альпійскі

From А́льпы (Álʹpy) +‎ -і́йскі (-íjski). Compare Ukrainian альпі́йський (alʹpíjsʹkyj).

• IPA^(key): [alʲˈpʲijskʲi]
• Rhymes: -ijskʲi
• Hyphenation: аль‧пій‧скі, аль‧пійс‧кі

альпі́йскі • (alʹpíjski) (no comparative)

1. (relational) Alpine, of the Alps
   • 1842–1844, Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, “Ідылія”, in Янка Купала, transl., Збор твораў : у 2 т., volume 1, Minsk: Мастацкая літаратура, published 2007, Сцэна ХVI:

     [...] І немак, гаспадыняў, / Чуў на сабе паглёд. / Альпійскія дзяўчыны / Мяне сачылі ў лёт [...]

     [...] I njemak, haspadynjaw, / Čuw na sabje pahljód. / Alʹpijskija dzjawčyny / Mjanje sačyli w ljot [...]

     [original: [...] I Niemki gospodarne / Zwracały na mnie wzrok, / Dziewice Alp figlarne / Śledziły mię krok w krok [...]]

     [...] And I have felt the German housewife’s / Eyes on me. / The girls from the Alps / Followed me with fleeting [glances] [...]

   • 1924, Мікалай Азбукін, “Альпы”, in Географія Эўропы, Moscow — Leningrad: Дзяржаўнае выдавецтва, page 74:

     Усе гэтыя зьявы, а асабліва чыннасьць лёды і вады, моцна паразьядалі вярхі ды схілы Альп, пераважна там, дзе яны складаліся з мяккіх пластоў. Альпійскі краявід адзначаецца вялікай рознастайнасьцю.

     Usje hetyja zʹjavy, a asabliva čynnasʹcʹ ljódy i vady, mócna parazʹjadali vjarxi dy sxily Alʹp, pjeravažna tam, dzje jany skladalisja z mjakkix plastów. Alʹpijski krajavid adznačajecca vjalikaj róznastajnasʹcju.

     All these phenomena, and especially the factor of ice and water, strongly eroded the tops and slopes of Alps, primarily these consisting of soft layers. The Alpine scenery is characterised by great diversity.

   • 1927, Алесь Гародня, Варта на Рэйне, Minsk: Беларускае дзяржаўнае выдавецтва, published 1930, Разьдзел VI, page 76:

     На абодвых адначасьне шчацініліся варожымі багнэтамі альпійскія высоты.

     [На або́двух аднача́сна шчаці́ніліся варо́жымі багне́тамі альпі́йскія высоты.]

     Na abódvux adnačásna ščacínilisja varóžymi bahnjétami alʹpíjskija vysóty.

     Alpine heights threatened both of them with enemy bayonets.

2. (relational) alpine, high-mountain

   альпі́йскі лу́г ― alʹpíjski lúh ― alpine meadow, mountain meadow

   • 1925, Аркадзь Смоліч, Мікалай Азбукін, Географія пазаэўрапейскіх краёў:

     Наагул Скалістыя горы адзначаюцца прыгожым краявідам. [...] Па горных вярхох трапляюцца альпійскія лугі, а месцам і зусім голыя скалаватыя прасторы.

     Naahul Skalistyja hóry adznačajucca pryhóžym krajavidam. [...] Pa hórnyx vjarxóx trapljajucca alʹpijskija luhi, a mjescam i zusim hólyja skalavatyja prastóry.

     Generally, the Rocky Mountains are marked by beautiful scenery. [...] On the mountain peaks, there are alpine meadows, and sometimes completely bare rocky expanses.

   • 1967, Янка Брыль, “Сосны і сонца”, in Збор твораў. У 5-ці т., Minsk: Мастацкая літаратура, published 1981, «Пра запаветнае»:

     Пасля бывалі разам і над блакітным Ядранам боскай Далмацыі, і пад вечным, сонечным дажджом Ніягарскага вадаспада, і на ташкенцкім эпіцэнтры ўздрыгвалі, і нястомна хадзілі па сцежках і альпійскіх лугах паўночнага Каўказа...

     Paslja byvali razam i nad blakitnym Jadranam bóskaj Dalmacyi, i pad vječnym, sónječnym daždžóm Nijaharskaha vadaspada, i na taškjenckim epicentry wzdryhvali, i njastómna xadzili pa scježkax i alʹpijskix luhax pawnóčnaha Kawkaza...

     Together, they have been over the cerulean Jadran of the divine Dalmatia, and under the eternal sunny rain of the Niagara Falls, and were shaken in the Tashkent epicentre, and tirelessly walked on the paths and alpine meadows of the Nothern Causasus...

   • 1990–1991, Віктар Карамазаў, “Крыж на зямлі і поўня ў небе”, in Аброчны крыж: Аповесці, апавяданні, Minsk: Мастацкая літаратура, published 1994, «І вось — аднойчы...»:

     У руках ён трымаў эцюднік, скрынку, у якой, як падказваў эцюднік, пэўна ж, ляжалі цюбікі з фарбамі і пэндзлі, складное крэсла і альпійскі спальны мех.

     U rukax jon trymaw ecjudnik, skrynku, u jakój, jak padkazvaw ecjudnik, pewna ž, ljažali cjubiki z farbami i pendzli, skladnóje kresla i alʹpijski spalʹny mjex.

     In his hands, he carried a sketch-book, a box, in which, as the sketch-book suggested, must have been tubes with paint and brushes, a folding-chair and a mountain sleeping bag.

• “альпійскі” in Belarusian–Russian dictionaries and Belarusian dictionaries at slounik.org
• "альпійскі" in Kandrat Krapiva's Explanatory Dictionary of the Belarusian Language (1977-1984) at Verbum