hultajstwo

• ultajstwo (Middle Polish)
• hultaystwo (pre-reform orthography (1816))

From hultaj + -stwo. First attested in 1594.^[1]

• IPA^(key): /xulˈtaj.stfɔ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ajstfɔ
• Syllabification: hul‧taj‧stwo

hultajstwo n(dated, derogatory)

1. (countable) roguery (malicious or reckless behavior)

   Synonyms: draństwo, łajdactwo, nikczemność

   Hypernym: czyn

   • 2008 August 30, “Kara napiętnowania”, in Dziennik Polski, quoted in NKJP, Kraków: Jagiellonia, →ISSN, →OCLC:

     W średniowieczu znano także inne kary cielesne: okaleczenie przez wypalanie oczu, odcinanie winowajcom części ciała np. ręki, dłoni, nogi, uszu czy też języka. Za kradzież karano obcięciem dłoni, za złamanie postu — wybiciem zębów, za hultajstwo, czyli szelmostwo — obcięciem ucha lub uszu.

     In the Middle Ages, other forms of corporal punishment were also known: mutilation by gouging out eyes, or cutting off parts of the offender's body, such as an arm, hand, leg, ears, or tongue. Theft was punished by cutting off a hand, breaking a fast by knocking out teeth, and roguery—meaning impishness—by cutting off one or both ears.

   • 2010 August 20, Marcin Zasada, “Sąsiad — wróg, ale własny”, in Dziennik Zachodni, quoted in NKJP, Katowice; Bielsko-Biała; Częstochowa; Sosnowiec: Polskapresse (Oddział Prasa Śląska), →ISSN, →OCLC:

     We wsi starego hanysa jeden z takich cwanych gagatków podwędził tubylcowi rower. […]! Łapserdak na nazwisko miał Pichuń, więc pichuniem stary hanys ochrzcił obcego, któremu w głowie hultajstwo i gałganeria.

     In an old Silesian man's village, one of those clever rascals swiped a bicycle from a local. […]! The scoundrel's name was Pichuń, so the old man dubbed any stranger with roguery and mischief on their mind a pichuń.

   • 2011 March 23, “X Powiatowy Konkurs Ortograficzny pod znakiem poezji”, in Express-Miejski.pl‎^[2], quoted in WSJP, Ząbkowice Śląskie, retrieved 28 January 2026:

     Gdy niepomiernie szczęśliwy pogrążał się w lekturze, każdy gość, nawet nad wyraz ważny, był niepożądany. Na próżno by informować go o pożarze, chuligaństwie córki czy hultajstwie syna.

     When he was utterly engrossed in reading, every visitor, no matter how important, was unwelcome. It would be pointless to inform him about a fire, his daughter's mischief, or his son's roguery.

   • 2019 November 25, Cwetler, Jacek, “Skarbniczka krakowska”, in Kino Świt‎^[3] (lecture), quoted in WSJP, Czechowice-Dziedzice: Młodzieżowy Dom Kultury, retrieved 28 January 2026:

     O mieszkańcach Krakowa, ale także o przyjezdnych, ich bolączkach, hultajstwach, ale i o cnotach i zasługach. […]. ¶ W sam raz opowieści na długi listopadowy wieczór…

     About the inhabitants of Kraków, but also about visitors, their troubles, rogueries, but also about virtues and merits. […]. ¶ Perfect tales for a long November evening…

2. (collective, uncountable) tag-rag (unruly group of people)

   Synonyms: bydło, dzicz, hołota, motłoch, swołocz, tałatajstwo, tłuszcza

   Hypernym: grupa

   • 1997, Andrzej Sapkowski, chapter 3, in Wieża Jaskółki [The Tower of Swallows] (fiction), quoted in NKJP, Warszawa: superNOWA, published 2001, →ISBN, →LCCN, →OCLC, →OL:

     Cahir aep Ceallach, rosły młodzian, który z żadnej strony na cywila nie wyglądał, został przepasany biało-błękitną szarfą i wcielony do tak zwanej wolnej kompanii, to znaczy oddziału jazdy złożonego z przeróżnej maści hultajstwa zbieranego po drogach przez lyrijski korpus.

     Cahir aep Ceallach, a strapping youth who didn't look like a civilian from any angle, was girded with a white-and-blue sash and drafted into a so-called free company—a cavalry unit made up of all sorts of tag-rag picked up along the roads by the Lyrian corps.

   • 2005, Jaga Rydzewska, Wojownicy [The Warriors] (Atalaya; 1)‎^[4] (fiction; paperback), quoted in NKJP, Warszawa: superNOWA, published 2005, →ISBN, →OCLC, →Goodreads:

     — O ile dobrze zrozumiałem, miejscowym hultajstwem istotnie kieruje Triada Tysiąca Ramion — powiedział Sule. — Może zapłacić im za przelot?

     — If I understood correctly, the local tag-rag is indeed led by the Triad of a Thousand Arms — said Sule. — Perhaps we should pay them for the passage?

   • 2005 June 25, Michał Rożek, “Kraków na bani”, in Dziennik Polski, quoted in NKJP, Kraków: Jagiellonia, →ISSN, →OCLC:

     By zapobiec niekończących się awanturom podchmielonej gawiedzi, sąd kominiarski wydał w roku 1682 zakaz szynkowania trunków w piwnicach, tak w Krakowie, jako też na Kleparzu, Stradomiu i Kazimierzu, a to z tej przyczyny, że dawały przytułek hultajstwu.

     To prevent the endless brawls of the tipsy rabble, the chimney sweep court issued a ban in 1682 on the serving of spirits in cellars, both in Kraków as well as in Kleparz, Stradom, and Kazimierz, for the reason that they provided shelter to the tag-rag.

   • 2005 September 24, Andrzej Kozioł, “Za miasto”, in Dziennik Polski, quoted in NKJP, Kraków: Jagiellonia, →ISSN, →OCLC:

     Okolica była na tyle dzika, że grasowały po niej bandy i kiedyś hultajstwo oblegało świątobliwego męża, nie za bardzo wiadomo po co, skoro pustelnik — niejako na mocy definicji — powinien być biedny niczym kościelna mysz.

     The area was wild enough that gangs roamed through it, and once a pack of tag-rag besieged the holy man—though it's not quite clear why, since a hermit, almost by definition, ought to be as poor as a church mouse.

• hultajstwo in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• hultajstwo in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “hultajstwo”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “HULTAJSTWO”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 31 October 2018
• Samuel Bogumił Linde (1808), “hultajstwo”, in Słownik języka polskiego, volume 1b, page 840
• Aleksander Zdanowicz (1861), “hultajstwo”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861, volume I, page 410
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “hultajstwo”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 63
• “hultajstwo”, in Słownik gramatyczny języka polskiego [Grammatical Dictionary of Polish], 2022