creach
English
Alternative forms
Etymology
From Irish and Scottish Gaelic creach.
Noun
creach (plural creachs)
Verb
creach (third-person singular simple present creachs, present participle creaching, simple past and past participle creached)
- (transitive) To raid, to plunder.
Anagrams
Irish
Pronunciation
Etymology 1
From Middle Irish crech (“plunder”). Cognate with Manx cragh and Scottish Gaelic creach.
Noun
creach f (genitive singular creiche, nominative plural creacha)
Declension
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Descendants
- → English: creach
Etymology 2
From Middle Irish crechaid (“to plunder”), from the noun.
Verb
creach (present analytic creachann, future analytic creachfaidh, verbal noun creachadh, past participle creachta)
- to plunder, pillage, sack, loot, despoil
- to rob, raid, rifle
- to harry, ravage
- to ruin (cause the fiscal ruin of, bankrupt)
- (hematology, surgery) to cauterize
- (obsolete) to mark, stain
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | creachaim | creachann tú; creachair† |
creachann sé, sí | creachaimid; creachann muid | creachann sibh | creachann siad; creachaid† |
a chreachann; a chreachas | creachtar |
| past | chreach mé; chreachas | chreach tú; chreachais | chreach sé, sí | chreachamar; chreach muid | chreach sibh; chreachabhair | chreach siad; chreachadar | a chreach | creachadh |
| past habitual | chreachainn / creachainn‡ |
chreachtá / creachtᇠ|
chreachadh sé, sí / creachadh sé, sí‡ |
chreachaimis; chreachadh muid / creachaimis‡; creachadh muid‡ |
chreachadh sibh / creachadh sibh‡ |
chreachaidís; chreachadh siad / creachaidís‡; creachadh siad‡ |
a chreachadh | chreachtaí / creachtaí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | creachfaidh mé; creachfad |
creachfaidh tú; creachfair† |
creachfaidh sé, sí | creachfaimid; creachfaidh muid |
creachfaidh sibh | creachfaidh siad; creachfaid† |
a chreachfaidh; a chreachfas | creachfar |
| conditional | chreachfainn / creachfainn‡ |
chreachfá / creachfᇠ|
chreachfadh sé, sí / creachfadh sé, sí‡ |
chreachfaimis; chreachfadh muid / creachfaimis‡; creachfadh muid‡ |
chreachfadh sibh / creachfadh sibh‡ |
chreachfaidís; chreachfadh siad / creachfaidís‡; creachfadh siad‡ |
a chreachfadh | chreachfaí / creachfaí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go gcreacha mé; go gcreachad† |
go gcreacha tú; go gcreachair† |
go gcreacha sé, sí | go gcreachaimid; go gcreacha muid |
go gcreacha sibh | go gcreacha siad; go gcreachaid† |
— | go gcreachtar |
| past | dá gcreachainn | dá gcreachtá | dá gcreachadh sé, sí | dá gcreachaimis; dá gcreachadh muid |
dá gcreachadh sibh | dá gcreachaidís; dá gcreachadh siad |
— | dá gcreachtaí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | creachaim | creach | creachadh sé, sí | creachaimis | creachaigí; creachaidh† |
creachaidís | — | creachtar |
| past participle | creachta | |||||||
| verbal noun | creachadh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Synonyms
Derived terms
- creachach
- creachadóir
- creachadóireacht
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1904), “creaċaim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 1st edition, Dublin: Irish Texts Society, page 192
- Ó Dónaill, Niall (1977), “creach”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| creach | chreach | gcreach |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Ó Sé, Diarmuid (2000), Gaeilge Chorca Dhuibhne [The Irish of Corkaguiny] (in Irish), Institiúid Teangeolaíochta Éireann [Linguistics Institute of Ireland], →ISBN, section 13, page 21
- ^ de Búrca, Seán (1958), The Irish of Tourmakeady, Co. Mayo: A Phonemic Study, Dublin Institute for Advanced Studies, →ISBN, section 403.77, page 90
- ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, § 418, page 136
Scottish Gaelic
Alternative forms
Etymology
From Middle Irish crech (“plunder”). Cognate to Manx cragh and Irish creach.
Pronunciation
- IPA(key): /kʲʰɾʲɛx/
Noun
creach f (genitive singular creiche, plural creachan)
Derived terms
Descendants
- → English: creach
Verb
creach (past chreach, future creachaidh, verbal noun creachadh, past participle creachte)