síothlaigh
Irish
Alternative forms
- séalthuigh, síothluigh, téaltuigh (obsolete)
- séalthaigh, síothlóigh, téaltaigh[1]
Etymology
From Middle Irish síthlaid.[2] By surface analysis, síothal (“pail, bucket”) + -igh.
Verb
síothlaigh (present analytic síothlaíonn, future analytic síothlóidh, verbal noun síothlú, past participle síothlaithe)
- to strain (to separate solid from liquid), filter
- Synonym: scag
- to percolate (pass (a liquid) through a porous substance; make coffee in a percolator)
- to expire, die
- to die away/die down, subside
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | síothlaím | síothlaíonn tú; síothlaír† |
síothlaíonn sé, sí | síothlaímid; síothlaíonn muid |
síothlaíonn sibh | síothlaíonn siad; síothlaíd† |
a shíothlaíonn; a shíothlaíos | síothlaítear |
| past | shíothlaigh mé; shíothlaíos | shíothlaigh tú; shíothlaís | shíothlaigh sé, sí | shíothlaíomar; shíothlaigh muid | shíothlaigh sibh; shíothlaíobhair | shíothlaigh siad; shíothlaíodar | a shíothlaigh | síothlaíodh |
| past habitual | shíothlaínn / síothlaínn‡ |
shíothlaíteá / síothlaíteᇠ|
shíothlaíodh sé, sí / síothlaíodh sé, sí‡ |
shíothlaímis; shíothlaíodh muid / síothlaímis‡; síothlaíodh muid‡ |
shíothlaíodh sibh / síothlaíodh sibh‡ |
shíothlaídís; shíothlaíodh / síothlaídís‡; síothlaíodh siad‡ |
a shíothlaíodh | shíothlaítí / síothlaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | síothlóidh mé; síothlód; síothlóchaidh mé† |
síothlóidh tú; síothlóir†; síothlóchaidh tú† |
síothlóidh sé, sí; síothlóchaidh sé, sí† |
síothlóimid; síothlóidh muid; síothlóchaimid†; síothlóchaidh muid† |
síothlóidh sibh; síothlóchaidh sibh† |
síothlóidh siad; síothlóid†; síothlóchaidh siad† |
a shíothlóidh; a shíothlós; a shíothlóchaidh†; a shíothlóchas† | síothlófar; síothlóchar† |
| conditional | shíothlóinn; shíothlóchainn† / síothlóinn‡; síothlóchainn†‡ |
shíothlófá; shíothlóchthᆠ/ síothlófá‡; síothlóchthᆇ |
shíothlódh sé, sí; shíothlóchadh sé, sí† / síothlódh sé, sí‡; síothlóchadh sé, s톇 |
shíothlóimis; shíothlódh muid; shíothlóchaimis†; shíothlóchadh muid† / síothlóimis‡; síothlódh muid‡; síothlóchaimis†‡; síothlóchadh muid†‡ |
shíothlódh sibh; shíothlóchadh sibh† / síothlódh sibh‡; síothlóchadh sibh†‡ |
shíothlóidís; shíothlódh siad; shíothlóchaidís†; shíothlóchadh siad† / síothlóidís‡; síothlódh siad‡; síothlóchaidís†‡; síothlóchadh siad†‡ |
a shíothlódh; a shíothlóchadh† | shíothlófaí; shíothlóchthaí† / síothlófaí‡; síothlóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go síothlaí mé; go síothlaíod† |
go síothlaí tú; go síothlaír† |
go síothlaí sé, sí | go síothlaímid; go síothlaí muid |
go síothlaí sibh | go síothlaí siad; go síothlaíd† |
— | go síothlaítear |
| past | dá síothlaínn | dá síothlaíteá | dá síothlaíodh sé, sí | dá síothlaímis; dá síothlaíodh muid |
dá síothlaíodh sibh | dá síothlaídís; dá síothlaíodh siad |
— | dá síothlaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | síothlaím | síothlaigh | síothlaíodh sé, sí | síothlaímis | síothlaígí; síothlaídh† |
síothlaídís | — | síothlaítear |
| past participle | síothlaithe | |||||||
| verbal noun | síothlú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Derived terms
- insíothlaigh (“to infiltrate”)
- síothlaigh isteach (“to infiltrate”)
- síothlán
- síothlóir
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| síothlaigh | shíothlaigh after an, tsíothlaigh |
not applicable |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ “síothlaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “síthlaid, síthlaigid, síthóilid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1927), “sioṫluiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 1042; reprinted with additions 1996, →ISBN
- Ó Dónaill, Niall (1977), “síothlaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN