ragaza

Tooro

Etymology

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.).

Pronunciation

  • IPA(key): /ɾaɡáza/

Verb

-ragaza (infinitive okuragaza) (transitive)

  1. to wipe, to erase

Conjugation

Conjugation of -ragaza
infinitives
affirmative okuragaza
negative okutaragaza
imperatives
affirmative ragaza
negative (see second-person negative subjunctive forms)
tense polarity basic forms relative forms1
present habitual affirmative
subject concord + -ragaza
person noun class singular plural
first person ndagaza turagaza
second person oragaza muragaza
third person 1/2 aragaza baragaza
3/4 guragaza eragaza
5/6 liragaza garagaza
7/8 kiragaza biragaza
9/10 eragaza ziragaza
11/10 ruragaza
12/14 karagaza buragaza
13 turagaza
14/6 buragaza garagaza
15/6 kuragaza
16 haragaza
negative
ti- + subject concord + -ragaza
person noun class singular plural
first person tindagaza tituragaza
second person toragaza timuragaza
third person 1/2 taragaza tibaragaza
3/4 tiguragaza teragaza
5/6 tiriragaza tigaragaza
7/8 tikiragaza tibiragaza
9/10 teragaza tiziragaza
11/10 tiruragaza
12/14 tikaragaza tiburagaza
13 tituragaza
14/6 tiburagaza tigaragaza
15/6 tikuragaza
16 tiharagaza
subject concord + -taragaza
present continuous affirmative
ni- + subject concord + -ragaza
person noun class singular plural
first person nindagaza nituragaza
second person nooragaza nimuragaza
third person 1/2 naaragaza nibaragaza
3/4 niguragaza neeragaza
5/6 niriragaza nigaragaza
7/8 nikiragaza nibiragaza
9/10 neeragaza niziragaza
11/10 niruragaza
12/14 nikaragaza niburagaza
13 nituragaza
14/6 niburagaza nigaragaza
15/6 nikuragaza
16 niharagaza
subject concord + -rukuragaza
negative
ti- + subject concord + -rukuragaza
person noun class singular plural
first person tindukuragaza titurukuragaza
second person torukuragaza timurukuragaza
third person 1/2 tarukuragaza tibarukuragaza
3/4 tigurukuragaza terukuragaza
5/6 tirirukuragaza tigarukuragaza
7/8 tikirukuragaza tibirukuragaza
9/10 terukuragaza tizirukuragaza
11/10 tirurukuragaza
12/14 tikarukuragaza tiburukuragaza
13 titurukuragaza
14/6 tiburukuragaza tigarukuragaza
15/6 tikurukuragaza
16 tiharukuragaza
subject concord + -tarukuragaza
present continuative affirmative
ni- + subject concord + -kyaragaza
person noun class singular plural
first person ninkyaragaza nitukyaragaza
second person nookyaragaza nimukyaragaza
third person 1/2 naakyaragaza nibakyaragaza
3/4 nigukyaragaza neekyaragaza
5/6 nirikyaragaza nigakyaragaza
7/8 nikikyaragaza nibikyaragaza
9/10 neekyaragaza nizikyaragaza
11/10 nirukyaragaza
12/14 nikakyaragaza nibukyaragaza
13 nitukyaragaza
14/6 nibukyaragaza nigakyaragaza
15/6 nikukyaragaza
16 nihakyaragaza
subject concord + -rukukyaragaza
negative
ti- + subject concord + -kyaragaza
person noun class singular plural
first person tinkyaragaza titukyaragaza
second person tokyaragaza timukyaragaza
third person 1/2 takyaragaza tibakyaragaza
3/4 tigukyaragaza tekyaragaza
5/6 tirikyaragaza tigakyaragaza
7/8 tikikyaragaza tibikyaragaza
9/10 tekyaragaza tizikyaragaza
11/10 tirukyaragaza
12/14 tikakyaragaza tibukyaragaza
13 titukyaragaza
14/6 tibukyaragaza tigakyaragaza
15/6 tikukyaragaza
16 tihakyaragaza
subject concord + -takyaragaza
virtual present affirmative
subject concord + -aragaza
person noun class singular plural
first person naragaza twaragaza
second person waragaza mwaragaza
third person 1/2 yaragaza baaragaza
3/4 gwaragaza yaragaza
5/6 lyaragaza gaaragaza
7/8 kyaragaza byaragaza
9/10 yaragaza zaaragaza
11/10 rwaragaza
12/14 kaaragaza bwaragaza
13 twaragaza
14/6 bwaragaza gaaragaza
15/6 kwaragaza
16 haaragaza
negative
ti- + subject concord + aragaza
person noun class singular plural
first person tinaragaza titwaragaza
second person tiwaragaza timwaragaza
third person 1/2 tiyaragaza tibaaragaza
3/4 tigwaragaza tiyaragaza
5/6 tiryaragaza tigaaragaza
7/8 tikyaragaza tibyaragaza
9/10 tiyaragaza tizaaragaza
11/10 tirwaragaza
12/14 tikaaragaza tibwaragaza
13 titwaragaza
14/6 tibwaragaza tigaaragaza
15/6 tikwaragaza
16 tihaaragaza
subject concord + -taaragaza
present perfect affirmative
subject concord + -ragaize
person noun class singular plural
first person ndagaize turagaize
second person oragaize muragaize
third person 1/2 aragaize baragaize
3/4 guragaize eragaize
5/6 liragaize garagaize
7/8 kiragaize biragaize
9/10 eragaize ziragaize
11/10 ruragaize
12/14 karagaize buragaize
13 turagaize
14/6 buragaize garagaize
15/6 kuragaize
16 haragaize
negative
ti- + subject concord + -ragaize
person noun class singular plural
first person tindagaize tituragaize
second person toragaize timuragaize
third person 1/2 taragaize tibaragaize
3/4 tiguragaize teragaize
5/6 tiriragaize tigaragaize
7/8 tikiragaize tibiragaize
9/10 teragaize tiziragaize
11/10 tiruragaize
12/14 tikaragaize tiburagaize
13 tituragaize
14/6 tiburagaize tigaragaize
15/6 tikuragaize
16 tiharagaize
subject concord + -taragaize
near perfective affirmative
subject concord + -akaragaza
person noun class singular plural
first person nakaragaza twakaragaza
second person wakaragaza mwakaragaza
third person 1/2 yakaragaza baakaragaza
3/4 gwakaragaza yakaragaza
5/6 lyakaragaza gaakaragaza
7/8 kyakaragaza byakaragaza
9/10 yakaragaza zaakaragaza
11/10 rwakaragaza
12/14 kaakaragaza bwakaragaza
13 twakaragaza
14/6 bwakaragaza gaakaragaza
15/6 kwakaragaza
16 haakaragaza
negative
ti- + subject concord + -karagaize
person noun class singular plural
first person tinkaragaize titukaragaize
second person tokaragaize timukaragaize
third person 1/2 takaragaize tibakaragaize
3/4 tigukaragaize tekaragaize
5/6 tirikaragaize tigakaragaize
7/8 tikikaragaize tibikaragaize
9/10 tekaragaize tizikaragaize
11/10 tirukaragaize
12/14 tikakaragaize tibukaragaize
13 titukaragaize
14/6 tibukaragaize tigakaragaize
15/6 tikukaragaize
16 tihakaragaize
subject concord + -takaragaize
near past affirmative
subject concord + -ragaizeege
person noun class singular plural
first person ndagaizeege turagaizeege
second person oragaizeege muragaizeege
third person 1/2 aragaizeege baragaizeege
3/4 guragaizeege eragaizeege
5/6 liragaizeege garagaizeege
7/8 kiragaizeege biragaizeege
9/10 eragaizeege ziragaizeege
11/10 ruragaizeege
12/14 karagaizeege buragaizeege
13 turagaizeege
14/6 buragaizeege garagaizeege
15/6 kuragaizeege
16 haragaizeege
negative
ti- + subject concord + -ragaizeege
person noun class singular plural
first person tindagaizeege tituragaizeege
second person toragaizeege timuragaizeege
third person 1/2 taragaizeege tibaragaizeege
3/4 tiguragaizeege teragaizeege
5/6 tiriragaizeege tigaragaizeege
7/8 tikiragaizeege tibiragaizeege
9/10 teragaizeege tiziragaizeege
11/10 tiruragaizeege
12/14 tikaragaizeege tiburagaizeege
13 tituragaizeege
14/6 tiburagaizeege tigaragaizeege
15/6 tikuragaizeege
16 tiharagaizeege
subject concord + -taragaizeege
remote past affirmative
subject concord + -karagaza
person noun class singular plural
first person nkaragaza tukaragaza
second person okaragaza mukaragaza
third person 1/2 akaragaza bakaragaza
3/4 gukaragaza ekaragaza
5/6 likaragaza gakaragaza
7/8 kikaragaza bikaragaza
9/10 ekaragaza zikaragaza
11/10 rukaragaza
12/14 kakaragaza bukaragaza
13 tukaragaza
14/6 bukaragaza gakaragaza
15/6 kukaragaza
16 hakaragaza
subject concord + -aragaize
negative
subject concord + -taragaze
person noun class singular plural
first person ntaragaze tutaragaze
second person otaragaze mutaragaze
third person 1/2 ataragaze bataragaze
3/4 gutaragaze etaragaze
5/6 litaragaze gataragaze
7/8 kitaragaze bitaragaze
9/10 etaragaze ziitaragaze
11/10 rutaragaze
12/14 kataragaze butaragaze
13 tutaragaze
14/6 butaragaze gataragaze
15/6 kutaragaze
16 hataragaze
subject concord + -tararagaize
experiential perfective affirmative
subject concord + -raragaize
person noun class singular plural
first person ndaragaize turaragaize
second person oraragaize muraragaize
third person 1/2 araragaize bararagaize
3/4 guraragaize eraragaize
5/6 liraragaize gararagaize
7/8 kiraragaize biraragaize
9/10 eraragaize ziraragaize
11/10 ruraragaize
12/14 kararagaize buraragaize
13 turaragaize
14/6 buraragaize gararagaize
15/6 kuraragaize
16 hararagaize
negative
ti- + subject concord + -karagazaaga
person noun class singular plural
first person tinkaragazaaga titukaragazaaga
second person tokaragazaaga timukaragazaaga
third person 1/2 takaragazaaga tibakaragazaaga
3/4 tigukaragazaaga tekaragazaaga
5/6 tirikaragazaaga tigakaragazaaga
7/8 tikikaragazaaga tibikaragazaaga
9/10 tekaragazaaga tizikaragazaaga
11/10 tirukaragazaaga
12/14 tikakaragazaaga tibukaragazaaga
13 titukaragazaaga
14/6 tibukaragazaaga tigakaragazaaga
15/6 tikukaragazaaga
16 tihakaragazaaga
subject concord + -takaragazaaga
cessative perfective affirmative
subject concord + -aaragaize
person noun class singular plural
first person naaragaize twaragaize
second person waaragaize mwaragaize
third person 1/2 yaaragaize baaragaize
3/4 gwaragaize yaaragaize
5/6 lyaragaize gaaragaize
7/8 kyaragaize byaragaize
9/10 yaaragaize zaaragaize
11/10 rwaragaize
12/14 kaaragaize bwaragaize
13 twaragaize
14/6 bwaragaize gaaragaize
15/6 kwaragaize
16 haaragaize
past habitual affirmative
subject concord + -aragazaaga
person noun class singular plural
first person naragazaaga twaragazaaga
second person waragazaaga mwaragazaaga
third person 1/2 yaragazaaga baaragazaaga
3/4 gwaragazaaga yaragazaaga
5/6 lyaragazaaga gaaragazaaga
7/8 kyaragazaaga byaragazaaga
9/10 yaragazaaga zaaragazaaga
11/10 rwaragazaaga
12/14 kaaragazaaga bwaragazaaga
13 twaragazaaga
14/6 bwaragazaaga gaaragazaaga
15/6 kwaragazaaga
16 haaragazaaga
negative
ti- + subject concord + aragazaaga
person noun class singular plural
first person tinaragazaaga titwaragazaaga
second person tiwaragazaaga timwaragazaaga
third person 1/2 tiyaragazaaga tibaaragazaaga
3/4 tigwaragazaaga tiyaragazaaga
5/6 tiryaragazaaga tigaaragazaaga
7/8 tikyaragazaaga tibyaragazaaga
9/10 tiyaragazaaga tizaaragazaaga
11/10 tirwaragazaaga
12/14 tikaaragazaaga tibwaragazaaga
13 titwaragazaaga
14/6 tibwaragazaaga tigaaragazaaga
15/6 tikwaragazaaga
16 tihaaragazaaga
subject concord + -taaragazaaga
near future affirmative
subject concord + -raaragaza
person noun class singular plural
first person ndaaragaza turaaragaza
second person oraaragaza muraaragaza
third person 1/2 araaragaza baraaragaza
3/4 guraaragaza eraaragaza
5/6 liraaragaza garaaragaza
7/8 kiraaragaza biraaragaza
9/10 eraaragaza ziraaragaza
11/10 ruraaragaza
12/14 karaaragaza buraaragaza
13 turaaragaza
14/6 buraaragaza garaaragaza
15/6 kuraaragaza
16 haraaragaza
negative
ti- + subject concord + -aaragaze
person noun class singular plural
first person tinaaragaze titwaragaze
second person tiwaaragaze timwaragaze
third person 1/2 tiyaaragaze tibaaragaze
3/4 tigwaragaze tiyaaragaze
5/6 tiryaragaze tigaaragaze
7/8 tikyaragaze tibyaragaze
9/10 tiyaaragaze tizaaragaze
11/10 tirwaragaze
12/14 tikaaragaze tibwaragaze
13 titwaragaze
14/6 tibwaragaze tigaaragaze
15/6 tikwaragaze
16 tihaaragaze
subject concord + -taaragaze
remote future affirmative
subject concord + -liragaza
person noun class singular plural
first person ndiragaza tuliragaza
second person oliragaza muliragaza
third person 1/2 aliragaza baliragaza
3/4 guliragaza eriragaza
5/6 liriragaza galiragaza
7/8 kiriragaza biriragaza
9/10 eriragaza ziriragaza
11/10 ruliragaza
12/14 kaliragaza buliragaza
13 tuliragaza
14/6 buliragaza galiragaza
15/6 kuliragaza
16 haliragaza
negative
ti- + subject concord + -liragaza
person noun class singular plural
first person tindiragaza tituliragaza
second person toliragaza timuliragaza
third person 1/2 taliragaza tibaliragaza
3/4 tiguliragaza teriragaza
5/6 tiririragaza tigaliragaza
7/8 tikiriragaza tibiriragaza
9/10 teriragaza tiziriragaza
11/10 tiruliragaza
12/14 tikaliragaza tibuliragaza
13 tituliragaza
14/6 tibuliragaza tigaliragaza
15/6 tikuliragaza
16 tihaliragaza
subject concord + -taliragaza
future habitual affirmative
subject concord + -raaragazaaga
person noun class singular plural
first person ndaaragazaaga turaaragazaaga
second person oraaragazaaga muraaragazaaga
third person 1/2 araaragazaaga baraaragazaaga
3/4 guraaragazaaga eraaragazaaga
5/6 liraaragazaaga garaaragazaaga
7/8 kiraaragazaaga biraaragazaaga
9/10 eraaragazaaga ziraaragazaaga
11/10 ruraaragazaaga
12/14 karaaragazaaga buraaragazaaga
13 turaaragazaaga
14/6 buraaragazaaga garaaragazaaga
15/6 kuraaragazaaga
16 haraaragazaaga
negative
ti- + subject concord + -aaragazeege
person noun class singular plural
first person tinaaragazeege titwaragazeege
second person tiwaaragazeege timwaragazeege
third person 1/2 tiyaaragazeege tibaaragazeege
3/4 tigwaragazeege tiyaaragazeege
5/6 tiryaragazeege tigaaragazeege
7/8 tikyaragazeege tibyaragazeege
9/10 tiyaaragazeege tizaaragazeege
11/10 tirwaragazeege
12/14 tikaaragazeege tibwaragazeege
13 titwaragazeege
14/6 tibwaragazeege tigaaragazeege
15/6 tikwaragazeege
16 tihaaragazeege
subject concord + -taaragazeege
subjunctive affirmative
subject concord + ragaze
person noun class singular plural
first person ndagaze turagaze
second person oragaze muragaze
third person 1/2 aragaze baragaze
3/4 guragaze eragaze
5/6 liragaze garagaze
7/8 kiragaze biragaze
9/10 eragaze ziragaze
11/10 ruragaze
12/14 karagaze buragaze
13 turagaze
14/6 buragaze garagaze
15/6 kuragaze
16 haragaze
negative
subject concord + -taragaza
person noun class singular plural
first person ntaragaza tutaragaza
second person otaragaza mutaragaza
third person 1/2 ataragaza bataragaza
3/4 gutaragaza etaragaza
5/6 litaragaza gataragaza
7/8 kitaragaza bitaragaza
9/10 etaragaza zitaragaza
11/10 rutaragaza
12/14 kataragaza butaragaza
13 tutaragaza
14/6 butaragaza gataragaza
15/6 kutaragaza
16 hataragaza
subjunctive habitual affirmative
subject concord + ragazeege
person noun class singular plural
first person ndagazeege turagazeege
second person oragazeege muragazeege
third person 1/2 aragazeege baragazeege
3/4 guragazeege eragazeege
5/6 liragazeege garagazeege
7/8 kiragazeege biragazeege
9/10 eragazeege ziragazeege
11/10 ruragazeege
12/14 karagazeege buragazeege
13 turagazeege
14/6 buragazeege garagazeege
15/6 kuragazeege
16 haragazeege
hypothetical affirmative
subject concord + -aakuragaza
person noun class singular plural
first person naakuragaza twakuragaza
second person waakuragaza mwakuragaza
third person 1/2 yaakuragaza baakuragaza
3/4 gwakuragaza yaakuragaza
5/6 lyakuragaza gaakuragaza
7/8 kyakuragaza byakuragaza
9/10 yaakuragaza zaakuragaza
11/10 rwakuragaza
12/14 kaakuragaza bwakuragaza
13 twakuragaza
14/6 bwakuragaza gaakuragaza
15/6 kwakuragaza
16 haakuragaza
negative
ti- + subject concord + -aakuragaza
person noun class singular plural
first person tinaakuragaza titwakuragaza
second person tiwaakuragaza timwakuragaza
third person 1/2 tiyaakuragaza tibaakuragaza
3/4 tigwakuragaza tiyaakuragaza
5/6 tiryakuragaza tigaakuragaza
7/8 tikyakuragaza tibyakuragaza
9/10 tiyaakuragaza tizaakuragaza
11/10 tirwakuragaza
12/14 tikaakuragaza tibwakuragaza
13 titwakuragaza
14/6 tibwakuragaza tigaakuragaza
15/6 tikwakuragaza
16 tihaakuragaza
subject concord + -taakuragaza
conditional affirmative
subject concord + -aakuragaize
person noun class singular plural
first person naakuragaize twakuragaize
second person waakuragaize mwakuragaize
third person 1/2 yaakuragaize baakuragaize
3/4 gwakuragaize yaakuragaize
5/6 lyakuragaize gaakuragaize
7/8 kyakuragaize byakuragaize
9/10 yaakuragaize zaakuragaize
11/10 rwakuragaize
12/14 kaakuragaize bwakuragaize
13 twakuragaize
14/6 bwakuragaize gaakuragaize
15/6 kwakuragaize
16 haakuragaize
negative
ti- + subject concord + -aakuragaize
person noun class singular plural
first person tinaakuragaize titwakuragaize
second person tiwaakuragaize timwakuragaize
third person 1/2 tiyaakuragaize tibaakuragaize
3/4 tigwakuragaize tiyaakuragaize
5/6 tiryakuragaize tigaakuragaize
7/8 tikyakuragaize tibyakuragaize
9/10 tiyaakuragaize tizaakuragaize
11/10 tirwakuragaize
12/14 tikaakuragaize tibwakuragaize
13 titwakuragaize
14/6 tibwakuragaize tigaakuragaize
15/6 tikwakuragaize
16 tihaakuragaize
subject concord + -taakuragaize
object concords
person noun class singular plural
first person -ndagaza -turagaza
second person -kuragaza -baragaza
third person 1/2 -muragaza
3/4 -guragaza -giragaza
5/6 -liragaza -garagaza
7/8 -kiragaza -biragaza
9/10 -giragaza -ziragaza
11/10 -ruragaza
12/14 -karagaza -buragaza
13 -turagaza
14/6 -buragaza -garagaza
15/6 -kuragaza
16 -haragaza

1 The forms in this column are reduced relative forms; full relative forms require an augment before the subject concord.


Derived terms

  • Verbal derivations:
    • Applicative: -ragaliza
    • Passive: -ragazibwa
    • Reflexive: -eragaza

References

  • Kaji, Shigeki (2007), A Rutooro Vocabulary[1], Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA), →ISBN, page 237
  • Rubongoya, L. T. (2013), Katondogorozi y'Orunyoro-Rutooro n'Orungereza [Runyoro–Rutooro-English and English-Runyoro–Rutooro dictionary]‎[2], Kampala: Modrug Publishers, →ISBN, page 322