permisja
See also: permisją
Polish
Etymology
Borrowed from French permission. First attested in 1717.[1]
Pronunciation
- Rhymes: -isja
- Syllabification: per‧mi‧sja
Noun
permisja f
- (obsolete) leave (time away from one's work)
- wziąć permisję ― to take a leave
- 1951 [1840–1841], Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za panowania Augusta III[1], 2. edition, Wrocław: Zakład Narodowy im[ienia]. Ossolińskich, →OCLC, page 294:
- Towarzysz służący w osobie, nie mógł się oddalać od chorągwi bez urlopu po teraźniejszemu, a po dawnemu bez permissyi, któréj niemógł otrzymać od kogo innego, tylko od samego hetmana;
- The companion serving in person, could not recede from the banner without a permission in today's terms, and in former terms without a leave, which one could not obtain from anyone else, than the military leader themselves.
- 1876 June 16, Walery Łoziński, Ksawery Pillati, “Szlachcic Zakuta. Opowiadanie Jmć Pana Narwoya. Rotmistrza Konnéj Gwardyi Koronnéj.”, in Biesiada Literacka: pismo literacko-polityczne illustrowane[2], volume 1, number 24, Warszawa: Unger, Gracjan, retrieved 2 October 2025:
- Dał chętnie Zakuta parol szlachecki a wtedy oberszt sygnował mu permissyą i marszrutę, na któréj w rubryce: Wohin? [„Dokąd?”] — wyraźnie tak wypisano: Zur polnischen Königswahl nach Warschau,4) [„Na polską elekcyą do Warszawy”] jak to ja sam późniéj u Zakuty na własne oczy oglądałem.
- c. 1880–1912, Henryk Sienkiewicz, Dramaty (Dzieła; 39), collective edition, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, published 1951, →OCLC, page 176:
- Nad stojącym o milę oddziałem Tatarów i nad lekką chorągwią ma dowództwo pan Wierszuł, który jednak wyjechał na permisję, a komendantem na ten czas uczynił pana Zagłobę.
- Over the Tatar unit separated by a mile and over the light banner Mr Wierszułł has the control over it, but he took a leave, and he made Mr Zagłoba the commandant for this time.
- 1887–1888, Henryk Sienkiewicz, Pan Wołodyjowski (Dzieła; 17–19), collective edition, volume 224 (1. ed.), Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, published 1950, page II:
- Mnie się permisya niedługo kończy, a służba służbą i wracać do Raszkowa muszę. No! pan Ruszczyc da mi drugą permisyę, wiem!
- My leave ends soon, and service is service and I must come back to Raszków. Well! Mr Ruszczyc will give me a second leave, I know!
- [1931, Stanisław Lam, editor, Trzaski, Everta[,] i Michalskiego leksykon ilustrowany A–Z, Warszawa: Trzaska, Evert[,] i Michalski:
- Permisja, ł., pozwolenie.
- (Middle Polish) permission; Further details are uncertain.
- 1717, Stefan Staniewski, KORONA WIEKUJĄCA NIESMIERTELNEY CNOTY Wielebnym Oycom Reformatom, przy Jublieuszu w Roku 1715. skonczony Wiek od záczęćiá Reformy w Polszcze, odpráwuiącym , z skárbow ubogiego FRANCISZKA, S. Ná Lubelskiey Ambonie Przez Xiędzá STEPHANA od S. WOYCIECHA Scholarum Piarum. WYSTAWIONA, Jáśnie Wielmożnemu Jego Mośći Panu, P. ADAMOWI PIOTROWI, Ná Czekárzewicách TARŁOWI, WOJEWODZIE LVBELSKIEMV, Stężyckiemu, Błońskiemu, Jánowskiemu, etc. STAROŚCIE, z Powinney Uniżonośći Trybutem ODDANA[3], page M:
- (gdyby Boſka permiſſya byłá)
- (if there would be a Divine permission)
- 1718, Poczta Królewiecka[4], page 35 <39>:
- Poseł Hollenderski Mons. de Bie / lubo iusz názad revocowány/ musi nieco czekáć/ ná permissią Cará I. M.
- The Dutch envoy Mons. de Bie, although already recalled, must wait a while, for the permission of the Tsar His Royal Majesty.
- 1754, Joachim Benedykt Chmielowski, NOWE ATENY Albo AKADEMIA wszelkiey Scyencyi PEŁNA Na rożne Tytuły, iak na Classes PODZIELONA MĄDRYM dla memoryału, Jdiotom dla nauki, POLITYKOM dla praktyki, MELANCHOLIKOM dla rozrywki, ERYGOWANA CZĘSC TRZECIA albo SUPPLEMENT [...][5], page 222:
- Te wſzytkie ſkutki, ieźli ſą ktore prawdziwe; álbo ſię dzieią z Bożey permiſſyi, álbo przypadkiem;
- All of these effects, if some of them are real; either they happen due to Divine permission, or by chance;
Declension
Declension of permisja
References
- ^ Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], (Can we date this quote?)
Further reading
- permisja in Polish dictionaries at PWN
- A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “permisja”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 117
- “permisja”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish], 2022