ñembo'y
Paraguayan Guarani
Etymology
(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)
Pronunciation
- Rhymes: -ɨ
- Hyphenation: ñe‧mbo‧'y
Verb
ñembo'y
- to stand
Conjugation
Conjugation of ñembo'y
| singular | plural | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person inclusive |
1st person exclusive |
2nd person | 3rd person | ||
| active | ||||||||
| indicative | che añembo'y | nde reñembo'y | ha'e oñembo'y | ñande ñañembo'y | ore roñembo'y | peẽ peñembo'y | ha'ekuéra oñembo'y/oñembo'y hikuái | |
| hortative | tañembo'y che | tereñembo'y nde | toñembo'y ha'e | tañañembo'y ñande | toroñembo'y ore | tapeñembo'y peẽ | toñembo'y ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eñembo'y | - | - | - | peñembo'y | - | |
| passive | ||||||||
| indicative | che añeñembo'y | nde reñeñembo'y | ha'e oñeñembo'y | ñande ñañeñembo'y | ore roñeñembo'y | peẽ peñeñembo'y | ha'ekuéra oñeñembo'y/oñeñembo'y hikuái | |
| hortative | tañeñembo'y che | tereñeñembo'y nde | toñeñembo'y ha'e | tañañeñembo'y ñande | toroñeñembo'y ore | tapeñeñembo'y peẽ | toñeñembo'y ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eñeñembo'y | - | - | - | peñeñembo'y | - | |
| reciprocal | ||||||||
| indicative | - | - | - | ñande ñañoñembo'y | ore roñoñembo'y | peẽ peñoñembo'y | ha'ekuéra oñoñembo'y/oñoñembo'y hikuái | |
| hortative | - | - | - | tañañoñembo'y ñande | toroñoñembo'y ore | tapeñoñembo'y peẽ | toñoñembo'y ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | - | - | - | - | peñoñembo'y | - | |
| coactive | ||||||||
| indicative | che amoñembo'y | nde remoñembo'y | ha'e omoñembo'y | ñande ñamoñembo'y | ore romoñembo'y | peẽ pemoñembo'y | ha'ekuéra omoñembo'y/omoñembo'y hikuái | |
| hortative | tamoñembo'y che | teremoñembo'y nde | tomoñembo'y ha'e | tañamoñembo'y ñande | toromoñembo'y ore | tapemoñembo'y peẽ | tomoñembo'y ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | emoñembo'y | - | - | - | pemoñembo'y | - | |
| objective | ||||||||
| indicative | che aroñembo'y/agueroñembo'y | nde reroñembo'y/regueroñembo'y | ha'e oroñembo'y/ogueroñembo'y | ñande ñaroñembo'y/ñagueroñembo'y | ore roroñembo'y/rogueroñembo'y | peẽ peroñembo'y/pegueroñembo'y | ha'ekuéra oroñembo'y/ogueroñembo'y//oroñembo'y/ogueroñembo'y hikuái | |
| hortative | toroñembo'y/tagueroñembo'y che | tereroñembo'y/teregueroñembo'y nde | toroñembo'y/togueroñembo'y ha'e | tajaroñembo'y/tañagueroñembo'y ñande | tororoñembo'y/torogueroñembo'y ore | taperoñembo'y/tapegueroñembo'y peẽ | toroñembo'y/togueroñembo'y ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eroñembo'y/egueroñembo'y | - | - | - | peroñembo'y/pegueroñembo'y | - | |
| subsumptive¹ | ||||||||
| indicative | che aporoñembo'y/amba'eñembo'y | nde reporoñembo'y/remba'eñembo'y | ha'e oporoñembo'y/omba'eñembo'y | ñande ñaporoñembo'y/ñamba'eñembo'y | ore roporoñembo'y/romba'eñembo'y | peẽ peporoñembo'y/pemba'eñembo'y | ha'ekuéra oporoñembo'y/omba'eñembo'y//oporoñembo'y/omba'eñembo'y hikuái | |
| hortative | taporoñembo'y/tamba'eñembo'y che | tereporoñembo'y/teremba'eñembo'y nde | toporoñembo'y/tomba'eñembo'y ha'e | tañaporoñembo'y/tañamba'eñembo'y ñande | toroporoñembo'y/toromba'eñembo'y ore | tapeporoñembo'y/tapemba'eñembo'y peẽ | toporoñembo'y/tomba'eñembo'y ha'ekuéra/hikuái | |
| imperative | - | eporoñembo'y/emba'eñembo'y | - | - | - | peporoñembo'y/pemba'eñembo'y | - | |
| ¹: the subsumptive forms with -poro- are used with humans, while the forms with -mba'e- are used with animals. | ||||||||
Derived terms
- hete ñembo'y
- ñembo'yhápe
- ñembo'ýva
References
- Canese, Natalia Krivoshein de; Alcaraz, Feliciano Acosta (2016), “ñembo'y”, in Ñe’ẽryru [Dictionary] (overall work in Spanish), Asunción: Instituto Superior de Lenguas, →ISBN, page 77, column 1