muruide
Murui Huitoto
Etymology
Pronunciation
- IPA(key): [ˈmuɾui̯dɛ]
- Hyphenation: mu‧rui‧de
Verb
muruide
- (intransitive) to be Murui
Conjugation
| Nonfuture indicative | Future indicative | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| affirmative | negative | affirmative | negative | ||||||
| m | f | m | f | m | f | m | f | ||
| 1st sg | muruidɨkue | muruiñedɨkue | 1st sg | muruitɨkue | muruiñeitɨkue | ||||
| 2nd sg | muruido | muruiñedo | 2nd sg | muruito | muruiñeito | ||||
| 3rd sg anim1) | muruidɨmɨe | muruidɨñaiño | muruiñedɨmɨe | muruiñedɨñaiño | 3rd sg anim1) | muruitɨmɨe | muruitɨñaiño | muruiñeitɨmɨe | muruiñeitɨñaiño |
| 1st du | muruidɨkoko | muruidɨkaɨñaɨ | muruiñedɨkoko | muruiñedɨkaɨñaɨ | 1st du | muruitɨkoko | muruitɨkaɨñaɨ | muruiñeitɨkoko | muruiñeitɨkaɨñaɨ |
| 2nd du | muruidomɨko | muruidomɨñoɨ | muruiñedomɨko | muruiñedomɨñoɨ | 2nd du | muruitomɨko | muruitomɨñoɨ | muruiñeitomɨko | muruiñeitomɨñoɨ |
| 3rd du anim1) | muruidaɨmaiaɨ | muruidaɨñuaɨ | muruiñedaɨmaiaɨ | muruiñedaɨñuaɨ | 3rd du anim1) | muruitaɨmaiaɨ | muruitaɨñuaɨ | muruiñeitaɨmaiaɨ | muruiñeitaɨñuaɨ |
| 1st pl | muruidɨkaɨ | muruiñedɨkaɨ | 1st pl | muruitɨkaɨ | muruiñeitɨkaɨ | ||||
| 2nd pl | muruidomoɨ | muruiñedomoɨ | 2nd pl | muruitomoɨ | muruiñeitomoɨ | ||||
| 3rd pl anim1) | muruidɨmakɨ | muruiñedɨmakɨ | 3rd pl anim1) | muruitɨmakɨ | muruiñeitɨmakɨ | ||||
| 3rd neut | muruide | muruiñede | 3rd neut | muruite | muruiñeite | ||||
| Imperative | Apprehensive | Future event | Passive | Negative passive | Overlap | ||||
| simple | immediate | prohibitive | nonfuture | future | nonfuture | future | |||
| murui! muruiño! |
muruiñokai! | muruiñeno! | muruiza! | muruiye | — | — | — | — | muruikana |
| Conditional | |||||||||
| real | hypothetical | immediate | negative | ||||||
| muruia | muruina | muruikaina | muruiñenia | ||||||
1) The animate 3rd person inflections are only used when the animacy of the subject needs to be emphasised. Otherwise, the neutral 3rd singular is used.
*) Same-time forms may be formed from any indicative form by adding the ending -mo directly to the inflected form.
**) The evidentiality markers -dɨ, -za and -ta may be added to any indicative form.
References
- Katarzyna Izabela Wojtylak (2017), A grammar of Murui (Bue): a Witotoan language of Northwest Amazonia.[1], Townsville: James Cook University press (PhD thesis), page 609