clúmh
Irish
Etymology
From Middle Irish clúmh, from Old Irish clúm (“down, feathers, plumage, fur”), from Latin plūma (“feather, plume”).
Pronunciation
- (Munster) IPA(key): /kl̪ˠuːvˠ/, /kl̪ˠũːvˠ/
- (Galway) IPA(key): /klˠuːv/, /kl̪ˠuːv/
- (Mayo) IPA(key): /klˠuː/, /kl̪ˠuː/
- (Ulster) IPA(key): /klˠũː/, /kl̪ˠũː/[1]
Noun
clúmh m (genitive singular clúimh)
- plumage, down, feathers (of birds)
- Synonym: cluimhreach
- body hair; down (on cheeks)
- fur, coat (of animal)
- Synonym: fionnadh
- (botany, of trees) foliage
- Synonym: duilliúr
- (botany, of plants) egret
- synonym of clúmhach (“fluff, fuzz”)
Declension
| ||||||||||||||||||||||||
Derived terms
- clúmhach (“downy, feathery; hairy, furry; coated; fluffy, fuzzy; fleecy”, adjective)
- leaba chlúimh (éan) f, leaba chluimhrí f (“feather bed”)
- clúmh liath m (“downy mildew”)
Verb
clúmh (present analytic clúmhann, future analytic clúmhfaidh, verbal noun clúmhadh, past participle clúfa)
- (transitive) synonym of cluimhrigh (“pluck (feathers); preen”)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | clúmhaim | clúmhann tú; clúmhair† |
clúmhann sé, sí | clúmhaimid; clúmhann muid | clúmhann sibh | clúmhann siad; clúmhaid† |
a chlúmhann; a chlúmhas | clúmhtar |
| past | chlúmh mé; chlúmhas | chlúmh tú; chlúmhais | chlúmh sé, sí | chlúmhamar; chlúmh muid | chlúmh sibh; chlúmhabhair | chlúmh siad; chlúmhadar | a chlúmh | clúmhadh |
| past habitual | chlúmhainn / clúmhainn‡ |
chlúmhtá / clúmhtᇠ|
chlúmhadh sé, sí / clúmhadh sé, sí‡ |
chlúmhaimis; chlúmhadh muid / clúmhaimis‡; clúmhadh muid‡ |
chlúmhadh sibh / clúmhadh sibh‡ |
chlúmhaidís; chlúmhadh siad / clúmhaidís‡; clúmhadh siad‡ |
a chlúmhadh | chlúmhtaí / clúmhtaí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | clúmhfaidh mé; clúmhfad |
clúmhfaidh tú; clúmhfair† |
clúmhfaidh sé, sí | clúmhfaimid; clúmhfaidh muid |
clúmhfaidh sibh | clúmhfaidh siad; clúmhfaid† |
a chlúmhfaidh; a chlúmhfas | clúmhfar |
| conditional | chlúmhfainn / clúmhfainn‡ |
chlúmhfá / clúmhfᇠ|
chlúmhfadh sé, sí / clúmhfadh sé, sí‡ |
chlúmhfaimis; chlúmhfadh muid / clúmhfaimis‡; clúmhfadh muid‡ |
chlúmhfadh sibh / clúmhfadh sibh‡ |
chlúmhfaidís; chlúmhfadh siad / clúmhfaidís‡; clúmhfadh siad‡ |
a chlúmhfadh | chlúmhfaí / clúmhfaí‡ |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go gclúmha mé; go gclúmhad† |
go gclúmha tú; go gclúmhair† |
go gclúmha sé, sí | go gclúmhaimid; go gclúmha muid |
go gclúmha sibh | go gclúmha siad; go gclúmhaid† |
— | go gclúmhtar |
| past | dá gclúmhainn | dá gclúmhtá | dá gclúmhadh sé, sí | dá gclúmhaimis; dá gclúmhadh muid |
dá gclúmhadh sibh | dá gclúmhaidís; dá gclúmhadh siad |
— | dá gclúmhtaí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | clúmhaim | clúmh | clúmhadh sé, sí | clúmhaimis | clúmhaigí; clúmhaidh† |
clúmhaidís | — | clúmhtar |
| past participle | clúfa | |||||||
| verbal noun | clúmhadh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| clúmh | chlúmh | gclúmh |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Quiggin, E. C. (1906), A Dialect of Donegal, Cambridge University Press, page 21
Further reading
- Ó Dónaill, Niall (1977), “clúmh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN
- Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “clúm, clúim”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
- de Bhaldraithe, Tomás (1959), “clúmh”, in English-Irish Dictionary, An Gúm
- “clúmh”, in New English-Irish Dictionary, Foras na Gaeilge, 2013–2026
- Sjoestedt, M. L. (1931), Phonétique d’un parler irlandais de Kerry [Phonetics of an Irish Dialect of Kerry] (in French), Paris: Librairie Ernest Leroux, page 29