crág
Irish
Etymology
From the variant cròg, itself related to crobh (“paw”).[1]
Noun
crág f (genitive singular cráige, nominative plural crága)
- large hand; claw, paw
- handful
- Synonyms: lán glaice, lán láimhe
- (mechanical engineering) clutch
- (biology) chela
- (rugby) maul
Declension
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
Derived terms
- crág bhíomail (“brace-chuck”)
- crág chuimilte (“friction clutch”)
- crág dhiosca (“disk clutch”)
- crág- (“cheli-”)
- crágach (“having large hands; chelate; chelating”, adjective)
- crágachán, crágaire (“clawer, pawer; awkward walker”)
- crágaí (“person with large hands”)
- crágáil (“claw, paw; handle roughly or unskilfully; walk awkwardly; toil along”)
- crágán (“(little) claw; chuck”)
- crágchoimpléacs (“chelate complex”)
- crágdhruilire (“ratchet-drill”)
Verb
crág (present analytic crágann, future analytic crágfaidh, verbal noun crágadh, past participle crágtha)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | crágaim | crágann tú; crágair† |
crágann sé, sí | crágaimid; crágann muid | crágann sibh | crágann siad; crágaid† |
a chrágann; a chrágas | crágtar |
| past | chrág mé; chrágas | chrág tú; chrágais | chrág sé, sí | chrágamar; chrág muid | chrág sibh; chrágabhair | chrág siad; chrágadar | a chrág | crágadh |
| past habitual | chrágainn / crágainn‡ |
chrágtá / crágtᇠ|
chrágadh sé, sí / crágadh sé, sí‡ |
chrágaimis; chrágadh muid / crágaimis‡; crágadh muid‡ |
chrágadh sibh / crágadh sibh‡ |
chrágaidís; chrágadh siad / crágaidís‡; crágadh siad‡ |
a chrágadh | chrágtaí / crágtaí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | crágfaidh mé; crágfad |
crágfaidh tú; crágfair† |
crágfaidh sé, sí | crágfaimid; crágfaidh muid |
crágfaidh sibh | crágfaidh siad; crágfaid† |
a chrágfaidh; a chrágfas | crágfar |
| conditional | chrágfainn / crágfainn‡ |
chrágfá / crágfᇠ|
chrágfadh sé, sí / crágfadh sé, sí‡ |
chrágfaimis; chrágfadh muid / crágfaimis‡; crágfadh muid‡ |
chrágfadh sibh / crágfadh sibh‡ |
chrágfaidís; chrágfadh siad / crágfaidís‡; crágfadh siad‡ |
a chrágfadh | chrágfaí / crágfaí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go gcrága mé; go gcrágad† |
go gcrága tú; go gcrágair† |
go gcrága sé, sí | go gcrágaimid; go gcrága muid |
go gcrága sibh | go gcrága siad; go gcrágaid† |
— | go gcrágtar |
| past | dá gcrágainn | dá gcrágtá | dá gcrágadh sé, sí | dá gcrágaimis; dá gcrágadh muid |
dá gcrágadh sibh | dá gcrágaidís; dá gcrágadh siad |
— | dá gcrágtaí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | crágaim | crág | crágadh sé, sí | crágaimis | crágaigí; crágaidh† |
crágaidís | — | crágtar |
| past participle | crágtha | |||||||
| verbal noun | crágadh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| crág | chrág | gcrág |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ MacBain, Alexander; Mackay, Eneas (1911), “cròg”, in An Etymological Dictionary of the Gaelic Language[1], Stirling, →ISBN
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “crág”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “crág”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
- de Bhaldraithe, Tomás (1959), “crág”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
- “crág”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026