pomóc

Inherited from Proto-Slavic *pomoťì. By surface analysis, po- +‎ móc. First attested in the 14th century.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /pɔmɔːt͡sʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /pɔmot͡sʲ/

pomóc pf (imperfective pomagać)

1. (attested in Lesser Poland, Greater Poland) to help (to provide assistance to) [with dative ‘whom’; in addition, with accusative or k (+ dative) or na (+ accusative) ‘with what’; or with instrumental ‘with (by means of) what’; or with infinitive ‘to do what’]
   • 1915 [End of the 14th century], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543‎^[2], page 315:

     Ach panicze Bernacze, wesrzi na me vbostwo a pomoszi!

     [Ach panicze Biernacie, weźrzy na me ubostwo a pomoży!]

   • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎^{scan transliteration, transcription}, numbers 36, 42, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament]:

     I pomosze (adiuvabit) gim gospodzin

     [I pomoże (adiuvabit) jim Gospodzin]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[3], page 43:

     Yozephus, Philipus svoyem pysmem tesch my k temv dzyalv pomogly (ad hoc opus nobis affuerunt)

     [Jozefus, Filipus, swojem pismem też mi k temu działu pomogli (ad hoc opus nobis affuerunt)]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[4], page 844:

     Yego odpovyedzenye malo albo nycz byloby yemv pomoglo

     [Jego odpowiedzenie mało albo nic byłoby jemu pomogło]

   • 1451-1455, Legenda o świętym Aleksym‎^[5], line 228:

     Wyącz wsz[y]thczy proszyli boga za tho, aby gym bog pomokl na tho, by mv mogly lyst othyącz

     [Więc wsz[y]tcy prosili Boga za to, aby jim Bog pomogł na to, by mu mogli list otjąć]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[6], page 47:

     Tem skvtkyem chcza wschemv svyatv pomocz

     [Tem skutkiem chcę wszemu światu pomoc]

   • 1888 [1398], Romuald Hube, editor, Zbiór rot przysiąg sądowych poznańskich, kościańskich, kaliskich, sieradzkich, piotrkowskich i dobrzyszyckich z końca wieku XIV i pierwszych lat wieku XV‎^[7], Greater Poland, page 72:

     Iaco me Nicolaus slal do Michala, obeczugø gemv pomocz thich glow placzicz

     [Jako mie Nicolaus słał do Michała, obiecują jemu pomoc tych głow płacić]

2. (attested in Masovia) to help; to work (to be effective)
   • 1901 [1463-1465], Jan Rozwadowski, editor, De morte prologus [Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią]‎^[8], Mierzeniec, Płock, line 302:

     Otocz kaszdy lekarz fasczy, nye pomogv yego masczy

     [Otoć każdy lekarz faści, nie pomogą jego maści]

3. to help (to prevent, to remedy)
   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[9], page 585:

     Za nym wschytek svyat ydzye a my themv nycz nye pomozemy

     [Za nim wszytek świat idzie a my temu nic nie pomożemy]

• Polish: pomóc
• Silesian: pōmōc

• Bańkowski, Andrzej (2000), “pomóc”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “pomóc”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Inherited from Old Polish pomóc. By surface analysis, po- +‎ móc.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɔmut͡s
• Syllabification: po‧móc

pomóc pf (imperfective pomagać)

1. (intransitive) to help (to provide assistance to) [with dative ‘whom’; in addition, with w (+ locative) or przy (+ locative) ‘with what’; or with infinitive ‘to do what’; or with instrumental ‘with (by means of) what’]

   Możesz mi pomóc? ― Can you help me?

2. (intransitive) to help (to be effective) [with dative ‘whom’; in addition, with w (+ locative) ‘with what’; or with na (+ accusative) ‘for what’; or with infinitive ‘to do what’]
3. (intransitive) to help (to contribute in some way)

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), pomóc is one of the most used words in Polish, appearing 6 times in scientific texts, 1 time in news, 11 times in essays, 31 times in fiction, and 46 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 95 times, making it the 666th most common word in a corpus of 500,000 words.^[1]

• pomóc in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• pomóc in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “pomóc”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “POMÓC”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 16.04.2020
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “pomóc”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “pomóc”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “pomóc”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 576
• pomóc in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego