zupełny

• zupełni

From z- + *upełny. First attested in the fifteenth century. Compare Old Polish upełnie and Middle Polish upełny.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /zupɛɫniː/
• IPA^(key): (15^th CE) /zupɛɫni/

zupełny (derived adverb zupełna or zupełnie)

1. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland) complete (not lacking anything)
   • 1894 [1471], Konstanty Górski, editor, Historia jazdy polskiej‎^[1], page 270:

     Wylczek (sc. koń) kopynyczy... na nym zupelna sbroya kopynycza

     [Wilczek (sc. koń) kopijniczy... na nim zupełna zbroja kopijnicza]

   • End of the 15th century, Glosy z rkpsu Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego o sygn. Q I V 126, pom inięte przez wydawcę w PF III 281-292, page 289:

     Intus sive foris est plenaria vita, szvpelny zywoth nasz, timoris

     [Intus sive foris est plenaria vita, zupełny żywot nasz, timoris]

   • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎^[2], Krakow, Brodnia, page 95a:

     Day nam, Jezu, ... przesz przyczyną Anni szwyathey, byszmy czyebye szerczem zupelnem mylowaly, a pothem sz thobą wyecznye krolowaly

     [Daj nam, Jezu, ... przez przyczynę Anny świętej, bysmy ciebie sercem zupełnem miłowali, a potem z tobą wiecznie krolowali]

   • 1981-2001 [c. 1500], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume I, Trzemeszno, page 4:

     Sed in die iudici iungetur anima... cum suo proprio corpore et illa erit beatitudo totalis, zvpelne, in corpore et anima

     [Sed in die iudici iungetur anima... cum suo proprio corpore et illa erit beatitudo totalis, zupełne, in corpore et anima]

   • 1981-2001 [c. 1500], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume I, page 45:

     Actus penitencie... incipit in homines ex multis actibus, que precedunt penitenciam. Primus actus... est fides zvpelna

     [Actus penitencie... incipit in homines ex multis actibus, que precedunt penitenciam. Primus actus... est fides zupełna]

2. (attested in Greater Poland) abundant (having much of something)
   • 1981-2001 [c. 1500], Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy polskie w łacińskich kazaniach średniowiecznych, volume I, Trzemeszno, page 58:

     O quam plenum, zupelnym, gaudio fuit cor meum!

     [O quam plenum, zupełnym, gaudio fuit cor meum!]

• Polish: zupełny

• Boryś, Wiesław (2005), “zupełny”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “zupełny”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “zupełny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Inherited from Old Polish zupełny.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɛwnɘ
• Syllabification: zu‧peł‧ny

zupełny (not comparable, derived adverb zupełnie)

1. complete, total, absolute (having all ascribable traits)

   Synonyms: absolutny, całkowity, kompletny, na całej linii, totalny

2. complete, total (not lacking anything)

   Synonyms: kompletny, pełny

• zupełny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• zupełny in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “zupełny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “ZUPEŁNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 17.09.2009
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “zupełny”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “zupełny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1927), “zupełny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 8, Warsaw, page 631