wilk

• IPA^(key): /ˈwɪlk/

• Audio (Southern England):

  (file)

• Rhymes: -ɪlk

wilk (plural wilks)

1. (zoology) Obsolete form of whelk.

• “wilk”, in Webster’s Revised Unabridged Dictionary, Springfield, Mass.: G. & C. Merriam, 1913, →OCLC.

wilk (plural wilk dem, quantified wilk)

1. whelk

• wełk, wôłk (archaic)

Inherited from Proto-Slavic *vьlkъ.

• IPA^(key): /ˈvilk/
• Rhymes: -ilk
• Syllabification: wilk

wilk m animal

1. wolf (Canis lupus)

• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “wilk”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[1]
• “wilk”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

• wielk

Inherited from Proto-Slavic *vь̑lkъ. First attested in the 15th century.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /vilʲk/
• IPA^(key): (15^th CE) /vilʲk/

wilk m animal (female equivalent wilczyca)

1. (attested in Greater Poland, Masovia, Lesser Poland) wolf (Canis lupus; the largest wild member of the canine subfamily)
   • 1960 [1417], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 506, Pyzdry:

     Yako *stradzo yako osm grzywen yego neosadzenim carczu, welczy krowy v ten carcz vtargali

     [Jako stradzę jako ośm grzywien jego nieosadzenim karczu, wilcy krowy w ten karcz utargali]

   • 2010 [XV in.], Jan Łoś, editor, Dwa teksty staropolskie, Pułtusk, Płock:

     Precz beszal Wrban gonycz wylka a drzecz lyka

     Precz bieżał Urban gonić wilka a drzeć łyka

   • 1896 [Middle of the 15th century], Lucjan Malinowski, editor, Żywot świętego Błażeja. Zabytek języka polskiego z początku wieku XV,‎^[2], page 320:

     A zatym vzrzely wylka a on wyeprza zasyø nyesye

     [A zatym uźrzeli wilka a on wieprza zasię niesie]

   • 1873, Zygmunt Gloger, editor, Ułamek starożytnego kazania o małżeństwie‎^[3]:

     Kto czistotø mylvie, ten sie trzyma kv wszelkeey nyeczistoczee iako owcza przeczywko wilkowi

     [Kto czystotę miłuje, ten sie trzyma ku wszelkiej nieczystocie jako owca przeciwko wilkowi]

   • 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 7, 24:

     Tuk... tego *dobitczyøczyø, gesz to od wylka polapyono gest, bødzyeczye myecz ku potrzebye roslyczney

     [Tuk... tego dobytczęcią, jes to od wilka połapiono jest, będziecie mieć ku potrzebie rozlicznej]

   • 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎^[4], Mierzeniec, Płock, line 383:

     Yacz thesz kosw szyeka vylky, sarny lapam drvgyey philky

     [Jać też kosą siekę wilki, sarny łapam drugiej filki]

   • 1927 [1471], Jan Fijałek, editor, Cyzjojan kłobucki‎^[5], Kłobuck, page 444:

     May drze lyca, schuka vilka

     [Maj drze lica, szuka wilka]

   • 1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎^[6], number 1474:

     Wylk lupus

     [Wilk lupus]

   • [1477], Adam Wolff, editor, Rękopiśmienne ekscerpty Adama Wolffa pochodzące z mazowieckich ksiąg sądowych, Łomża, pages 3, 683:

     Do yego pasturzow, nye bil ych [ani] yego roszegnanim wilczy bydla poyedly

     [Do jego pasturzow, nie bił ich [ani] jego rozegnanim wilcy bydła pojedli]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[7], page 84:

     Zbyezely szye zvyrząta kv Yesvszovy, loszovye, lwovye, malpy, vylczy, gronostayovye, ryszyovye

     [Zbieżeli sie źwirzęta ku Jesusowi, łosiowie, lwowie, małpy, wilcy, gronostajowie, rysiowie]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[8], page 89:

     Vy vyczye, kakosmy vyelye zlego czyrpyely na tey drodze: glod..., smoky..., vylky, lvy

     [Wy wycie, kakośmy wiele złego cirpieli na tej drodze: głod..., smoki..., wilki, lwy]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[9], page 283:

     Varvyczye szye od falschyvych prorokow, ktorzy przychodzą k wam yako v owczem odzyenyv, alyecz vnątrz są vylkovye chvatayączy

     [Warujcie sie od fałszywych prorokow, ktorzy przychodzą k wam jako w owczem odzieniu, aleć wnętrz są wilkowie chwatający]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[10], page 310:

     Ya vasz szlye yako vylkym ovcze

     [Ja was ślę jako wilkom owce]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[11], page 426:

     Nayemnyk... vzrzavschy vylka... y vczyekl, a vylk vchvaczy y rozpądzy ovcze

     [Najemnik... wzrzawszy wilka... i uciekł, a wilk uchwaci i rozpędzi owce]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[12], page 815:

     Tako czy ystny... Zydoyye rzuczyly szye na... Iesucrista yako vylczy chvatayączy

     [Tako czy istny..., Żywodwie rzucili sie na... Jezu Krysta jako wilcy chwatający]

   • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 49, 27:

     Benyamyn wykl chwatayøczy

     [Benijamin, wilk chwatający]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[13], page 535:

     O zdraycza nyevyerny, o vylkv chvatayączy!

     [O zdrajca niewierny, o wilku chwatający!]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[14], page 745:

     Takoz y po­daly Pylatovy..., a to szye stalo zaran v pyątek, bo czy ynszy vyelczy *chvatayącz kvapyly, aby tego dnya dano nan ossądzenye

     [Takoż ji podali Pilatowi..., a to sie stalo zarań w piątek, bo czy isni wielcy chwatając kwapili, aby tego dnia dano nań osądzenie]

2. (hapax legomenon) werewolf

   Synonym: wilkołak

   • 1874-1891 [XV p. pr.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[15], [16], [17]}, volume XVI, page 323:

     Wylk lycaon

     [Wilk lycaon]

3. (attested in Greater Poland, hapax legomenon) type of equine disease; perhaps dorsal nerve palsy or skin tuberculosis
   • 1960 [1412], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty pyzdrskie, volume II, number 359, Pyzdry:

     *Czsczo Przedslaw w[r]zanl kon *Jaroslaowi, ten dzisz wilc[i]a ma

     [Cs[c]o Przedsław w[r]ziął koń *Jarosłaowi, ten dziś wilk[i]a ma]

4. (hapax legomenon) Northern cattle grub (Hypoderma bovis)

   Hypernym: giez

   • 1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎^[18], number 1446:

     Vylk oestrum

     [Wilk oestrum]

5. (hapax legomenon) gypsywort (Lycopus europaeus)
   • 1900 [1472], Józef Rostafiński, editor, Symbola ad historiam naturalem medii aevi = Średniowieczna historya naturalna w Polsce. Ps 2‎^[19], number 1589:

     Vylk spina lupi

     [Wilk spina lupi]

• Polish: wilk
• Silesian: wilk

• Boryś, Wiesław (2005), “wilk”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “wilk”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• “wilk, wielk”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 10, Wrocław, Warsaw, Kraków, Gdańsk, Łódź: Polish Academy of Sciences, 1990, page 223
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wilk, wielk”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Inherited from Old Polish wilk. Noun 2 sense 2 is a semantic loan from Latin lupus. For noun 2 sense 1, compare German Fleischwolf.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ilk
• Syllabification: wilk
• Homophones: wilg, Wilk

wilk m animal (female equivalent wilczyca, diminutive wilczek, augmentative wilczysko, related adjective wilczy)

1. wolf (Canis lupus; the largest wild member of the canine subfamily)
2. (colloquial) male wolf, he-wolf

   Synonym: basior

3. (colloquial) German Shepherd

   Synonyms: owczarek niemiecki, wilczur

4. (colloquial) wolfskin

   Synonym: wilczura

5. (Eastern Kraków) synonym of próżniak
6. (Przemyśl) type of peasant's game
7. (Przemyśl) stick holding up a thatch
8. (Lublin) synonym of świeca

   Mówią, że jak jest drzewo ze świécą abo z wilkiem, to ludzie umiérają bardzo.

   They say that when there is a tree with a candle or a candle, people die very much.

9. (Near Masovian, Łuków) snag (tree sunk in a river bed that is dangerous for those traveling by raft or boat)

   Synonym: prąd

wilk m inan

2. meatgrinder
4. (pathology, colloquial) lupus

   Synonym: toczeń

5. (botany) water sprout, water shoot

• wilk in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• wilk in Polish dictionaries at PWN
• Błażej Pawłowicz (1892), “wilk”, in “Wyrazy gwarowe z okolic Tarnowa”, in Prace Filologiczne‎^[20] (in Polish), volume 4, z. 1, Warsaw: skł. gł. w Księgarni E. Wende i Ska, page 310
• Aleksander Saloni (1899), “wilk”, in “Lud wiejski w okolicy Przeworska”, in M. Arct, E. Lubowski, editors, Wisła : miesięcznik gieograficzno-etnograficzny‎^[21] (in Polish), volume 13, Warsaw: Artur Gruszecki, page 247)
• Aleksander Saloni (1908), “wilk”, in “Lud rzeszowski”, in Materyały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne‎^[22] (in Polish), volume 10, Kraków: Akademia Umiejętności, page 343
• Hieronim Łopaciński (1892), “wilk”, in “Przyczynki do nowego słownika języka polskiego (słownik wyrazów ludowych z Lubelskiego i innych okolic Królestwa Polskiego)”, in Prace Filologiczne (in Polish), volume 4, Warsaw: skł. gł. w Księgarni E. Wende i Ska, page 263
• Jan Karłowicz (1906), “prąd”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 4: P, Kraków: Akademia Umiejętności, page 344

Inherited from Old Polish wilk.

• IPA^(key): /ˈvilk/
• Rhymes: -ilk
• Syllabification: wilk

wilk m animal (female equivalent wilczyca, diminutive wilczek, related adjective wilczy)

1. wolf (Canis lupus)
2. he-wolf

This noun needs an inflection-table template.

• wilk in silling.org