wyrko

Polish

Alternative forms

werko (less common or dialectal, Near Masovian, Jagodne, Łowicz, Domaniewice, Kielce, Opatów County, Lasovia, Sandomierz)
wérek (Kuyavia, Far Masovian, Sokołów, Masovian Borderland, Wolanów, Orońsko)
wérko (Eastern Kraków, Gdów, Bochnia, Lublin)
wyrek (Kuyavia, Podhale)
werki (Podlachia, Tykocin)
werek (Kielce)
wyrk (“plank bridge attached to the ceiling on which people put various things or sleep”) (Western Lublin, Janów Lubelski)

Etymology

Uncertain; Hanna Popowska-Taborska draws a connection to German Wehr (“weir, dam”) and also rejects it due to an uncertain semantic shift, but Adam Fałowski suggests a shift of dam made of stakes or poles > bed with tall legs made of poles > primitive bed and compares it to Old Polish powyrek (“carrying pole, shoulder pole”).^[1] First attested in c. 1649.^[2] Compare Kashubian wëro / wërë.

Pronunciation

IPA^(key): /ˈvɘ.rkɔ/

(Greater Poland):
- (Bory Tucholskie) IPA^(key): [ˈvi.rkɔ]
- (Kuyavia) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
- (Central Greater Poland) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
(Masovia):
- (Near Masovian) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
- (Far Masovian) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
(Lesser Poland):
- (Sieradz) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
- (Western Kraków) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
- (Eastern Kraków) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
- (Lasovia) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
- (Biecz) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
- (Goral):
  - (Podhale) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]
  - (Babia Góra) IPA^(key): [ˈvɘ.rkɔ]

Audio: (file)
Rhymes: -ɘrkɔ
Syllabification: wy‧rko

Noun

wyrko n (diminutive (dialectal) wyreczko, augmentative wyro or (dialectal) wyrcysko)

(colloquial, expressive or dialectal, Central Greater Poland, Oborniki County, Western Kraków) sack (bed; furniture for sleeping)
Synonym: łóżko
1. (colloquial, sometimes derogatory) sack (primitive bed or bedding)
2. (Podhale, Żarnówka, Skawa) sleeping mats
3. (Central Greater Poland, Poznań, Kuyavia, Osięciny, Ujma Mała, Radziejów, Bory Tucholskie, Klonowo, Near Masovian, Garwolin County, Międzyrzec Podlaski, Łuków County, Piaseczno, Far Masovian, Ciechanów, Sieradz, Wieluń, Radomsko, Western Kraków, Eastern Kraków, Raba, Gdów, Bochnia, Lasovia, Sandomierz, Biecz, Ropczyce, Babia Góra, Skawica) sack; pallet, plank bed (primitive bedding stuffed with straw; type of couch covered with straw and a cloth used as bedding)
  Near-synonyms: prycza, tapczan
(obsolete, beekeeping) beehive bridge (bridge on a tree below a beehive so that a bear cannot get to it)
Synonym: połatka

Declension

Declension of wyrko

	singular	plural
nominative	wyrko	wyrka
genitive	wyrka	wyrek
dative	wyrku	wyrkom
accusative	wyrko	wyrka
instrumental	wyrkiem	wyrkami
locative	wyrku	wyrkach
vocative	wyrko	wyrka

References

^ Adam Fałowski (2022), “wyrko”, in Słownik etymologiczny polszczyzny potocznej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, →ISBN
^ Cadasylan Nowohorecki (c. 1649), Karol Badecki, editor, Polska satyra mieszczańska. Nowiny sowiźrzalskie‎^[1] (in Polish), published 1950, Sákwy. W ktorych/ nie dla Koni/ ále dla Ludzi tych/ ktorzy nowiny lubią/ smáczne y osobliwe Obroki. Vrobione Od Cadasylana Nowohrackiego Na Krempaku., page 327: “Może w jednym stać cała chorągiew z wozami i z końmi, a w pojśrzodku kuchnia i spiżarnia, dokoła szałasy na wyrkach; kiedy deszcze idą, nie znać, tylko dołem woda przechodzi.”

Anagrams

krowy, wyrok

[1] Adam Fałowski (2022), “wyrko”, in Słownik etymologiczny polszczyzny potocznej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, →ISBN

[2] Cadasylan Nowohorecki (c. 1649), Karol Badecki, editor, Polska satyra mieszczańska. Nowiny sowiźrzalskie‎^[1] (in Polish), published 1950, Sákwy. W ktorych/ nie dla Koni/ ále dla Ludzi tych/ ktorzy nowiny lubią/ smáczne y osobliwe Obroki. Vrobione Od Cadasylana Nowohrackiego Na Krempaku., page 327: “Może w jednym stać cała chorągiew z wozami i z końmi, a w pojśrzodku kuchnia i spiżarnia, dokoła szałasy na wyrkach; kiedy deszcze idą, nie znać, tylko dołem woda przechodzi.”

[1]

[2]