nazywać

Old Polish

Etymology

    From nazwać + -ać. First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /nazivat͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /nazivat͡ɕʲ/

    Verb

    nazywać impf (perfective nazwać)

    1. (attested in Lesser Poland) to call, to name (to give a name or term of address) [with instrumental or nominative ‘what name’]
      • 1930 [c. 1455], “Ex”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 15, 23:
        Nye mogly pycz wod z Marath, przeto ysz bily welmy gorzkye. Przetoosz podobne gymyø myastu zdzyaly, nazywayøcz ge Mara (vocans illum Mara), to gest gorzkoszczy
        [Nie mogli pić wod z Marat, przeto iż były wielmi gorzkie. Przetoż podobne jimię miastu zdziali nazywając je Mara (vocans illum Mara), to jest gorzkości]
      • 1930 [c. 1455], “Lev”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, 23, 2:
        Tocz sø dnyowye pana, gesz to naziwacz bødzecze swyøti (quas vocabitis sanctas)
        [Toć są dniowie Pana, jeż to nazywać będziecie święty (quas vocabitis sanctas)]
      • c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskiescan transliteration, transcription, Miechów, page cv 24:
        Pismo togo croleuicha deuicø porochonego v troiakem mesce pisma naziua crolem luda zidowskego
        [Pismo togo krolewica dziewicą porodzonego w trojakiem mieście Pisma nazywa krolem luda żydowskiego]

    Derived terms

    Descendants

    • Polish: nazywać
    • Silesian: nazywać

    References

    • Boryś, Wiesław (2005), “zwać”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
    • Bańkowski, Andrzej (2000), “nazywać”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “nazywać”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish nazywać. nazwać +‎ -ać. Compare Kashubian nazewac.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /naˈzɘ.vat͡ɕ/
      • Audio 1; nazywać:(file)
      • Audio 2; nazywać się:(file)
      • Rhymes: -ɘvat͡ɕ
      • Syllabification: na‧zy‧wać

      Verb

      nazywać impf (perfective nazwać)

      1. (transitive) to call, to name (to consider as a true representative of a category) [with instrumental or nominative ‘what name’]
        Synonyms: mianować, mienić
      2. (transitive) to call, to name (to give a name or term of address) [with instrumental or nominative ‘what name’]
      3. (transitive, Middle Polish) to mention
        Synonyms: wspominać, wymieniać, wzmiankować

      Verb

      nazywać impf

      1. (reflexive with się) to be called (to bear a name, title, or term of address) [with nominative ‘what name’]
        Synonyms: mienić się, zwać się
        Nazywam się James.My name is James.
      2. (reflexive with się) to be called (to be referred to by a specific name, title, or term of address by others) [with instrumental or nominative ‘what name’]
      3. (Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
        • 1588, A. Calepinus, Dictionarium decem linguarum[2], page 83a:
          Appello ‒ Naziwąm, mianuię.
          [Appello ‒ Nazywam, mianuję.]
      4. (reflexive with się, Middle Polish) to be; to last
      5. (reflexive with się, Middle Polish) The meaning of this term is uncertain.
        • 1575, M. Czechowic, Rozmowy chrystyjańskie[3], page 197:
          iż ták ſłowo to epikalein może być przekłádano wzywáć ábo názywáć ſie
          [iż tak słowo to epikalein może być przekładano wzywać abo nazywać się]

      Conjugation

      Conjugation of nazywać impf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive nazywać
      present tense 1st nazywam nazywamy
      2nd nazywasz nazywacie
      3rd nazywa nazywają
      impersonal nazywa się
      past tense 1st nazywałem,
      -(e)m nazywał
      nazywałam,
      -(e)m nazywała
      nazywałom,
      -(e)m nazywało
      nazywaliśmy,
      -(e)śmy nazywali
      nazywałyśmy,
      -(e)śmy nazywały
      2nd nazywałeś,
      -(e)ś nazywał
      nazywałaś,
      -(e)ś nazywała
      nazywałoś,
      -(e)ś nazywało
      nazywaliście,
      -(e)ście nazywali
      nazywałyście,
      -(e)ście nazywały
      3rd nazywał nazywała nazywało nazywali nazywały
      impersonal nazywano
      future tense 1st będę nazywał,
      będę nazywać
      będę nazywała,
      będę nazywać
      będę nazywało,
      będę nazywać
      będziemy nazywali,
      będziemy nazywać
      będziemy nazywały,
      będziemy nazywać
      2nd będziesz nazywał,
      będziesz nazywać
      będziesz nazywała,
      będziesz nazywać
      będziesz nazywało,
      będziesz nazywać
      będziecie nazywali,
      będziecie nazywać
      będziecie nazywały,
      będziecie nazywać
      3rd będzie nazywał,
      będzie nazywać
      będzie nazywała,
      będzie nazywać
      będzie nazywało,
      będzie nazywać
      będą nazywali,
      będą nazywać
      będą nazywały,
      będą nazywać
      impersonal będzie nazywać się
      conditional 1st nazywałbym,
      bym nazywał
      nazywałabym,
      bym nazywała
      nazywałobym,
      bym nazywało
      nazywalibyśmy,
      byśmy nazywali
      nazywałybyśmy,
      byśmy nazywały
      2nd nazywałbyś,
      byś nazywał
      nazywałabyś,
      byś nazywała
      nazywałobyś,
      byś nazywało
      nazywalibyście,
      byście nazywali
      nazywałybyście,
      byście nazywały
      3rd nazywałby,
      by nazywał
      nazywałaby,
      by nazywała
      nazywałoby,
      by nazywało
      nazywaliby,
      by nazywali
      nazywałyby,
      by nazywały
      impersonal nazywano by
      imperative 1st niech nazywam nazywajmy
      2nd nazywaj nazywajcie
      3rd niech nazywa niech nazywają
      active adjectival participle nazywający nazywająca nazywające nazywający nazywające
      passive adjectival participle nazywany nazywana nazywane nazywani nazywane
      contemporary adverbial participle nazywając
      verbal noun nazywanie

      Derived terms

      phrases
      • to się nazywa
      verbs
      • nazywa się po mężu impf
      • nazywa się z domu impf
      • nazywać po imieniu impf, nazwać po imieniu pf

      Trivia

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), nazywać is one of the most used words in Polish, appearing 44 times in scientific texts, 2 times in news, 2 times in essays, 9 times in fiction, and 13 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 70 times, making it the 920th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      1. ^ Ida Kurcz (1990), “nazywać”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 278

      Further reading

      Silesian

      Etymology

        Inherited from Old Polish nazywać. By surface analysis, nazwać +‎ -ać.

        Pronunciation

        • IPA(key): /naˈzɪ.vat͡ɕ/
        • Audio:(file)
        • Rhymes: -ɪvat͡ɕ
        • Syllabification: na‧zy‧wać

        Verb

        nazywać impf (perfective nazwać)

        1. (transitive) to call, to name (to give a name or term of address)
        2. (reflexive with sie) to be called

        Conjugation

        Conjugation of nazywać impf
        person singular plural
        masculine feminine neuter virile nonvirile
        infinitive nazywać
        present tense 1st nazywōm nazywōmy
        2nd nazywŏsz nazywŏcie
        3rd nazywŏ nazywajōm
        past tense 1st nazywołch,
        nazywołech,
        nazywoł żech
        nazywałach
        nazywała żech
        nazywałoch1)
        nazywało żech
        1)
        nazywalimy,
        nazywalichmy
        nazywałymy,
        nazywałychmy
        2nd nazywołś,
        nazywołeś,
        nazywoł żeś
        nazywałaś
        nazywała żeś
        nazywałoś1)
        nazywało żeś
        1)
        nazywaliście,
        nazywali żeście
        nazywałyście,
        nazywały żeście
        3rd nazywoł nazywała nazywało nazywali nazywały
        future tense 1st bydã nazywoł,
        bydã nazywać
        bydã nazywała,
        bydã nazywać
        bydã nazywało,1)
        bydã nazywać
        bydymy nazywali,
        bydymy nazywać
        bydymy nazywały,
        bydymy nazywać
        2nd bydziesz nazywoł,
        bydziesz nazywać
        bydziesz nazywała,
        bydziesz nazywać
        bydziesz nazywało,1)
        bydziesz nazywać
        bydziecie nazywali,
        bydziecie nazywać
        bydziecie nazywały,
        bydziecie nazywać
        3rd bydzie nazywoł,
        bydzie nazywać
        bydzie nazywała,
        bydzie nazywać
        bydzie nazywało,
        bydzie nazywać
        bydōm nazywali,
        bydōm nazywać
        bydōm nazywały,
        bydōm nazywać
        pluperfect tense2)
        1st bōłch nazywoł,
        bōłech nazywoł,
        bōł żech nazywoł
        byłach nazywała
        była żech nazywała
        byłoch nazywało1)
        było żech nazywało
        1)
        byli my nazywali,
        bylichmy nazywali
        były my nazywały,
        byłychmy nazywały
        2nd bōłś nazywoł,
        bōłeś nazywoł,
        bōł żeś nazywoł
        byłaś nazywała
        była żeś nazywała
        byłoś nazywało1)
        było żeś nazywało
        1)
        byliście nazywali,
        byli żeście nazywali
        byłyście nazywały,
        były żeście nazywały
        3rd bōł nazywoł była nazywała było nazywało1)
        były my nazywali,
        byłychmy nazywali
        były nazywały
        conditional 1st bych nazywoł bych nazywała byście nazywali by my nazywały,
        bychmy nazywały
        2nd byś nazywoł byś nazywała byście nazywali byście nazywały
        3rd by nazywoł by nazywała by nazywało by nazywali by nazywały
        imperative 1st niych nazywōm nazywejmy
        2nd nazywej nazywejcie
        3rd niych nazywŏ niych nazywajōm
        active adjectival participle nazywajōncy nazywajōncŏ nazywajōnce nazywajōncy nazywajōnce
        passive adjectival participle nazywany nazywanŏ nazywane nazywani nazywane
        verbal noun nazywanie
        1) Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
        2) The pluperfect is either archaic or obsolete and now used for conditional in the past.

        Further reading

        • nazywać in silling.org
        • nazywać_sie in silling.org
        • Henryk Jaroszewicz (2022), “nazywać <sie>”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 101