cruaigh

Irish

Alternative forms

  • cruadhuigh (obsolete)[1]

Etymology

From Old Irish crúadaigid.[2] By surface analysis, crua +‎ -igh.

Verb

cruaigh (present analytic cruann, future analytic cruafaidh, verbal noun cruachan, past participle cruaite)

  1. (ambitransitive) to harden, stiffen, toughen, toughen up
  2. (intransitive) to set (solidify), firm up (become firmer in consistency), congeal
  3. (intransitive) to harden (become less sensitive), grow callous
    Chruaigh a chroí.
    His heart hardened, he grew hard-hearted
  4. (intransitive) to become hard, difficult
    Chruaigh an saol le linn an chogaidh.
    Life became hard during the war.

Conjugation

Conjugation of cruaigh (first conjugation – C)
indicative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present cruaim cruann tú;
cruair
cruann sé, sí cruaimid; cruann muid cruann sibh cruann siad;
cruaid
a chruann; a chruas cruaitear
past chruaigh mé; chruas chruaigh tú;
chruais
chruaigh sé, sí chruamar; chruaigh muid chruaigh sibh; chruabhair chruaigh siad; chruadar a chruaigh cruadh
past habitual chruainn /
cruainn
chruaiteá /
cruaiteá
chruadh sé, sí /
cruadh sé, sí
chruaimis; chruadh muid /
cruaimis; cruadh muid
chruadh sibh /
cruadh sibh
chruaidís; chruadh siad /
cruaidís; cruadh siad
a chruadh chruaití /
cruaití
singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
future cruafaidh mé;
cruafad
cruafaidh tú;
cruafair
cruafaidh sé, sí cruafaimid;
cruafaidh muid
cruafaidh sibh cruafaidh siad;
cruafaid
a chruafaidh; a chruafas cruafar
conditional chruafainn /
cruafainn
chruafá /
cruafá
chruafadh sé, sí /
cruafadh sé, sí
chruafaimis; chruafadh muid /
cruafaimis; cruafadh muid
chruafadh sibh /
cruafadh sibh
chruafaidís; chruafadh siad /
cruafaidís; cruafadh siad
a chruafadh chruafaí /
cruafaí
subjunctive singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
present go gcrua mé;
go gcruad
go gcrua tú;
go gcruair
go gcrua sé, sí go gcruaimid;
go gcrua muid
go gcrua sibh go gcrua siad;
go gcruaid
go gcruaitear
past gcruainn gcruaiteá gcruadh sé, sí gcruaimis;
gcruadh muid
gcruadh sibh gcruaidís;
gcruadh siad
gcruaití
imperative singular plural direct relative autonomous
first second third first second third
cruaim cruaigh cruadh sé, sí cruaimis cruaigí;
cruaidh
cruaidís cruaitear
past participle cruaite
verbal noun cruachan

archaic or dialect form
dependent form

Synonyms

Mutation

Mutated forms of cruaigh
radical lenition eclipsis
cruaigh chruaigh gcruaigh

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

  1. ^ cruaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
  2. ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “crúadaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

Further reading