tagair
Irish
Pronunciation
- IPA(key): /ˈt̪ˠaɡəɾʲ/, /ˈt̪ˠɑɡəɾʲ/
Etymology 1
From Middle Irish tacraid, from Old Irish du·acair (“to plead, declare”).[1]
Verb
tagair (present analytic tagraíonn, future analytic tagróidh, verbal noun tagairt, past participle tagartha)
- (intransitive) to refer [with do ‘to’], allude [with do ‘to’]
- (ambitransitive) to mention [with direct object or do]
- (transitive) to plead (beg) for
- (ambitransitive) to argue, dispute
- (transitive) to sue
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | tagraím | tagraíonn tú; tagraír† |
tagraíonn sé, sí | tagraímid; tagraíonn muid |
tagraíonn sibh | tagraíonn siad; tagraíd† |
a thagraíonn; a thagraíos | tagraítear |
| past | thagair mé; thagraíos | thagair tú; thagraís | thagair sé, sí | thagraíomar; thagair muid | thagair sibh; thagraíobhair | thagair siad; thagraíodar | a thagair | tagraíodh |
| past habitual | thagraínn / tagraínn‡ |
thagraíteá / tagraíteᇠ|
thagraíodh sé, sí / tagraíodh sé, sí‡ |
thagraímis; thagraíodh muid / tagraímis‡; tagraíodh muid‡ |
thagraíodh sibh / tagraíodh sibh‡ |
thagraídís; thagraíodh / tagraídís‡; tagraíodh siad‡ |
a thagraíodh | thagraítí / tagraítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | tagróidh mé; tagród; tagróchaidh mé† |
tagróidh tú; tagróir†; tagróchaidh tú† |
tagróidh sé, sí; tagróchaidh sé, sí† |
tagróimid; tagróidh muid; tagróchaimid†; tagróchaidh muid† |
tagróidh sibh; tagróchaidh sibh† |
tagróidh siad; tagróid†; tagróchaidh siad† |
a thagróidh; a thagrós; a thagróchaidh†; a thagróchas† | tagrófar; tagróchar† |
| conditional | thagróinn; thagróchainn† / tagróinn‡; tagróchainn†‡ |
thagrófá; thagróchthᆠ/ tagrófá‡; tagróchthᆇ |
thagródh sé, sí; thagróchadh sé, sí† / tagródh sé, sí‡; tagróchadh sé, s톇 |
thagróimis; thagródh muid; thagróchaimis†; thagróchadh muid† / tagróimis‡; tagródh muid‡; tagróchaimis†‡; tagróchadh muid†‡ |
thagródh sibh; thagróchadh sibh† / tagródh sibh‡; tagróchadh sibh†‡ |
thagróidís; thagródh siad; thagróchaidís†; thagróchadh siad† / tagróidís‡; tagródh siad‡; tagróchaidís†‡; tagróchadh siad†‡ |
a thagródh; a thagróchadh† | thagrófaí; thagróchthaí† / tagrófaí‡; tagróchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go dtagraí mé; go dtagraíod† |
go dtagraí tú; go dtagraír† |
go dtagraí sé, sí | go dtagraímid; go dtagraí muid |
go dtagraí sibh | go dtagraí siad; go dtagraíd† |
— | go dtagraítear |
| past | dá dtagraínn | dá dtagraíteá | dá dtagraíodh sé, sí | dá dtagraímis; dá dtagraíodh muid |
dá dtagraíodh sibh | dá dtagraídís; dá dtagraíodh siad |
— | dá dtagraítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | tagraím | tagair | tagraíodh sé, sí | tagraímis | tagraígí; tagraídh† |
tagraídís | — | tagraítear |
| past participle | tagartha | |||||||
| verbal noun | tagairt | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Synonyms
- (refer to, allude to, mention): luaigh, trácht ar
- (plead): agair
- (argue):, pléigh déan argóint
- (sue): agair
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1904), “tagraim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 708
- Ó Dónaill, Niall (1977), “tagair”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
Etymology 2
See the etymology of the corresponding lemma form.
Alternative forms
Verb
tagair
Etymology 3
Verb
tagair (present analytic tagraíonn, future analytic tagróidh, verbal noun tagradh, past participle tagartha)
- alternative form of togair
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | tagraím | tagraíonn tú; tagraír† |
tagraíonn sé, sí | tagraímid; tagraíonn muid |
tagraíonn sibh | tagraíonn siad; tagraíd† |
a thagraíonn; a thagraíos | tagraítear |
| past | thagair mé; thagraíos | thagair tú; thagraís | thagair sé, sí | thagraíomar; thagair muid | thagair sibh; thagraíobhair | thagair siad; thagraíodar | a thagair | tagraíodh |
| past habitual | thagraínn / tagraínn‡ |
thagraíteá / tagraíteᇠ|
thagraíodh sé, sí / tagraíodh sé, sí‡ |
thagraímis; thagraíodh muid / tagraímis‡; tagraíodh muid‡ |
thagraíodh sibh / tagraíodh sibh‡ |
thagraídís; thagraíodh / tagraídís‡; tagraíodh siad‡ |
a thagraíodh | thagraítí / tagraítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | tagróidh mé; tagród; tagróchaidh mé† |
tagróidh tú; tagróir†; tagróchaidh tú† |
tagróidh sé, sí; tagróchaidh sé, sí† |
tagróimid; tagróidh muid; tagróchaimid†; tagróchaidh muid† |
tagróidh sibh; tagróchaidh sibh† |
tagróidh siad; tagróid†; tagróchaidh siad† |
a thagróidh; a thagrós; a thagróchaidh†; a thagróchas† | tagrófar; tagróchar† |
| conditional | thagróinn; thagróchainn† / tagróinn‡; tagróchainn†‡ |
thagrófá; thagróchthᆠ/ tagrófá‡; tagróchthᆇ |
thagródh sé, sí; thagróchadh sé, sí† / tagródh sé, sí‡; tagróchadh sé, s톇 |
thagróimis; thagródh muid; thagróchaimis†; thagróchadh muid† / tagróimis‡; tagródh muid‡; tagróchaimis†‡; tagróchadh muid†‡ |
thagródh sibh; thagróchadh sibh† / tagródh sibh‡; tagróchadh sibh†‡ |
thagróidís; thagródh siad; thagróchaidís†; thagróchadh siad† / tagróidís‡; tagródh siad‡; tagróchaidís†‡; tagróchadh siad†‡ |
a thagródh; a thagróchadh† | thagrófaí; thagróchthaí† / tagrófaí‡; tagróchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go dtagraí mé; go dtagraíod† |
go dtagraí tú; go dtagraír† |
go dtagraí sé, sí | go dtagraímid; go dtagraí muid |
go dtagraí sibh | go dtagraí siad; go dtagraíd† |
— | go dtagraítear |
| past | dá dtagraínn | dá dtagraíteá | dá dtagraíodh sé, sí | dá dtagraímis; dá dtagraíodh muid |
dá dtagraíodh sibh | dá dtagraídís; dá dtagraíodh siad |
— | dá dtagraítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | tagraím | tagair | tagraíodh sé, sí | tagraímis | tagraígí; tagraídh† |
tagraídís | — | tagraítear |
| past participle | tagartha | |||||||
| verbal noun | tagradh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| tagair | thagair | dtagair |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “do-accair”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Scottish Gaelic
Etymology
From Middle Irish tacraid, from Old Irish du·acair (“plead, sue, argue”).[1]
Pronunciation
- IPA(key): /ˈtʰakɪrʲ/
Verb
tagair (past thagair, future tagraidh, verbal noun tagairt or tagradh, past participle tagairte)
Derived terms
Mutation
| radical | lenition |
|---|---|
| tagair | thagair |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Scottish Gaelic.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “do-accair”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language