teekereza

Tooro

Etymology

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

Pronunciation

  • IPA(key): /teːkeɾéza/

Verb

-teekereza (infinitive okuteekereza) (intransitive)

  1. to think, to suppose

Conjugation

Conjugation of -teekereza
infinitives
affirmative okuteekereza
negative okutateekereza
imperatives
affirmative teekereza
negative (see second-person negative subjunctive forms)
tense polarity basic forms relative forms1
present habitual affirmative
subject concord + -teekereza
person noun class singular plural
first person nteekereza tuteekereza
second person oteekereza muteekereza
third person 1/2 ateekereza bateekereza
3/4 guteekereza eteekereza
5/6 liteekereza gateekereza
7/8 kiteekereza biteekereza
9/10 eteekereza ziteekereza
11/10 ruteekereza
12/14 kateekereza buteekereza
13 tuteekereza
14/6 buteekereza gateekereza
15/6 kuteekereza
16 hateekereza
negative
ti- + subject concord + -teekereza
person noun class singular plural
first person tinteekereza tituteekereza
second person toteekereza timuteekereza
third person 1/2 tateekereza tibateekereza
3/4 tiguteekereza teteekereza
5/6 tiriteekereza tigateekereza
7/8 tikiteekereza tibiteekereza
9/10 teteekereza tiziteekereza
11/10 tiruteekereza
12/14 tikateekereza tibuteekereza
13 tituteekereza
14/6 tibuteekereza tigateekereza
15/6 tikuteekereza
16 tihateekereza
subject concord + -tateekereza
present continuous affirmative
ni- + subject concord + -teekereza
person noun class singular plural
first person ninteekereza nituteekereza
second person nooteekereza nimuteekereza
third person 1/2 naateekereza nibateekereza
3/4 niguteekereza neeteekereza
5/6 niriteekereza nigateekereza
7/8 nikiteekereza nibiteekereza
9/10 neeteekereza niziteekereza
11/10 niruteekereza
12/14 nikateekereza nibuteekereza
13 nituteekereza
14/6 nibuteekereza nigateekereza
15/6 nikuteekereza
16 nihateekereza
subject concord + -rukuteekereza
negative
ti- + subject concord + -rukuteekereza
person noun class singular plural
first person tindukuteekereza titurukuteekereza
second person torukuteekereza timurukuteekereza
third person 1/2 tarukuteekereza tibarukuteekereza
3/4 tigurukuteekereza terukuteekereza
5/6 tirirukuteekereza tigarukuteekereza
7/8 tikirukuteekereza tibirukuteekereza
9/10 terukuteekereza tizirukuteekereza
11/10 tirurukuteekereza
12/14 tikarukuteekereza tiburukuteekereza
13 titurukuteekereza
14/6 tiburukuteekereza tigarukuteekereza
15/6 tikurukuteekereza
16 tiharukuteekereza
subject concord + -tarukuteekereza
present continuative affirmative
ni- + subject concord + -kyateekereza
person noun class singular plural
first person ninkyateekereza nitukyateekereza
second person nookyateekereza nimukyateekereza
third person 1/2 naakyateekereza nibakyateekereza
3/4 nigukyateekereza neekyateekereza
5/6 nirikyateekereza nigakyateekereza
7/8 nikikyateekereza nibikyateekereza
9/10 neekyateekereza nizikyateekereza
11/10 nirukyateekereza
12/14 nikakyateekereza nibukyateekereza
13 nitukyateekereza
14/6 nibukyateekereza nigakyateekereza
15/6 nikukyateekereza
16 nihakyateekereza
subject concord + -rukukyateekereza
negative
ti- + subject concord + -kyateekereza
person noun class singular plural
first person tinkyateekereza titukyateekereza
second person tokyateekereza timukyateekereza
third person 1/2 takyateekereza tibakyateekereza
3/4 tigukyateekereza tekyateekereza
5/6 tirikyateekereza tigakyateekereza
7/8 tikikyateekereza tibikyateekereza
9/10 tekyateekereza tizikyateekereza
11/10 tirukyateekereza
12/14 tikakyateekereza tibukyateekereza
13 titukyateekereza
14/6 tibukyateekereza tigakyateekereza
15/6 tikukyateekereza
16 tihakyateekereza
subject concord + -takyateekereza
virtual present affirmative
subject concord + -ateekereza
person noun class singular plural
first person nateekereza twateekereza
second person wateekereza mwateekereza
third person 1/2 yateekereza baateekereza
3/4 gwateekereza yateekereza
5/6 lyateekereza gaateekereza
7/8 kyateekereza byateekereza
9/10 yateekereza zaateekereza
11/10 rwateekereza
12/14 kaateekereza bwateekereza
13 twateekereza
14/6 bwateekereza gaateekereza
15/6 kwateekereza
16 haateekereza
negative
ti- + subject concord + ateekereza
person noun class singular plural
first person tinateekereza titwateekereza
second person tiwateekereza timwateekereza
third person 1/2 tiyateekereza tibaateekereza
3/4 tigwateekereza tiyateekereza
5/6 tiryateekereza tigaateekereza
7/8 tikyateekereza tibyateekereza
9/10 tiyateekereza tizaateekereza
11/10 tirwateekereza
12/14 tikaateekereza tibwateekereza
13 titwateekereza
14/6 tibwateekereza tigaateekereza
15/6 tikwateekereza
16 tihaateekereza
subject concord + -taateekereza
present perfect affirmative
subject concord + -teekeriize
person noun class singular plural
first person nteekeriize tuteekeriize
second person oteekeriize muteekeriize
third person 1/2 ateekeriize bateekeriize
3/4 guteekeriize eteekeriize
5/6 liteekeriize gateekeriize
7/8 kiteekeriize biteekeriize
9/10 eteekeriize ziteekeriize
11/10 ruteekeriize
12/14 kateekeriize buteekeriize
13 tuteekeriize
14/6 buteekeriize gateekeriize
15/6 kuteekeriize
16 hateekeriize
negative
ti- + subject concord + -teekeriize
person noun class singular plural
first person tinteekeriize tituteekeriize
second person toteekeriize timuteekeriize
third person 1/2 tateekeriize tibateekeriize
3/4 tiguteekeriize teteekeriize
5/6 tiriteekeriize tigateekeriize
7/8 tikiteekeriize tibiteekeriize
9/10 teteekeriize tiziteekeriize
11/10 tiruteekeriize
12/14 tikateekeriize tibuteekeriize
13 tituteekeriize
14/6 tibuteekeriize tigateekeriize
15/6 tikuteekeriize
16 tihateekeriize
subject concord + -tateekeriize
near perfective affirmative
subject concord + -akateekereza
person noun class singular plural
first person nakateekereza twakateekereza
second person wakateekereza mwakateekereza
third person 1/2 yakateekereza baakateekereza
3/4 gwakateekereza yakateekereza
5/6 lyakateekereza gaakateekereza
7/8 kyakateekereza byakateekereza
9/10 yakateekereza zaakateekereza
11/10 rwakateekereza
12/14 kaakateekereza bwakateekereza
13 twakateekereza
14/6 bwakateekereza gaakateekereza
15/6 kwakateekereza
16 haakateekereza
negative
ti- + subject concord + -kateekeriize
person noun class singular plural
first person tinkateekeriize titukateekeriize
second person tokateekeriize timukateekeriize
third person 1/2 takateekeriize tibakateekeriize
3/4 tigukateekeriize tekateekeriize
5/6 tirikateekeriize tigakateekeriize
7/8 tikikateekeriize tibikateekeriize
9/10 tekateekeriize tizikateekeriize
11/10 tirukateekeriize
12/14 tikakateekeriize tibukateekeriize
13 titukateekeriize
14/6 tibukateekeriize tigakateekeriize
15/6 tikukateekeriize
16 tihakateekeriize
subject concord + -takateekeriize
near past affirmative
subject concord + -teekeriizeege
person noun class singular plural
first person nteekeriizeege tuteekeriizeege
second person oteekeriizeege muteekeriizeege
third person 1/2 ateekeriizeege bateekeriizeege
3/4 guteekeriizeege eteekeriizeege
5/6 liteekeriizeege gateekeriizeege
7/8 kiteekeriizeege biteekeriizeege
9/10 eteekeriizeege ziteekeriizeege
11/10 ruteekeriizeege
12/14 kateekeriizeege buteekeriizeege
13 tuteekeriizeege
14/6 buteekeriizeege gateekeriizeege
15/6 kuteekeriizeege
16 hateekeriizeege
negative
ti- + subject concord + -teekeriizeege
person noun class singular plural
first person tinteekeriizeege tituteekeriizeege
second person toteekeriizeege timuteekeriizeege
third person 1/2 tateekeriizeege tibateekeriizeege
3/4 tiguteekeriizeege teteekeriizeege
5/6 tiriteekeriizeege tigateekeriizeege
7/8 tikiteekeriizeege tibiteekeriizeege
9/10 teteekeriizeege tiziteekeriizeege
11/10 tiruteekeriizeege
12/14 tikateekeriizeege tibuteekeriizeege
13 tituteekeriizeege
14/6 tibuteekeriizeege tigateekeriizeege
15/6 tikuteekeriizeege
16 tihateekeriizeege
subject concord + -tateekeriizeege
remote past affirmative
subject concord + -kateekereza
person noun class singular plural
first person nkateekereza tukateekereza
second person okateekereza mukateekereza
third person 1/2 akateekereza bakateekereza
3/4 gukateekereza ekateekereza
5/6 likateekereza gakateekereza
7/8 kikateekereza bikateekereza
9/10 ekateekereza zikateekereza
11/10 rukateekereza
12/14 kakateekereza bukateekereza
13 tukateekereza
14/6 bukateekereza gakateekereza
15/6 kukateekereza
16 hakateekereza
subject concord + -ateekeriize
negative
subject concord + -tateekereze
person noun class singular plural
first person ntateekereze tutateekereze
second person otateekereze mutateekereze
third person 1/2 atateekereze batateekereze
3/4 gutateekereze etateekereze
5/6 litateekereze gatateekereze
7/8 kitateekereze bitateekereze
9/10 etateekereze ziitateekereze
11/10 rutateekereze
12/14 katateekereze butateekereze
13 tutateekereze
14/6 butateekereze gatateekereze
15/6 kutateekereze
16 hatateekereze
subject concord + -tarateekeriize
experiential perfective affirmative
subject concord + -rateekeriize
person noun class singular plural
first person ndateekeriize turateekeriize
second person orateekeriize murateekeriize
third person 1/2 arateekeriize barateekeriize
3/4 gurateekeriize erateekeriize
5/6 lirateekeriize garateekeriize
7/8 kirateekeriize birateekeriize
9/10 erateekeriize zirateekeriize
11/10 rurateekeriize
12/14 karateekeriize burateekeriize
13 turateekeriize
14/6 burateekeriize garateekeriize
15/6 kurateekeriize
16 harateekeriize
negative
ti- + subject concord + -kateekerezaaga
person noun class singular plural
first person tinkateekerezaaga titukateekerezaaga
second person tokateekerezaaga timukateekerezaaga
third person 1/2 takateekerezaaga tibakateekerezaaga
3/4 tigukateekerezaaga tekateekerezaaga
5/6 tirikateekerezaaga tigakateekerezaaga
7/8 tikikateekerezaaga tibikateekerezaaga
9/10 tekateekerezaaga tizikateekerezaaga
11/10 tirukateekerezaaga
12/14 tikakateekerezaaga tibukateekerezaaga
13 titukateekerezaaga
14/6 tibukateekerezaaga tigakateekerezaaga
15/6 tikukateekerezaaga
16 tihakateekerezaaga
subject concord + -takateekerezaaga
cessative perfective affirmative
subject concord + -aateekeriize
person noun class singular plural
first person naateekeriize twateekeriize
second person waateekeriize mwateekeriize
third person 1/2 yaateekeriize baateekeriize
3/4 gwateekeriize yaateekeriize
5/6 lyateekeriize gaateekeriize
7/8 kyateekeriize byateekeriize
9/10 yaateekeriize zaateekeriize
11/10 rwateekeriize
12/14 kaateekeriize bwateekeriize
13 twateekeriize
14/6 bwateekeriize gaateekeriize
15/6 kwateekeriize
16 haateekeriize
past habitual affirmative
subject concord + -ateekerezaaga
person noun class singular plural
first person nateekerezaaga twateekerezaaga
second person wateekerezaaga mwateekerezaaga
third person 1/2 yateekerezaaga baateekerezaaga
3/4 gwateekerezaaga yateekerezaaga
5/6 lyateekerezaaga gaateekerezaaga
7/8 kyateekerezaaga byateekerezaaga
9/10 yateekerezaaga zaateekerezaaga
11/10 rwateekerezaaga
12/14 kaateekerezaaga bwateekerezaaga
13 twateekerezaaga
14/6 bwateekerezaaga gaateekerezaaga
15/6 kwateekerezaaga
16 haateekerezaaga
negative
ti- + subject concord + ateekerezaaga
person noun class singular plural
first person tinateekerezaaga titwateekerezaaga
second person tiwateekerezaaga timwateekerezaaga
third person 1/2 tiyateekerezaaga tibaateekerezaaga
3/4 tigwateekerezaaga tiyateekerezaaga
5/6 tiryateekerezaaga tigaateekerezaaga
7/8 tikyateekerezaaga tibyateekerezaaga
9/10 tiyateekerezaaga tizaateekerezaaga
11/10 tirwateekerezaaga
12/14 tikaateekerezaaga tibwateekerezaaga
13 titwateekerezaaga
14/6 tibwateekerezaaga tigaateekerezaaga
15/6 tikwateekerezaaga
16 tihaateekerezaaga
subject concord + -taateekerezaaga
near future affirmative
subject concord + -raateekereza
person noun class singular plural
first person ndaateekereza turaateekereza
second person oraateekereza muraateekereza
third person 1/2 araateekereza baraateekereza
3/4 guraateekereza eraateekereza
5/6 liraateekereza garaateekereza
7/8 kiraateekereza biraateekereza
9/10 eraateekereza ziraateekereza
11/10 ruraateekereza
12/14 karaateekereza buraateekereza
13 turaateekereza
14/6 buraateekereza garaateekereza
15/6 kuraateekereza
16 haraateekereza
negative
ti- + subject concord + -aateekereze
person noun class singular plural
first person tinaateekereze titwateekereze
second person tiwaateekereze timwateekereze
third person 1/2 tiyaateekereze tibaateekereze
3/4 tigwateekereze tiyaateekereze
5/6 tiryateekereze tigaateekereze
7/8 tikyateekereze tibyateekereze
9/10 tiyaateekereze tizaateekereze
11/10 tirwateekereze
12/14 tikaateekereze tibwateekereze
13 titwateekereze
14/6 tibwateekereze tigaateekereze
15/6 tikwateekereze
16 tihaateekereze
subject concord + -taateekereze
remote future affirmative
subject concord + -liteekereza
person noun class singular plural
first person nditeekereza tuliteekereza
second person oliteekereza muliteekereza
third person 1/2 aliteekereza baliteekereza
3/4 guliteekereza eriteekereza
5/6 liriteekereza galiteekereza
7/8 kiriteekereza biriteekereza
9/10 eriteekereza ziriteekereza
11/10 ruliteekereza
12/14 kaliteekereza buliteekereza
13 tuliteekereza
14/6 buliteekereza galiteekereza
15/6 kuliteekereza
16 haliteekereza
negative
ti- + subject concord + -liteekereza
person noun class singular plural
first person tinditeekereza tituliteekereza
second person toliteekereza timuliteekereza
third person 1/2 taliteekereza tibaliteekereza
3/4 tiguliteekereza teriteekereza
5/6 tiririteekereza tigaliteekereza
7/8 tikiriteekereza tibiriteekereza
9/10 teriteekereza tiziriteekereza
11/10 tiruliteekereza
12/14 tikaliteekereza tibuliteekereza
13 tituliteekereza
14/6 tibuliteekereza tigaliteekereza
15/6 tikuliteekereza
16 tihaliteekereza
subject concord + -taliteekereza
future habitual affirmative
subject concord + -raateekerezaaga
person noun class singular plural
first person ndaateekerezaaga turaateekerezaaga
second person oraateekerezaaga muraateekerezaaga
third person 1/2 araateekerezaaga baraateekerezaaga
3/4 guraateekerezaaga eraateekerezaaga
5/6 liraateekerezaaga garaateekerezaaga
7/8 kiraateekerezaaga biraateekerezaaga
9/10 eraateekerezaaga ziraateekerezaaga
11/10 ruraateekerezaaga
12/14 karaateekerezaaga buraateekerezaaga
13 turaateekerezaaga
14/6 buraateekerezaaga garaateekerezaaga
15/6 kuraateekerezaaga
16 haraateekerezaaga
negative
ti- + subject concord + -aateekerezeege
person noun class singular plural
first person tinaateekerezeege titwateekerezeege
second person tiwaateekerezeege timwateekerezeege
third person 1/2 tiyaateekerezeege tibaateekerezeege
3/4 tigwateekerezeege tiyaateekerezeege
5/6 tiryateekerezeege tigaateekerezeege
7/8 tikyateekerezeege tibyateekerezeege
9/10 tiyaateekerezeege tizaateekerezeege
11/10 tirwateekerezeege
12/14 tikaateekerezeege tibwateekerezeege
13 titwateekerezeege
14/6 tibwateekerezeege tigaateekerezeege
15/6 tikwateekerezeege
16 tihaateekerezeege
subject concord + -taateekerezeege
subjunctive affirmative
subject concord + teekereze
person noun class singular plural
first person nteekereze tuteekereze
second person oteekereze muteekereze
third person 1/2 ateekereze bateekereze
3/4 guteekereze eteekereze
5/6 liteekereze gateekereze
7/8 kiteekereze biteekereze
9/10 eteekereze ziteekereze
11/10 ruteekereze
12/14 kateekereze buteekereze
13 tuteekereze
14/6 buteekereze gateekereze
15/6 kuteekereze
16 hateekereze
negative
subject concord + -tateekereza
person noun class singular plural
first person ntateekereza tutateekereza
second person otateekereza mutateekereza
third person 1/2 atateekereza batateekereza
3/4 gutateekereza etateekereza
5/6 litateekereza gatateekereza
7/8 kitateekereza bitateekereza
9/10 etateekereza zitateekereza
11/10 rutateekereza
12/14 katateekereza butateekereza
13 tutateekereza
14/6 butateekereza gatateekereza
15/6 kutateekereza
16 hatateekereza
subjunctive habitual affirmative
subject concord + teekerezeege
person noun class singular plural
first person nteekerezeege tuteekerezeege
second person oteekerezeege muteekerezeege
third person 1/2 ateekerezeege bateekerezeege
3/4 guteekerezeege eteekerezeege
5/6 liteekerezeege gateekerezeege
7/8 kiteekerezeege biteekerezeege
9/10 eteekerezeege ziteekerezeege
11/10 ruteekerezeege
12/14 kateekerezeege buteekerezeege
13 tuteekerezeege
14/6 buteekerezeege gateekerezeege
15/6 kuteekerezeege
16 hateekerezeege
hypothetical affirmative
subject concord + -aakuteekereza
person noun class singular plural
first person naakuteekereza twakuteekereza
second person waakuteekereza mwakuteekereza
third person 1/2 yaakuteekereza baakuteekereza
3/4 gwakuteekereza yaakuteekereza
5/6 lyakuteekereza gaakuteekereza
7/8 kyakuteekereza byakuteekereza
9/10 yaakuteekereza zaakuteekereza
11/10 rwakuteekereza
12/14 kaakuteekereza bwakuteekereza
13 twakuteekereza
14/6 bwakuteekereza gaakuteekereza
15/6 kwakuteekereza
16 haakuteekereza
negative
ti- + subject concord + -aakuteekereza
person noun class singular plural
first person tinaakuteekereza titwakuteekereza
second person tiwaakuteekereza timwakuteekereza
third person 1/2 tiyaakuteekereza tibaakuteekereza
3/4 tigwakuteekereza tiyaakuteekereza
5/6 tiryakuteekereza tigaakuteekereza
7/8 tikyakuteekereza tibyakuteekereza
9/10 tiyaakuteekereza tizaakuteekereza
11/10 tirwakuteekereza
12/14 tikaakuteekereza tibwakuteekereza
13 titwakuteekereza
14/6 tibwakuteekereza tigaakuteekereza
15/6 tikwakuteekereza
16 tihaakuteekereza
subject concord + -taakuteekereza
conditional affirmative
subject concord + -aakuteekeriize
person noun class singular plural
first person naakuteekeriize twakuteekeriize
second person waakuteekeriize mwakuteekeriize
third person 1/2 yaakuteekeriize baakuteekeriize
3/4 gwakuteekeriize yaakuteekeriize
5/6 lyakuteekeriize gaakuteekeriize
7/8 kyakuteekeriize byakuteekeriize
9/10 yaakuteekeriize zaakuteekeriize
11/10 rwakuteekeriize
12/14 kaakuteekeriize bwakuteekeriize
13 twakuteekeriize
14/6 bwakuteekeriize gaakuteekeriize
15/6 kwakuteekeriize
16 haakuteekeriize
negative
ti- + subject concord + -aakuteekeriize
person noun class singular plural
first person tinaakuteekeriize titwakuteekeriize
second person tiwaakuteekeriize timwakuteekeriize
third person 1/2 tiyaakuteekeriize tibaakuteekeriize
3/4 tigwakuteekeriize tiyaakuteekeriize
5/6 tiryakuteekeriize tigaakuteekeriize
7/8 tikyakuteekeriize tibyakuteekeriize
9/10 tiyaakuteekeriize tizaakuteekeriize
11/10 tirwakuteekeriize
12/14 tikaakuteekeriize tibwakuteekeriize
13 titwakuteekeriize
14/6 tibwakuteekeriize tigaakuteekeriize
15/6 tikwakuteekeriize
16 tihaakuteekeriize
subject concord + -taakuteekeriize
object concords
person noun class singular plural
first person -nteekereza -tuteekereza
second person -kuteekereza -bateekereza
third person 1/2 -muteekereza
3/4 -guteekereza -giteekereza
5/6 -liteekereza -gateekereza
7/8 -kiteekereza -biteekereza
9/10 -giteekereza -ziteekereza
11/10 -ruteekereza
12/14 -kateekereza -buteekereza
13 -tuteekereza
14/6 -buteekereza -gateekereza
15/6 -kuteekereza
16 -hateekereza

1 The forms in this column are reduced relative forms; full relative forms require an augment before the subject concord.


Derived terms

  • Verbal derivations:
    • Applicative: -teekerereza
    • Passive: -teekerezibwa
  • Nominal derivations:
    • ekiteekerezo (thought, idea)
    • enteekereza (way of thinking)

References

  • Kaji, Shigeki (2007), A Rutooro Vocabulary[1], Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA), →ISBN, page 344
  • Rubongoya, L. T. (2013), Katondogorozi y'Orunyoro-Rutooro n'Orungereza [Runyoro–Rutooro-English and English-Runyoro–Rutooro dictionary]‎[2], Kampala: Modrug Publishers, →ISBN, page 393