fuka

See also: fúka and Fuka

Japanese

Romanization

fuka

  1. Rōmaji transcription of ふか

Kitembo

Noun

fuka

  1. hoe

Further reading

“Verb Structure in Kitembo” by Kabucungu Hand-jinga, published by the Nairobi Evangelical Graduate School of Theology, 2005, p. 5

Kituba

Verb

fuka

  1. to cover

Kongo

Etymology

Inherited from Proto-Bantu *-kúk.

Verb

fuka

  1. to cover

Tooro

Etymology

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

Pronunciation

  • IPA(key): /fúka/

Verb

-fuka (infinitive okufuka)

  1. (intransitive) to be cold, to become cold
  2. (ambitransitive) to blow one's nose [with ebimira]

Conjugation

Conjugation of -fuka
infinitives
affirmative okufuka
negative okutafuka
imperatives
affirmative fuka
negative (see second-person negative subjunctive forms)
tense polarity basic forms relative forms1
present habitual affirmative
subject concord + -fuka
person noun class singular plural
first person nfuka tufuka
second person ofuka mufuka
third person 1/2 afuka bafuka
3/4 gufuka efuka
5/6 lifuka gafuka
7/8 kifuka bifuka
9/10 efuka zifuka
11/10 rufuka
12/14 kafuka bufuka
13 tufuka
14/6 bufuka gafuka
15/6 kufuka
16 hafuka
negative
ti- + subject concord + -fuka
person noun class singular plural
first person tinfuka titufuka
second person tofuka timufuka
third person 1/2 tafuka tibafuka
3/4 tigufuka tefuka
5/6 tirifuka tigafuka
7/8 tikifuka tibifuka
9/10 tefuka tizifuka
11/10 tirufuka
12/14 tikafuka tibufuka
13 titufuka
14/6 tibufuka tigafuka
15/6 tikufuka
16 tihafuka
subject concord + -tafuka
present continuous affirmative
ni- + subject concord + -fuka
person noun class singular plural
first person ninfuka nitufuka
second person noofuka nimufuka
third person 1/2 naafuka nibafuka
3/4 nigufuka neefuka
5/6 nirifuka nigafuka
7/8 nikifuka nibifuka
9/10 neefuka nizifuka
11/10 nirufuka
12/14 nikafuka nibufuka
13 nitufuka
14/6 nibufuka nigafuka
15/6 nikufuka
16 nihafuka
subject concord + -rukufuka
negative
ti- + subject concord + -rukufuka
person noun class singular plural
first person tindukufuka titurukufuka
second person torukufuka timurukufuka
third person 1/2 tarukufuka tibarukufuka
3/4 tigurukufuka terukufuka
5/6 tirirukufuka tigarukufuka
7/8 tikirukufuka tibirukufuka
9/10 terukufuka tizirukufuka
11/10 tirurukufuka
12/14 tikarukufuka tiburukufuka
13 titurukufuka
14/6 tiburukufuka tigarukufuka
15/6 tikurukufuka
16 tiharukufuka
subject concord + -tarukufuka
present continuative affirmative
ni- + subject concord + -kyafuka
person noun class singular plural
first person ninkyafuka nitukyafuka
second person nookyafuka nimukyafuka
third person 1/2 naakyafuka nibakyafuka
3/4 nigukyafuka neekyafuka
5/6 nirikyafuka nigakyafuka
7/8 nikikyafuka nibikyafuka
9/10 neekyafuka nizikyafuka
11/10 nirukyafuka
12/14 nikakyafuka nibukyafuka
13 nitukyafuka
14/6 nibukyafuka nigakyafuka
15/6 nikukyafuka
16 nihakyafuka
subject concord + -rukukyafuka
negative
ti- + subject concord + -kyafuka
person noun class singular plural
first person tinkyafuka titukyafuka
second person tokyafuka timukyafuka
third person 1/2 takyafuka tibakyafuka
3/4 tigukyafuka tekyafuka
5/6 tirikyafuka tigakyafuka
7/8 tikikyafuka tibikyafuka
9/10 tekyafuka tizikyafuka
11/10 tirukyafuka
12/14 tikakyafuka tibukyafuka
13 titukyafuka
14/6 tibukyafuka tigakyafuka
15/6 tikukyafuka
16 tihakyafuka
subject concord + -takyafuka
virtual present affirmative
subject concord + -afuka
person noun class singular plural
first person nafuka twafuka
second person wafuka mwafuka
third person 1/2 yafuka baafuka
3/4 gwafuka yafuka
5/6 lyafuka gaafuka
7/8 kyafuka byafuka
9/10 yafuka zaafuka
11/10 rwafuka
12/14 kaafuka bwafuka
13 twafuka
14/6 bwafuka gaafuka
15/6 kwafuka
16 haafuka
negative
ti- + subject concord + afuka
person noun class singular plural
first person tinafuka titwafuka
second person tiwafuka timwafuka
third person 1/2 tiyafuka tibaafuka
3/4 tigwafuka tiyafuka
5/6 tiryafuka tigaafuka
7/8 tikyafuka tibyafuka
9/10 tiyafuka tizaafuka
11/10 tirwafuka
12/14 tikaafuka tibwafuka
13 titwafuka
14/6 tibwafuka tigaafuka
15/6 tikwafuka
16 tihaafuka
subject concord + -taafuka
present perfect affirmative
subject concord + -fukire
person noun class singular plural
first person nfukire tufukire
second person ofukire mufukire
third person 1/2 afukire bafukire
3/4 gufukire efukire
5/6 lifukire gafukire
7/8 kifukire bifukire
9/10 efukire zifukire
11/10 rufukire
12/14 kafukire bufukire
13 tufukire
14/6 bufukire gafukire
15/6 kufukire
16 hafukire
negative
ti- + subject concord + -fukire
person noun class singular plural
first person tinfukire titufukire
second person tofukire timufukire
third person 1/2 tafukire tibafukire
3/4 tigufukire tefukire
5/6 tirifukire tigafukire
7/8 tikifukire tibifukire
9/10 tefukire tizifukire
11/10 tirufukire
12/14 tikafukire tibufukire
13 titufukire
14/6 tibufukire tigafukire
15/6 tikufukire
16 tihafukire
subject concord + -tafukire
near perfective affirmative
subject concord + -akafuka
person noun class singular plural
first person nakafuka twakafuka
second person wakafuka mwakafuka
third person 1/2 yakafuka baakafuka
3/4 gwakafuka yakafuka
5/6 lyakafuka gaakafuka
7/8 kyakafuka byakafuka
9/10 yakafuka zaakafuka
11/10 rwakafuka
12/14 kaakafuka bwakafuka
13 twakafuka
14/6 bwakafuka gaakafuka
15/6 kwakafuka
16 haakafuka
negative
ti- + subject concord + -kafukire
person noun class singular plural
first person tinkafukire titukafukire
second person tokafukire timukafukire
third person 1/2 takafukire tibakafukire
3/4 tigukafukire tekafukire
5/6 tirikafukire tigakafukire
7/8 tikikafukire tibikafukire
9/10 tekafukire tizikafukire
11/10 tirukafukire
12/14 tikakafukire tibukafukire
13 titukafukire
14/6 tibukafukire tigakafukire
15/6 tikukafukire
16 tihakafukire
subject concord + -takafukire
near past affirmative
subject concord + -fukirege
person noun class singular plural
first person nfukirege tufukirege
second person ofukirege mufukirege
third person 1/2 afukirege bafukirege
3/4 gufukirege efukirege
5/6 lifukirege gafukirege
7/8 kifukirege bifukirege
9/10 efukirege zifukirege
11/10 rufukirege
12/14 kafukirege bufukirege
13 tufukirege
14/6 bufukirege gafukirege
15/6 kufukirege
16 hafukirege
negative
ti- + subject concord + -fukirege
person noun class singular plural
first person tinfukirege titufukirege
second person tofukirege timufukirege
third person 1/2 tafukirege tibafukirege
3/4 tigufukirege tefukirege
5/6 tirifukirege tigafukirege
7/8 tikifukirege tibifukirege
9/10 tefukirege tizifukirege
11/10 tirufukirege
12/14 tikafukirege tibufukirege
13 titufukirege
14/6 tibufukirege tigafukirege
15/6 tikufukirege
16 tihafukirege
subject concord + -tafukirege
remote past affirmative
subject concord + -kafuka
person noun class singular plural
first person nkafuka tukafuka
second person okafuka mukafuka
third person 1/2 akafuka bakafuka
3/4 gukafuka ekafuka
5/6 likafuka gakafuka
7/8 kikafuka bikafuka
9/10 ekafuka zikafuka
11/10 rukafuka
12/14 kakafuka bukafuka
13 tukafuka
14/6 bukafuka gakafuka
15/6 kukafuka
16 hakafuka
subject concord + -afukire
negative
subject concord + -tafuke
person noun class singular plural
first person ntafuke tutafuke
second person otafuke mutafuke
third person 1/2 atafuke batafuke
3/4 gutafuke etafuke
5/6 litafuke gatafuke
7/8 kitafuke bitafuke
9/10 etafuke ziitafuke
11/10 rutafuke
12/14 katafuke butafuke
13 tutafuke
14/6 butafuke gatafuke
15/6 kutafuke
16 hatafuke
subject concord + -tarafukire
experiential perfective affirmative
subject concord + -rafukire
person noun class singular plural
first person ndafukire turafukire
second person orafukire murafukire
third person 1/2 arafukire barafukire
3/4 gurafukire erafukire
5/6 lirafukire garafukire
7/8 kirafukire birafukire
9/10 erafukire zirafukire
11/10 rurafukire
12/14 karafukire burafukire
13 turafukire
14/6 burafukire garafukire
15/6 kurafukire
16 harafukire
negative
ti- + subject concord + -kafukaga
person noun class singular plural
first person tinkafukaga titukafukaga
second person tokafukaga timukafukaga
third person 1/2 takafukaga tibakafukaga
3/4 tigukafukaga tekafukaga
5/6 tirikafukaga tigakafukaga
7/8 tikikafukaga tibikafukaga
9/10 tekafukaga tizikafukaga
11/10 tirukafukaga
12/14 tikakafukaga tibukafukaga
13 titukafukaga
14/6 tibukafukaga tigakafukaga
15/6 tikukafukaga
16 tihakafukaga
subject concord + -takafukaga
cessative perfective affirmative
subject concord + -aafukire
person noun class singular plural
first person naafukire twafukire
second person waafukire mwafukire
third person 1/2 yaafukire baafukire
3/4 gwafukire yaafukire
5/6 lyafukire gaafukire
7/8 kyafukire byafukire
9/10 yaafukire zaafukire
11/10 rwafukire
12/14 kaafukire bwafukire
13 twafukire
14/6 bwafukire gaafukire
15/6 kwafukire
16 haafukire
past habitual affirmative
subject concord + -afukaga
person noun class singular plural
first person nafukaga twafukaga
second person wafukaga mwafukaga
third person 1/2 yafukaga baafukaga
3/4 gwafukaga yafukaga
5/6 lyafukaga gaafukaga
7/8 kyafukaga byafukaga
9/10 yafukaga zaafukaga
11/10 rwafukaga
12/14 kaafukaga bwafukaga
13 twafukaga
14/6 bwafukaga gaafukaga
15/6 kwafukaga
16 haafukaga
negative
ti- + subject concord + afukaga
person noun class singular plural
first person tinafukaga titwafukaga
second person tiwafukaga timwafukaga
third person 1/2 tiyafukaga tibaafukaga
3/4 tigwafukaga tiyafukaga
5/6 tiryafukaga tigaafukaga
7/8 tikyafukaga tibyafukaga
9/10 tiyafukaga tizaafukaga
11/10 tirwafukaga
12/14 tikaafukaga tibwafukaga
13 titwafukaga
14/6 tibwafukaga tigaafukaga
15/6 tikwafukaga
16 tihaafukaga
subject concord + -taafukaga
near future affirmative
subject concord + -raafuka
person noun class singular plural
first person ndaafuka turaafuka
second person oraafuka muraafuka
third person 1/2 araafuka baraafuka
3/4 guraafuka eraafuka
5/6 liraafuka garaafuka
7/8 kiraafuka biraafuka
9/10 eraafuka ziraafuka
11/10 ruraafuka
12/14 karaafuka buraafuka
13 turaafuka
14/6 buraafuka garaafuka
15/6 kuraafuka
16 haraafuka
negative
ti- + subject concord + -aafuke
person noun class singular plural
first person tinaafuke titwafuke
second person tiwaafuke timwafuke
third person 1/2 tiyaafuke tibaafuke
3/4 tigwafuke tiyaafuke
5/6 tiryafuke tigaafuke
7/8 tikyafuke tibyafuke
9/10 tiyaafuke tizaafuke
11/10 tirwafuke
12/14 tikaafuke tibwafuke
13 titwafuke
14/6 tibwafuke tigaafuke
15/6 tikwafuke
16 tihaafuke
subject concord + -taafuke
remote future affirmative
subject concord + -lifuka
person noun class singular plural
first person ndifuka tulifuka
second person olifuka mulifuka
third person 1/2 alifuka balifuka
3/4 gulifuka erifuka
5/6 lirifuka galifuka
7/8 kirifuka birifuka
9/10 erifuka zirifuka
11/10 rulifuka
12/14 kalifuka bulifuka
13 tulifuka
14/6 bulifuka galifuka
15/6 kulifuka
16 halifuka
negative
ti- + subject concord + -lifuka
person noun class singular plural
first person tindifuka titulifuka
second person tolifuka timulifuka
third person 1/2 talifuka tibalifuka
3/4 tigulifuka terifuka
5/6 tiririfuka tigalifuka
7/8 tikirifuka tibirifuka
9/10 terifuka tizirifuka
11/10 tirulifuka
12/14 tikalifuka tibulifuka
13 titulifuka
14/6 tibulifuka tigalifuka
15/6 tikulifuka
16 tihalifuka
subject concord + -talifuka
future habitual affirmative
subject concord + -raafukaga
person noun class singular plural
first person ndaafukaga turaafukaga
second person oraafukaga muraafukaga
third person 1/2 araafukaga baraafukaga
3/4 guraafukaga eraafukaga
5/6 liraafukaga garaafukaga
7/8 kiraafukaga biraafukaga
9/10 eraafukaga ziraafukaga
11/10 ruraafukaga
12/14 karaafukaga buraafukaga
13 turaafukaga
14/6 buraafukaga garaafukaga
15/6 kuraafukaga
16 haraafukaga
negative
ti- + subject concord + -aafukege
person noun class singular plural
first person tinaafukege titwafukege
second person tiwaafukege timwafukege
third person 1/2 tiyaafukege tibaafukege
3/4 tigwafukege tiyaafukege
5/6 tiryafukege tigaafukege
7/8 tikyafukege tibyafukege
9/10 tiyaafukege tizaafukege
11/10 tirwafukege
12/14 tikaafukege tibwafukege
13 titwafukege
14/6 tibwafukege tigaafukege
15/6 tikwafukege
16 tihaafukege
subject concord + -taafukege
subjunctive affirmative
subject concord + fuke
person noun class singular plural
first person nfuke tufuke
second person ofuke mufuke
third person 1/2 afuke bafuke
3/4 gufuke efuke
5/6 lifuke gafuke
7/8 kifuke bifuke
9/10 efuke zifuke
11/10 rufuke
12/14 kafuke bufuke
13 tufuke
14/6 bufuke gafuke
15/6 kufuke
16 hafuke
negative
subject concord + -tafuka
person noun class singular plural
first person ntafuka tutafuka
second person otafuka mutafuka
third person 1/2 atafuka batafuka
3/4 gutafuka etafuka
5/6 litafuka gatafuka
7/8 kitafuka bitafuka
9/10 etafuka zitafuka
11/10 rutafuka
12/14 katafuka butafuka
13 tutafuka
14/6 butafuka gatafuka
15/6 kutafuka
16 hatafuka
subjunctive habitual affirmative
subject concord + fukege
person noun class singular plural
first person nfukege tufukege
second person ofukege mufukege
third person 1/2 afukege bafukege
3/4 gufukege efukege
5/6 lifukege gafukege
7/8 kifukege bifukege
9/10 efukege zifukege
11/10 rufukege
12/14 kafukege bufukege
13 tufukege
14/6 bufukege gafukege
15/6 kufukege
16 hafukege
hypothetical affirmative
subject concord + -aakufuka
person noun class singular plural
first person naakufuka twakufuka
second person waakufuka mwakufuka
third person 1/2 yaakufuka baakufuka
3/4 gwakufuka yaakufuka
5/6 lyakufuka gaakufuka
7/8 kyakufuka byakufuka
9/10 yaakufuka zaakufuka
11/10 rwakufuka
12/14 kaakufuka bwakufuka
13 twakufuka
14/6 bwakufuka gaakufuka
15/6 kwakufuka
16 haakufuka
negative
ti- + subject concord + -aakufuka
person noun class singular plural
first person tinaakufuka titwakufuka
second person tiwaakufuka timwakufuka
third person 1/2 tiyaakufuka tibaakufuka
3/4 tigwakufuka tiyaakufuka
5/6 tiryakufuka tigaakufuka
7/8 tikyakufuka tibyakufuka
9/10 tiyaakufuka tizaakufuka
11/10 tirwakufuka
12/14 tikaakufuka tibwakufuka
13 titwakufuka
14/6 tibwakufuka tigaakufuka
15/6 tikwakufuka
16 tihaakufuka
subject concord + -taakufuka
conditional affirmative
subject concord + -aakufukire
person noun class singular plural
first person naakufukire twakufukire
second person waakufukire mwakufukire
third person 1/2 yaakufukire baakufukire
3/4 gwakufukire yaakufukire
5/6 lyakufukire gaakufukire
7/8 kyakufukire byakufukire
9/10 yaakufukire zaakufukire
11/10 rwakufukire
12/14 kaakufukire bwakufukire
13 twakufukire
14/6 bwakufukire gaakufukire
15/6 kwakufukire
16 haakufukire
negative
ti- + subject concord + -aakufukire
person noun class singular plural
first person tinaakufukire titwakufukire
second person tiwaakufukire timwakufukire
third person 1/2 tiyaakufukire tibaakufukire
3/4 tigwakufukire tiyaakufukire
5/6 tiryakufukire tigaakufukire
7/8 tikyakufukire tibyakufukire
9/10 tiyaakufukire tizaakufukire
11/10 tirwakufukire
12/14 tikaakufukire tibwakufukire
13 titwakufukire
14/6 tibwakufukire tigaakufukire
15/6 tikwakufukire
16 tihaakufukire
subject concord + -taakufukire
object concords
person noun class singular plural
first person -nfuka -tufuka
second person -kufuka -bafuka
third person 1/2 -mufuka
3/4 -gufuka -gifuka
5/6 -lifuka -gafuka
7/8 -kifuka -bifuka
9/10 -gifuka -zifuka
11/10 -rufuka
12/14 -kafuka -bufuka
13 -tufuka
14/6 -bufuka -gafuka
15/6 -kufuka
16 -hafuka

1 The forms in this column are reduced relative forms; full relative forms require an augment before the subject concord.


Derived terms

  • Verbal derivations:
    • Applicative: -fukira
    • Short causative: -fukya
    • Long causative: -fukisa
    • Insistent: -fukiriza

References

  • Kaji, Shigeki (2007), A Rutooro Vocabulary[1], Tokyo: Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa (ILCAA), →ISBN, pages 5–6, 354, 404
  • Rubongoya, L. T. (2013), Katondogorozi y'Orunyoro-Rutooro n'Orungereza [Runyoro–Rutooro-English and English-Runyoro–Rutooro dictionary]‎[2], Kampala: Modrug Publishers, →ISBN, page 98