stiúir

See also: stiùir

Irish

Etymology

From Middle Irish stiúir,[1] borrowed from Old Norse stýri (“rudder, helm”), from Proto-Germanic *stiuriją.[2]

The verb is denominal from the noun.[3]

Noun

stiúir f (genitive singular stiúrach, nominative plural stiúracha)

  1. (nautical) rudder
  2. direction, control
  3. set, inclination, posture
  4. aggressive attitude

Declension

Declension of stiúir (fifth declension)
bare forms
singular plural
nominative stiúir stiúracha
vocative a stiúir a stiúracha
genitive stiúrach stiúracha
dative stiúir stiúracha
forms with the definite article
singular plural
nominative an stiúir na stiúracha
genitive na stiúrach na stiúracha
dative leis an stiúir
don stiúir 		leis na stiúracha

Verb

stiúir (present analytic stiúrann, future analytic stiúrfaidh, verbal noun stiúradh, past participle stiúrtha)

  1. (nautical) steer
  2. guide, direct, control

Conjugation

Conjugation of stiúir (first conjugation – A)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present stiúraim stiúrann tú;
stiúrair† 		stiúrann sé, sí stiúraimid; stiúrann muid stiúrann sibh stiúrann siad;
stiúraid† 		a stiúrann; a stiúras stiúrtar
past stiúir mé; stiúras stiúir tú; stiúrais stiúir sé, sí stiúramar; stiúir muid stiúir sibh; stiúrabhair stiúir siad; stiúradar a stiúir stiúradh
past habitual stiúrainn stiúrtá stiúradh sé, sí stiúraimis; stiúradh muid stiúradh sibh stiúraidís; stiúradh siad a stiúradh stiúrtaí
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future stiúrfaidh mé;
stiúrfad 		stiúrfaidh tú;
stiúrfair† 		stiúrfaidh sé, sí stiúrfaimid;
stiúrfaidh muid 		stiúrfaidh sibh stiúrfaidh siad;
stiúrfaid† 		a stiúrfaidh; a stiúrfas stiúrfar
conditional stiúrfainn stiúrfá stiúrfadh sé, sí stiúrfaimis; stiúrfadh muid stiúrfadh sibh stiúrfaidís; stiúrfadh siad a stiúrfadh stiúrfaí
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go stiúra mé;
go stiúrad† 		go stiúra tú;
go stiúrair† 		go stiúra sé, sí go stiúraimid;
go stiúra muid 		go stiúra sibh go stiúra siad;
go stiúraid† 		— go stiúrtar
past dá stiúrainn dá stiúrtá dá stiúradh sé, sí dá stiúraimis;
dá stiúradh muid 		dá stiúradh sibh dá stiúraidís;
dá stiúradh siad 		— dá stiúrtaí
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
— stiúraim stiúir stiúradh sé, sí stiúraimis stiúraigí;
stiúraidh† 		stiúraidís — stiúrtar
past participle stiúrtha
verbal noun stiúr

† archaic or dialect form
‡ dependent form

Alternative forms

References

  1. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “stiúir”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
  2. ^ Greene, D. (1976), “The influence of Scandinavian on Irish”, in Bo Almqvist and David Greene, editors, Proceedings of the Seventh Viking Congress, Dublin 15–21 August 1973, Dundalk: Dundalgan Press, pages 75–82
  3. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 stiúraid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

Further reading

This article is issued from Wiktionary. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.