czynić

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *činiti. First attested in the 14th century. By surface analysis, czyn +‎ -ić.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /t͡ʃʲiɲit͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /t͡ʃʲiɲit͡ɕʲ/

    Verb

    czynić impf

    1. (ambitransitive) to act, to proceed
    2. (intransitive, law) to initiate a lawsuit, to complain [with o (+ accusative) ‘for what’; or with przeciwo (+ dative) ‘against whom’; or with z (+ instrumental) ‘against whom’; or with instrumental ‘with what’]
      1. (intransitive) yo make a bargain, contract or agreement with [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
    3. (ambitransitive) to do, to make, to create, to perform, to be the perpetrator of; to cause to be [with accusative; or (rare) with genitive; or with instrumental ‘to be whom/what’; or with z (+ genitive) ‘from whom’]
      1. (transitive) to claim (to seek, to act according to law) [with accusative; or with o (+ accusative)]
    4. (intransitive) to consider to be [with instrumental ‘to be whom’]
      1. (copulative) to be, to be equal to
    5. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) Corruption.
      • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[1], Krakow, Brodnia, page 41b:
        Proszimi czie, myloserny panie, krewkosczi nasszey pomoci, yze ktorzi naswiøtszey dzewici Mariey gey szwiante poczøcze czinyemy, gey pomoczø od naszich zlich zlosczi powstalibiszmy
        [Prosimy cie, miłosierny Panie, krewkości naszej pomocy, iże ktorzy Naświętszej Dziewicy Maryjej jej święte poczęcie czyniemy, jej pomocą od naszych złych złości powstalibysmy]

    Derived terms

    nouns
    • srebro czynione
    • złoto czynione
    verbs
    • czynić mało impf
    • czynić na pamięć impf
    • dosyć czynić impf
    • prawem czynić impf

    Descendants

    • Polish: czynić
    • Silesian: czynić

    References

    • Boryś, Wiesław (2005), “czynić”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
    • Mańczak, Witold (2017), “czynić”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
    • Bańkowski, Andrzej (2000), “czynić”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    • Sławski, Franciszek (1958-1965), “czynić”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
    • K. Nitsch, editor (1955), “czynić”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 414
    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “czynić”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
    • Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “czynić”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
    • Wanda Decyk-Zięba; Krystyna Długosz-Kurczabowa; Stanisław Dubisz; Zygmunt Gałecki; Justyna Garczyńska; Halina Karaś; Alina Kępińska; Anna Pasoń; Izabela Stąpor; Barbara Taras; Izabela Winiarska-Górska (2008), “czynić”, in Wanda Decyk-Zięba, Stanisław Dubisz, editors, Glosariusz staropolski - dydaktyczny słownik etymologiczny [Old Polish Glossary - Didactic Etymological Dictionary] (in Polish), Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, →ISBN, page 25

    Polish

    Etymology

      Inherited from Old Polish czynić. By surface analysis, czyn +‎ -ić.

      Pronunciation

       
      • IPA(key): /ˈt͡ʂɘ.ɲit͡ɕ/
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -ɘɲit͡ɕ
      • Syllabification: czy‧nić

      Verb

      czynić impf (perfective uczynić)

      1. (transitive) to make, to do
      2. (reflexive with się) to make oneself
      3. (transitive, Przemyśl) synonym of cenić
        Ile czynisz za tego kosa?How much do you price for this blackbird?

      Conjugation

      Conjugation of czynić impf
      person singular plural
      masculine feminine neuter virile nonvirile
      infinitive czynić
      present tense 1st czynię czynimy
      2nd czynisz czynicie
      3rd czyni czynią
      impersonal czyni się
      past tense 1st czyniłem,
      -(e)m czynił
      czyniłam,
      -(e)m czyniła
      czyniłom,
      -(e)m czyniło
      czyniliśmy,
      -(e)śmy czynili
      czyniłyśmy,
      -(e)śmy czyniły
      2nd czyniłeś,
      -(e)ś czynił
      czyniłaś,
      -(e)ś czyniła
      czyniłoś,
      -(e)ś czyniło
      czyniliście,
      -(e)ście czynili
      czyniłyście,
      -(e)ście czyniły
      3rd czynił czyniła czyniło czynili czyniły
      impersonal czyniono
      future tense 1st będę czynił,
      będę czynić
      będę czyniła,
      będę czynić
      będę czyniło,
      będę czynić
      będziemy czynili,
      będziemy czynić
      będziemy czyniły,
      będziemy czynić
      2nd będziesz czynił,
      będziesz czynić
      będziesz czyniła,
      będziesz czynić
      będziesz czyniło,
      będziesz czynić
      będziecie czynili,
      będziecie czynić
      będziecie czyniły,
      będziecie czynić
      3rd będzie czynił,
      będzie czynić
      będzie czyniła,
      będzie czynić
      będzie czyniło,
      będzie czynić
      będą czynili,
      będą czynić
      będą czyniły,
      będą czynić
      impersonal będzie czynić się
      conditional 1st czyniłbym,
      bym czynił
      czyniłabym,
      bym czyniła
      czyniłobym,
      bym czyniło
      czynilibyśmy,
      byśmy czynili
      czyniłybyśmy,
      byśmy czyniły
      2nd czyniłbyś,
      byś czynił
      czyniłabyś,
      byś czyniła
      czyniłobyś,
      byś czyniło
      czynilibyście,
      byście czynili
      czyniłybyście,
      byście czyniły
      3rd czyniłby,
      by czynił
      czyniłaby,
      by czyniła
      czyniłoby,
      by czyniło
      czyniliby,
      by czynili
      czyniłyby,
      by czyniły
      impersonal czyniono by
      imperative 1st niech czynię czyńmy
      2nd czyń czyńcie
      3rd niech czyni niech czynią
      active adjectival participle czyniący czyniąca czyniące czyniący czyniące
      passive adjectival participle czyniony czyniona czynione czynieni czynione
      contemporary adverbial participle czyniąc
      verbal noun czynienie

      Derived terms

      verbs

      Further reading

      • czynić in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
      • czynić in Polish dictionaries at PWN
      • Aleksander Saloni (1908), “czynić”, in “Lud rzeszowski”, in Materyały Antropologiczno-Archeologiczne i Etnograficzne[2] (in Polish), volume 10, Kraków: Akademia Umiejętności, page 333