Salar
Etymology
Inherited from Proto-Turkic *bak-.
Pronunciation
- (Xunhua, Hualong, Qinghai, Ili, Xinjiang) IPA(key): /vɑχ(ʁusɨ)/
- (Mengda, Xunhua, Qinghai) IPA(key): /pɑχ(ʁusɨ)/
- Hyphenation: vax‧qu‧sı
Verb
vaxqusı
- to look
- U başını yanı bir vaxsa, Qarabağa asanlığı umuklaba, göñlünde sumurla: Qarabağa izi menla yükürişqür diba, asmannıñ külişgüsidir. ― He looked back and saw that the tortoise had only covered a short distance and thought: It is a big joke that the tortoise dares to race with me.
- to check, look after
Conjugation
Conjugation of vaxqusı
basic conjugation
| basic conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
vaxar
|
vaxar-a
|
vaxmas
|
vaxmas-a
|
| continuous
|
vaxbır
|
vaxba(r)
|
vax yoxdır, vaxmır
|
vax yox-a
|
| past
|
vaxcı
|
vaxmış
|
vaxmacı
|
vaxmamış
|
| future
|
vaxqur
|
vaxqa(r)
|
vaxmağur
|
vaxmağa(r)
|
| past perfect
|
vaxqan var
|
vaxqan var-a
|
vaxqan yoxdır
|
vaxqan yox-a
|
| necessitative
|
vaxqı
|
vaxmağı
|
| conditional
|
vaxsa
|
vaxmasa
|
| imperative
|
1st person plural
|
vaxal
|
vaxmağal
|
| 2nd & 3rd person
|
vax
|
vaxma
|
| 2nd person
|
vaxdoğo
|
vaxquma
|
| 3rd person
|
vaxqoğı
|
vaxmağı
|
| infinitive
|
vaxqusı
|
vaxmağusı
|
| manner noun
|
vaxış
|
vaxmaş
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
vaxqan
|
vaxmağan
|
| perfective
|
vaxmış
|
vaxmamış
|
| prospective
|
vaxqusı
|
vaxmağusı
|
| agent noun
|
vaxqucı
|
vaxmağucı
|
|
|
converbs
|
| purposive converb
|
vaxma
|
| posterior converb
|
vaxqu, vaxcanı
|
| anterior converb
|
vaxqunçük
|
| iterative converb
|
vaxa-vaxa
|
| immediate posterior converb
|
vaxquşlı
|
| causal converb
|
vaxcanı
|
| prospective converb
|
vaxqudana
|
question conjugation
| question conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
|
|
experimental1
|
inferential2
|
experimental
|
inferential
|
| aorist
|
vaxar-(m)i
|
vaxar-(m)o
|
vaxmas-(m)i
|
vaxmas-(m)o
|
| continuous
|
vaxbır-(m)i
|
vaxba(r)-(m)o
|
vax yoxdır-(m)i
|
vax yox-aro
|
| past
|
vax-du, vaxcı-mu
|
vaxmış-(m)o
|
vaxma-du, vaxmacı-mu
|
vaxmamış-(m)o
|
| future
|
vaxqur-(m)i
|
vaxqa(r)-(m)o
|
vaxmağur-(m)i
|
vaxmağa(r)-(m)o
|
| past perfect
|
vaxqan var-(m)i
|
vaxqan var-(m)o
|
vaxqan yoxdır-(m)i
|
vaxqan yox-aro
|
| necessitative
|
vaxqı-mu
|
vaxmağı-mu
|
| conditional
|
vaxsa-mu
|
vaxmasa-mu
|
| imperative
|
1st person plural
|
vaxal-mu
|
vaxmağal-mu
|
| 2nd & 3rd person
|
vax-mu
|
vaxma-mu
|
| 2nd person
|
vaxdoğo-mu
|
vaxquma-mu
|
| 3rd person
|
vaxqoğı-mu
|
vaxmağı-mu
|
| infinitive
|
vaxqusı-mu
|
vaxmağusı-mu
|
| manner noun
|
vaxış-mu
|
vaxmaş-mu
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
vaxqan-mu
|
vaxmağan-mu
|
| perfective
|
vaxmış-mu
|
vaxmamış-mu
|
| prospective
|
vaxqusı-mu
|
vaxmağusı-mu
|
| agent noun
|
vaxqucı-mu
|
vaxmağucı-mu
|
potential conjugation
| potential conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
vaxalar
|
vaxalar-a
|
vaxalmas
|
vaxalmas-a
|
| continuous
|
vaxalbır
|
vaxalba(r)
|
vaxal yoxdır, vaxalmır
|
vaxal yox-a
|
| past
|
vaxalcı
|
vaxalmış
|
vaxalmacı
|
vaxalmamış
|
| future
|
vaxalğur
|
vaxalğa(r)
|
vaxalmağur
|
vaxalmağa(r)
|
| past perfect
|
vaxalğan var
|
vaxalğan var-a
|
vaxalğan yoxdır
|
vaxalğan yox-a
|
inceptive–punctual aspectual construction
| inceptive–punctual aspectual construction
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
{{{71}}}
|
{{{72}}}
|
{{{101}}}
|
{{{102}}}
|
| continuous
|
{{{73}}}
|
{{{74}}}
|
{{{103}}}, {{{1031}}}
|
{{{104}}}
|
| past
|
{{{75}}}
|
{{{76}}}
|
{{{105}}}
|
{{{106}}}
|
| future
|
{{{77}}}
|
{{{78}}}
|
{{{107}}}
|
{{{108}}}
|
| past perfect
|
{{{79}}}
|
{{{80}}}
|
{{{109}}}
|
{{{110}}}
|
|
1 The speaker knows the answer to the question, or believes that herself/himself does.
2 The speaker genuinely does not know the answer to the question.
References
- Potanin, G.N. (1893), “vax-”, in Тангутско-Тибетская окраина Китая и Центральная Монголия (in Russian), page 427
- Tenishev, Edhem (1976), “paχ-, vɑχ-”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow, pages 440, 542
- 林莲云 [Lin Lianyun] (1985), “vɑχ-”, in 撒拉语简志 [A Brief History of Salar][1], Beijing: 民族出版社: 琴書店, →OCLC, page 14
- Yakup, Abdurishid (2002), “vaχ-”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon[2], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 175
- Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “vax-”, in 米娜瓦尔 艾比布拉 (Minavar Abibra), editor, 撒维汉词典 (Sāwéihàncídiǎn) [Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, page 307
- 马伟 [Ma Wei]; 朝克 [Chao Ke] (2014), “vax-”, in 撒拉语366条会话读本 [Salar 366 Conversation Reader][3], 1st edition, 社会科学文献出版社 [Social Science Literature Press], →ISBN, page 113
- 马伟 (Ma Wei) (2016), “vax”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages - Salar Language Studies], 青海 (Qinghai): 青海师范大学 (Qinghai Normal University), Unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), page 283