kŏzać

See also: kozać and kôzac

Silesian

Etymology

Etymology tree
Proto-Indo-European *kʷeḱ-der.
Proto-Slavic *kāzàti
Old Polish kazać
Silesian kŏzać

    Inherited from Old Polish kazać.

    Pronunciation

    • IPA(key): (non-Western) /ˈkɔ.zat͡ɕ/, (Western Silesian) /ˈkɔw.zat͡ɕ/, (Głogówek) /ˈkɛw.zat͡ɕ/
    • Audio (non-Western):(file)
    • Rhymes: -ɔzat͡ɕ, -ɔwzat͡ɕ, -ɛwzat͡ɕ
    • Syllabification: kŏ‧zać

    Verb

    kŏzać impf

    1. (transitive) to order, to tell, to command (to verbally recommend or demand that something be done) [with dative ‘whom’] [with infinitive ‘to do what’]
    2. (intransitive) to preach (to give a sermon)

    Conjugation

    Conjugation of kŏzać impf
    person singular plural
    masculine feminine neuter virile nonvirile
    infinitive kŏzać
    present tense 1st kŏżã kŏżymy
    2nd kŏżesz kŏżecie
    3rd kŏże kŏżōm
    past tense 1st kŏzołch,
    kŏzołech,
    kŏzoł żech         		kŏzałach
    kŏzała żech         		kŏzałoch1)
    kŏzało żech    1)     		kŏzalimy,
    kŏzalichmy         		kŏzałymy,
    kŏzałychmy
    2nd kŏzołś,
    kŏzołeś,
    kŏzoł żeś         		kŏzałaś
    kŏzała żeś         		kŏzałoś1)
    kŏzało żeś    1)     		kŏzaliście,
    kŏzali żeście         		kŏzałyście,
    kŏzały żeście
    3rd kŏzoł kŏzała kŏzało kŏzali kŏzały
    future tense 1st bydã kŏzoł,
    bydã kŏzać     		bydã kŏzała,
    bydã kŏzać     		bydã kŏzało,1)
    bydã kŏzać     		bydymy kŏzali,
    bydymy kŏzać     		bydymy kŏzały,
    bydymy kŏzać
    2nd bydziesz kŏzoł,
    bydziesz kŏzać     		bydziesz kŏzała,
    bydziesz kŏzać     		bydziesz kŏzało,1)
    bydziesz kŏzać     		bydziecie kŏzali,
    bydziecie kŏzać     		bydziecie kŏzały,
    bydziecie kŏzać
    3rd bydzie kŏzoł,
    bydzie kŏzać     		bydzie kŏzała,
    bydzie kŏzać     		bydzie kŏzało,
    bydzie kŏzać     		bydōm kŏzali,
    bydōm kŏzać     		bydōm kŏzały,
    bydōm kŏzać
    pluperfect tense2)
    		 1st bōłch kŏzoł,
    bōłech kŏzoł,
    bōł żech kŏzoł         		byłach kŏzała
    była żech kŏzała         		byłoch kŏzało1)
    było żech kŏzało    1)     		byli my kŏzali,
    bylichmy kŏzali         		były my kŏzały,
    byłychmy kŏzały
    2nd bōłś kŏzoł,
    bōłeś kŏzoł,
    bōł żeś kŏzoł         		byłaś kŏzała
    była żeś kŏzała         		byłoś kŏzało1)
    było żeś kŏzało    1)     		byliście kŏzali,
    byli żeście kŏzali         		byłyście kŏzały,
    były żeście kŏzały
    3rd bōł kŏzoł była kŏzała było kŏzało1)
         		były my kŏzali,
    byłychmy kŏzali         		były kŏzały
    conditional 1st bych kŏzoł bych kŏzała byście kŏzali by my kŏzały,
    bychmy kŏzały
    2nd byś kŏzoł byś kŏzała byście kŏzali byście kŏzały
    3rd by kŏzoł by kŏzała by kŏzało by kŏzali by kŏzały
    imperative 1st niych kŏżã kŏżmy
    2nd kŏż kŏżcie
    3rd niych kŏże niych kŏżōm
    active adjectival participle kŏżōncy kŏżōncŏ kŏżōnce kŏżōncy kŏżōnce
    passive adjectival participle kŏzany kŏzanŏ kŏzane kŏzani kŏzane
    verbal noun kŏzanie
    1) Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
    2) The pluperfect is either archaic or obsolete and now used for conditional in the past.

    Derived terms

    nouns
    • kŏzanie
    verbs
    • dokŏzać pf
    • nakŏzać pf
    • pokŏzać pf
    • przekŏzać pf
    • przikŏzać pf
    • rozkŏzać pf
    • skŏzać pf
    • wykŏzać pf
    • zakŏzać pf
    • ôdkŏzać pf

    Further reading

    • kozac in dykcjonorz.eu
    • kŏzać in silling.org
    • Bogdan Kallus (2020), “kŏzać”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 327
    • Henryk Jaroszewicz (2022), “kŏzać”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 89
    • Aleksandra Wencel (2023), “kôzać”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 335
    This article is issued from Wiktionary. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.