Salar
Etymology
From Proto-Turkic *yap-, cognate to Azerbaijani yapmaq.
Pronunciation
- IPA(key): /jɑχqusɨ/
- Hyphenation: yax‧qu‧sı
Verb
yaxqusı (1st person plural imperative yaxal, present continuous yaxbır, past yaxcı)
- to paste, stick, glue
- to spread on
Emmek yax.- Spread the bread on.
- to put on (ointment)
Derived terms
- yaxılğusı (“passive of to paste; to approach”)
- yaxışqusı (“to stick each other”)
Conjugation
Conjugation of yaxqusı
basic conjugation
| basic conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
yaxar
|
yaxar-a
|
yaxmas
|
yaxmas-a
|
| continuous
|
yaxbır
|
yaxba(r)
|
yax yoxdır, yaxmır
|
yax yox-a
|
| past
|
yaxcı
|
yaxmış
|
yaxmacı
|
yaxmamış
|
| future
|
yaxqur
|
yaxqa(r)
|
yaxmağur
|
yaxmağa(r)
|
| past perfect
|
yaxqan var
|
yaxqan var-a
|
yaxqan yoxdır
|
yaxqan yox-a
|
| necessitative
|
yaxqı
|
yaxmağı
|
| conditional
|
yaxsa
|
yaxmasa
|
| imperative
|
1st person plural
|
yaxal
|
yaxmağal
|
| 2nd & 3rd person
|
yax
|
yaxma
|
| 2nd person
|
yaxdoğo
|
yaxquma
|
| 3rd person
|
yaxqoğı
|
yaxmağı
|
| infinitive
|
yaxqusı
|
yaxmağusı
|
| manner noun
|
yaxış
|
yaxmaş
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
yaxqan
|
yaxmağan
|
| perfective
|
yaxmış
|
yaxmamış
|
| prospective
|
yaxqusı
|
yaxmağusı
|
| agent noun
|
yaxqucı
|
yaxmağucı
|
|
|
converbs
|
| purposive converb
|
yaxma
|
| posterior converb
|
yaxqu, yaxcanı
|
| anterior converb
|
yaxqunçük
|
| iterative converb
|
yaxa-yaxa
|
| immediate posterior converb
|
yaxquşlı
|
| causal converb
|
yaxcanı
|
| prospective converb
|
yaxqudana
|
question conjugation
| question conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
|
|
experimental1
|
inferential2
|
experimental
|
inferential
|
| aorist
|
yaxar-(m)i
|
yaxar-(m)o
|
yaxmas-(m)i
|
yaxmas-(m)o
|
| continuous
|
yaxbır-(m)i
|
yaxba(r)-(m)o
|
yax yoxdır-(m)i
|
yax yox-aro
|
| past
|
yax-du, yaxcı-mu
|
yaxmış-(m)o
|
yaxma-du, yaxmacı-mu
|
yaxmamış-(m)o
|
| future
|
yaxqur-(m)i
|
yaxqa(r)-(m)o
|
yaxmağur-(m)i
|
yaxmağa(r)-(m)o
|
| past perfect
|
yaxqan var-(m)i
|
yaxqan var-(m)o
|
yaxqan yoxdır-(m)i
|
yaxqan yox-aro
|
| necessitative
|
yaxqı-mu
|
yaxmağı-mu
|
| conditional
|
yaxsa-mu
|
yaxmasa-mu
|
| imperative
|
1st person plural
|
yaxal-mu
|
yaxmağal-mu
|
| 2nd & 3rd person
|
yax-mu
|
yaxma-mu
|
| 2nd person
|
yaxdoğo-mu
|
yaxquma-mu
|
| 3rd person
|
yaxqoğı-mu
|
yaxmağı-mu
|
| infinitive
|
yaxqusı-mu
|
yaxmağusı-mu
|
| manner noun
|
yaxış-mu
|
yaxmaş-mu
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
yaxqan-mu
|
yaxmağan-mu
|
| perfective
|
yaxmış-mu
|
yaxmamış-mu
|
| prospective
|
yaxqusı-mu
|
yaxmağusı-mu
|
| agent noun
|
yaxqucı-mu
|
yaxmağucı-mu
|
potential conjugation
| potential conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
yaxalar
|
yaxalar-a
|
yaxalmas
|
yaxalmas-a
|
| continuous
|
yaxalbır
|
yaxalba(r)
|
yaxal yoxdır, yaxalmır
|
yaxal yox-a
|
| past
|
yaxalcı
|
yaxalmış
|
yaxalmacı
|
yaxalmamış
|
| future
|
yaxalğur
|
yaxalğa(r)
|
yaxalmağur
|
yaxalmağa(r)
|
| past perfect
|
yaxalğan var
|
yaxalğan var-a
|
yaxalğan yoxdır
|
yaxalğan yox-a
|
inceptive–punctual aspectual construction
| inceptive–punctual aspectual construction
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
{{{71}}}
|
{{{72}}}
|
{{{101}}}
|
{{{102}}}
|
| continuous
|
{{{73}}}
|
{{{74}}}
|
{{{103}}}, {{{1031}}}
|
{{{104}}}
|
| past
|
{{{75}}}
|
{{{76}}}
|
{{{105}}}
|
{{{106}}}
|
| future
|
{{{77}}}
|
{{{78}}}
|
{{{107}}}
|
{{{108}}}
|
| past perfect
|
{{{79}}}
|
{{{80}}}
|
{{{109}}}
|
{{{110}}}
|
|
1 The speaker knows the answer to the question, or believes that herself/himself does.
2 The speaker genuinely does not know the answer to the question.
References
- Kakuk, S. (1962), “yaxqusı”, in “Un Vocabulaire Salar”, in Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae[1], volume 14, number 2, Akadémiai Kiadó, →ISBN, page 194
- Tenishev, Edhem (1976), “yaxqusı”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow, page 350
- 林莲云 [Lin Lianyun] (1985), “yaxqusı”, in 撒拉语简志 [A Brief History of Salar][2], Beijing: 民族出版社: 琴書店, →OCLC, page 139
- Yakup, Abdurishid (2002), “yaxqusı”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon[3], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 122
- Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “yaxqusı”, in 米娜瓦尔 艾比布拉 (Minavar Abibra), editor, 撒维汉词典 (Sāwéihàncídiǎn) [Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, page 338
- 马伟 (Ma Wei) (2016), “yaxqusı”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages - Salar Language Studies], 青海 (Qinghai): 青海师范大学 (Qinghai Normal University), Unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), page 288