dawno i nieprawda

Literally, “a long time ago and not true”, or more loosely translated as “past and false”. Compare Czech být to tak dávno, že už to ani není pravda (imperfective verb).

• IPA^(key): /ˈdav.nɔ i‿ɲɛˈprav.da/

• Audio:

  (file)

• Syllabification: daw‧no i‿nie‧praw‧da

dawno i nieprawda (not comparable)

1. (colloquial, idiomatic) so far into the past that it seems false or irrelevant^[1]

   Synonyms: lata świetlne temu, wieki temu

   coś było dawno i nieprawda ― something was past and false

   Z nią to już było dawno i nieprawda. ― With her it was already past and false.

   • 1976, Ewa Nowacka, Może nie, może tak [Maybe No, Maybe Yes] (Wokół nas; 27) (fiction), quoted in NKJP, Wrocław: Siedmioróg, published 1995, →ISBN, →OCLC:

     — Wiesiek, z którym byłam u Magdy, wcale nie jest starszy, a ty podwalałaś się do niego. Może powiesz, że nie? [— strzeliła celną kontrą Agnieszka.] ¶ — To było dawno i nieprawda — odparowała Beata.

     — Wiesiek, with whom I was at Magda, is not at all older, and you were hitting on him. Maybe you'll say, that you didn't? [— shot with an accurate counterblow Agnieszka.] ¶ — That was past and false — spoke out Beata.

   • 2005 April 1, Włodzimierz Jurasz, “Potrafię być asertywny”, in Gazeta Krakowska, quoted in NKJP, Kraków: Polskapresse, Oddział Prasa Krakowska, →ISSN, →OCLC:

     Może kiedyś takie sceny mogły kogoś przyciągnąć albo zbulwersować, ale to było dawno i nieprawda. Dziś żyjemy w pejzażu kulturowym nasyconym seksem do granic absurdu, reklamy, filmy, teledyski, pisma kolorowe, prasa kobieca, wszystko to skupione jest głównie na łechtaniu sfer erogennych odbiorcy.

     Maybe once those scenes could attract or appall someone, but that was past and false. Today we live in a cultural scenario saturated with sex to the limits of absurdity, commercials, films, music videos, colorful magazines, womanly press, everything is focused mainly on tickling erogenous zones of the recipient.

   • 2009, Sylwia Chutnik, “Dzidzia jako kara [The Baby as a Punishment]”, in Szwed, Paweł, Niepokólczycka, Ewa, Sasnal, Anna, Lamparska, Lidia, Jaroszuk, Elżbieta, Piller, Jadwiga, editors, Dzidzia [The Baby] (Nowa proza polska)‎^[2] (fiction; hardcover), quoted in NKJP, Warszawa: Świat Książki, published 2009, →ISBN, →OCLC, →OL, →Goodreads, →Google Books, page 36, lines 6–10:

     Bo ta rudera to do niczego niepodobna. No chyba do ogólnej kondycji rodziny. W środku meble pamiętające lepsze czasy. Meble, na których spali pokotem wygnańcy ze stolicy. To było dawno i nieprawda, w [tysiąc dziewięćset] czterdziestym czwartym.

     Because this hovel is unlike anything. Well, maybe like to the general condition of the family. Inside there's furniture remembering better times. Furniture, on which the exiles of the capital slept side by side. It was past and false, in [nineteen] fourty four.

   • 2009 June 13, Zdzisław Pietrasik, “Książka zażaleń starego teatromana”, in Polityka, volume 24, number 2709, quoted in NKJP, Warszawa: POLITYKA Spółdzielnia Pracy, →ISSN, →OCLC:

     [William] Szekspir, [Anton] Czechow, [Juliusz] Słowacki, [Stanisław] Wyspiański, wszyscy coś tam w życiu napisali, ale było to dawno i nieprawda. W każdym razie nie jest to dzisiaj najlepsza propozycja dla widza wychowanego na komiksie, filmach [Quentina] Tarantino[,] i teatrze postępowym. Dlatego trzeba klasyka przełożyć na język współczesny i od tego jest właśnie dramaturg, który tnie drętwe dialogi, dopisuje własne, podsłuchane w najprawdziwszym życiu, co znaczy bardzo często — w telewizorze.

     [William] Shakespeare, [Anton] Chekhov, [Juliusz] Słowacki, [Stanisław] Wyspiański, everyone wrote something in their lives, but that was past and false. In any event today it's not the best proposition for a viewer grown up on comics, films of [Quentin] Tarantino[,] and the progressive theatre. That's why a classic has to be translated to the modern language and that's what a playwright is for, who cuts out numb dialogs, writes their own ones, eavesdropped in the realest life, which very often means — on TV.

   • 2009 December 8, Stefan, “Że za komuny…”, in Gazeta Radomszczańska, quoted in NKJP, Radomsko: Medpress Łęski Jacek Wiesław, →ISSN, →OCLC:

     Ktoś powie: „przeszło, minęło, uleciało w przestrzeni” albo że dawno i nieprawda, dlatego trzeba przypominać o cenzurze, o tajnej policji politycznej zwanej w skrócie (ach, to umiłowanie skrótów przez lewicę) SB [Służba Bezpieczeństwa], […].

     Someone will say: “it passed, it elapsed, it flew away in the space” or that it was past and false, so it needs to be reminded about censorship, about the secret political police called in short (ah, this love of abbreviations by the left) SB [Polish „Służba Bezpieczeństwa”, English “Security Service”], […].

• dawno i nieprawda in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• dawno i nieprawda in Polish dictionaries at PWN