yaxqusı

Salar

Etymology

From Proto-Turkic *yap-, cognate to Azerbaijani yapmaq.

Pronunciation

  • IPA(key): /jɑχqusɨ/
  • Hyphenation: yax‧qu‧sı

Verb

yaxqusı (1st person plural imperative yaxal, present continuous yaxbır, past yaxcı)

  1. to paste, stick, glue
  2. to spread on
    Emmek yax.
    Spread the bread on.
  3. to put on (ointment)
    Em yax.
    Put ointment on.

Derived terms

  • yaxılğusı (passive of to paste; to approach)
  • yaxışqusı (to stick each other)

Conjugation

Conjugation of yaxqusı
basic conjugation
basic conjugation
positive negative
experiential inferential experiential inferential
aorist yaxar yaxar-a yaxmas yaxmas-a
continuous yaxbır yaxba(r) yax yoxdır,
yaxmır
yax yox-a
past yaxcı yaxmış yaxmacı yaxmamış
future yaxqur yaxqa(r) yaxmağur yaxmağa(r)
past perfect yaxqan var yaxqan var-a yaxqan yoxdır yaxqan yox-a
necessitative yaxqı yaxmağı
conditional yaxsa yaxmasa
imperative 1st person plural yaxal yaxmağal
2nd & 3rd person yax yaxma
2nd person yaxdoğo yaxquma
3rd person yaxqoğı yaxmağı
infinitive yaxqusı yaxmağusı
manner noun yaxış yaxmaş
impersonal participle imperfective yaxqan yaxmağan
perfective yaxmış yaxmamış
prospective yaxqusı yaxmağusı
agent noun yaxqucı yaxmağucı
converbs
purposive converb yaxma
posterior converb yaxqu, yaxcanı
anterior converb yaxqunçük
iterative converb yaxa-yaxa
immediate posterior converb yaxquşlı
causal converb yaxcanı
prospective converb yaxqudana
question conjugation
question conjugation
positive negative
experimental1 inferential2 experimental inferential
aorist yaxar-(m)i yaxar-(m)o yaxmas-(m)i yaxmas-(m)o
continuous yaxbır-(m)i yaxba(r)-(m)o yax yoxdır-(m)i yax yox-aro
past yax-du,
yaxcı-mu
yaxmış-(m)o yaxma-du,
yaxmacı-mu
yaxmamış-(m)o
future yaxqur-(m)i yaxqa(r)-(m)o yaxmağur-(m)i yaxmağa(r)-(m)o
past perfect yaxqan var-(m)i yaxqan var-(m)o yaxqan yoxdır-(m)i yaxqan yox-aro
necessitative yaxqı-mu yaxmağı-mu
conditional yaxsa-mu yaxmasa-mu
imperative 1st person plural yaxal-mu yaxmağal-mu
2nd & 3rd person yax-mu yaxma-mu
2nd person yaxdoğo-mu yaxquma-mu
3rd person yaxqoğı-mu yaxmağı-mu
infinitive yaxqusı-mu yaxmağusı-mu
manner noun yaxış-mu yaxmaş-mu
impersonal participle imperfective yaxqan-mu yaxmağan-mu
perfective yaxmış-mu yaxmamış-mu
prospective yaxqusı-mu yaxmağusı-mu
agent noun yaxqucı-mu yaxmağucı-mu
potential conjugation
potential conjugation
positive negative
experiential inferential experiential inferential
aorist yaxalar yaxalar-a yaxalmas yaxalmas-a
continuous yaxalbır yaxalba(r) yaxal yoxdır,
yaxalmır
yaxal yox-a
past yaxalcı yaxalmış yaxalmacı yaxalmamış
future yaxalğur yaxalğa(r) yaxalmağur yaxalmağa(r)
past perfect yaxalğan var yaxalğan var-a yaxalğan yoxdır yaxalğan yox-a
inceptive–punctual aspectual construction
inceptive–punctual aspectual construction
positive negative
experiential inferential experiential inferential
aorist {{{71}}} {{{72}}} {{{101}}} {{{102}}}
continuous {{{73}}} {{{74}}} {{{103}}},
{{{1031}}}
{{{104}}}
past {{{75}}} {{{76}}} {{{105}}} {{{106}}}
future {{{77}}} {{{78}}} {{{107}}} {{{108}}}
past perfect {{{79}}} {{{80}}} {{{109}}} {{{110}}}

1 The speaker knows the answer to the question, or believes that herself/himself does.
2 The speaker genuinely does not know the answer to the question.

References

  • Kakuk, S. (1962), “yaxqusı”, in “Un Vocabulaire Salar”, in Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae[1], volume 14, number 2, Akadémiai Kiadó, →ISBN, page 194
  • Tenishev, Edhem (1976), “yaxqusı”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow, page 350
  • 林莲云 [Lin Lianyun] (1985), “yaxqusı”, in 撒拉语简志 [A Brief History of Salar]‎[2], Beijing: 民族出版社: 琴書店, →OCLC, page 139
  • Yakup, Abdurishid (2002), “yaxqusı”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon[3], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 122
  • Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “yaxqusı”, in 米娜瓦尔 艾比布拉 (Minavar Abibra), editor, 撒维汉词典 (Sāwéihàncídiǎn) [Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, page 338
  • 马伟 (Ma Wei) (2016), “yaxqusı”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages ​​- Salar Language Studies], 青海 (Qinghai): 青海师范大学 (Qinghai Normal University), Unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), page 288