dreasaigh
Irish
Alternative forms
Etymology
From Middle Irish dreisid, which may be a back-formation from the s-future or s-subjunctive of Old Irish at·reig (“to rise”) or dringid (“to rise, advance”).[2]
Verb
dreasaigh (present analytic dreasaíonn, future analytic dreasóidh, verbal noun dreasú, past participle dreasaithe)
- to incite
- to drive away (force someone to leave)
- Synonym: ruaig
- to drive (impel or urge (especially animals) onward by force)
- Synonym: bagair
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | dreasaím | dreasaíonn tú; dreasaír† |
dreasaíonn sé, sí | dreasaímid; dreasaíonn muid |
dreasaíonn sibh | dreasaíonn siad; dreasaíd† |
a dhreasaíonn; a dhreasaíos | dreasaítear |
| past | dhreasaigh mé; dhreasaíos | dhreasaigh tú; dhreasaís | dhreasaigh sé, sí | dhreasaíomar; dhreasaigh muid | dhreasaigh sibh; dhreasaíobhair | dhreasaigh siad; dhreasaíodar | a dhreasaigh | dreasaíodh |
| past habitual | dhreasaínn / dreasaínn‡ |
dhreasaíteá / dreasaíteᇠ|
dhreasaíodh sé, sí / dreasaíodh sé, sí‡ |
dhreasaímis; dhreasaíodh muid / dreasaímis‡; dreasaíodh muid‡ |
dhreasaíodh sibh / dreasaíodh sibh‡ |
dhreasaídís; dhreasaíodh / dreasaídís‡; dreasaíodh siad‡ |
a dhreasaíodh | dhreasaítí / dreasaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | dreasóidh mé; dreasód; dreasóchaidh mé† |
dreasóidh tú; dreasóir†; dreasóchaidh tú† |
dreasóidh sé, sí; dreasóchaidh sé, sí† |
dreasóimid; dreasóidh muid; dreasóchaimid†; dreasóchaidh muid† |
dreasóidh sibh; dreasóchaidh sibh† |
dreasóidh siad; dreasóid†; dreasóchaidh siad† |
a dhreasóidh; a dhreasós; a dhreasóchaidh†; a dhreasóchas† | dreasófar; dreasóchar† |
| conditional | dhreasóinn; dhreasóchainn† / dreasóinn‡; dreasóchainn†‡ |
dhreasófá; dhreasóchthᆠ/ dreasófá‡; dreasóchthᆇ |
dhreasódh sé, sí; dhreasóchadh sé, sí† / dreasódh sé, sí‡; dreasóchadh sé, s톇 |
dhreasóimis; dhreasódh muid; dhreasóchaimis†; dhreasóchadh muid† / dreasóimis‡; dreasódh muid‡; dreasóchaimis†‡; dreasóchadh muid†‡ |
dhreasódh sibh; dhreasóchadh sibh† / dreasódh sibh‡; dreasóchadh sibh†‡ |
dhreasóidís; dhreasódh siad; dhreasóchaidís†; dhreasóchadh siad† / dreasóidís‡; dreasódh siad‡; dreasóchaidís†‡; dreasóchadh siad†‡ |
a dhreasódh; a dhreasóchadh† | dhreasófaí; dhreasóchthaí† / dreasófaí‡; dreasóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go ndreasaí mé; go ndreasaíod† |
go ndreasaí tú; go ndreasaír† |
go ndreasaí sé, sí | go ndreasaímid; go ndreasaí muid |
go ndreasaí sibh | go ndreasaí siad; go ndreasaíd† |
— | go ndreasaítear |
| past | dá ndreasaínn | dá ndreasaíteá | dá ndreasaíodh sé, sí | dá ndreasaímis; dá ndreasaíodh muid |
dá ndreasaíodh sibh | dá ndreasaídís; dá ndreasaíodh siad |
— | dá ndreasaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | dreasaím | dreasaigh | dreasaíodh sé, sí | dreasaímis | dreasaígí; dreasaídh† |
dreasaídís | — | dreasaítear |
| past participle | dreasaithe | |||||||
| verbal noun | dreasú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| dreasaigh | dhreasaigh | ndreasaigh |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ “dreasaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “18624”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1904), “dreasuiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 260
- Ó Dónaill, Niall (1977), “dreasaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN