cieszyć

Old Polish

Etymology

    Inherited from Proto-Slavic *těšiti. First attested in the 15th century.

    Pronunciation

    • IPA(key): (10th–15th CE) /t͡ɕʲɛʃʲit͡ɕʲ/
    • IPA(key): (15th CE) /t͡ɕʲɛʃʲit͡ɕʲ/

    Verb

    cieszyć impf

    1. to console, to make not sad
      • 1930 [c. 1455], chapter I, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)transliteration, transcription, Par 7, 2:
        Y plakal Efraym... y prziszly bracya gego, abi cyeszily gy (ut consolarentur eum)
        [I płakał Efraim... i przyszli bracia jego, aby cieszyli ji (ut consolarentur eum)]
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[1], page 503:
        Dzisia jest wszemu ludu czas smętku i żałości..., przeto ani tobie, matko moja, pomoc: cieszy sie sama w sobie
        [Dzisia jest wszemu ludu czas smętku i żałości..., przeto ani tobie, matko, moja pomoc, cieszy sie sama w sobie]
    2. to delight, to gladden
      • 1874-1891 [1436], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[2], [3], [4], volume XXIII, page 276:
        Czeszączego pokoiv
        [Cieszącego pokoju]
    3. (reflexive with się) to enjoy; to rejoice, to be glad [with instrumental ‘(with) what’]

    Derived terms

    verbs
    adjectives
    adverbs
      verbs
      • ucieszować impf

      Descendants

      • Polish: cieszyć
      • Silesian: cieszyć

      References

      • Boryś, Wiesław (2005), “cieszyć”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
      • Mańczak, Witold (2017), “cieszyć”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
      • Bańkowski, Andrzej (2000), “cieszyć”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
      • Sławski, Franciszek (1958-1965), “cieszyć”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
      • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “cieszyć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

      Polish

      Etymology

        Inherited from Old Polish cieszyć.

        Pronunciation

         
        • IPA(key): /ˈt͡ɕɛ.ʂɘt͡ɕ/
        • Audio 1; cieszyć:(file)
        • Audio 2; cieszyć się:(file)
        • Rhymes: -ɛʂɘt͡ɕ
        • Syllabification: cie‧szyć

        Verb

        cieszyć impf

        1. (transitive) to gratify, to gladden, to please (to cause pleasure or joy) [with instrumental ‘with what’]
          Synonyms: radować, weselić
          Antonym: smucić
        2. (transitive, obsolete) to console, to make not sad
          Synonym: pocieszać
        3. (reflexive with się) to rejoice, to be glad, to cherish (to feel pleasure or joy) [with instrumental ‘with what’] [with z (+ genitive)] or [with na (+ accusative) ‘for what’]
          Synonyms: radować się, weselić się, zacierać ręce
        4. (reflexive with się) to enjoy (to have the use or benefit of something)
          Synonym: radować się
        5. (reflexive with się, obsolete) to console oneself, to make oneself not sad
          Synonym: pocieszać się
        6. (reflexive with się, Middle Polish) to play with
          Synonym: bawić się

        Conjugation

        Conjugation of cieszyć impf
        person singular plural
        masculine feminine neuter virile nonvirile
        infinitive cieszyć
        present tense 1st cieszę cieszymy
        2nd cieszysz cieszycie
        3rd cieszy cieszą
        impersonal cieszy się
        past tense 1st cieszyłem,
        -(e)m cieszył
        cieszyłam,
        -(e)m cieszyła
        cieszyłom,
        -(e)m cieszyło
        cieszyliśmy,
        -(e)śmy cieszyli
        cieszyłyśmy,
        -(e)śmy cieszyły
        2nd cieszyłeś,
        -(e)ś cieszył
        cieszyłaś,
        -(e)ś cieszyła
        cieszyłoś,
        -(e)ś cieszyło
        cieszyliście,
        -(e)ście cieszyli
        cieszyłyście,
        -(e)ście cieszyły
        3rd cieszył cieszyła cieszyło cieszyli cieszyły
        impersonal cieszono
        future tense 1st będę cieszył,
        będę cieszyć
        będę cieszyła,
        będę cieszyć
        będę cieszyło,
        będę cieszyć
        będziemy cieszyli,
        będziemy cieszyć
        będziemy cieszyły,
        będziemy cieszyć
        2nd będziesz cieszył,
        będziesz cieszyć
        będziesz cieszyła,
        będziesz cieszyć
        będziesz cieszyło,
        będziesz cieszyć
        będziecie cieszyli,
        będziecie cieszyć
        będziecie cieszyły,
        będziecie cieszyć
        3rd będzie cieszył,
        będzie cieszyć
        będzie cieszyła,
        będzie cieszyć
        będzie cieszyło,
        będzie cieszyć
        będą cieszyli,
        będą cieszyć
        będą cieszyły,
        będą cieszyć
        impersonal będzie cieszyć się
        conditional 1st cieszyłbym,
        bym cieszył
        cieszyłabym,
        bym cieszyła
        cieszyłobym,
        bym cieszyło
        cieszylibyśmy,
        byśmy cieszyli
        cieszyłybyśmy,
        byśmy cieszyły
        2nd cieszyłbyś,
        byś cieszył
        cieszyłabyś,
        byś cieszyła
        cieszyłobyś,
        byś cieszyło
        cieszylibyście,
        byście cieszyli
        cieszyłybyście,
        byście cieszyły
        3rd cieszyłby,
        by cieszył
        cieszyłaby,
        by cieszyła
        cieszyłoby,
        by cieszyło
        cieszyliby,
        by cieszyli
        cieszyłyby,
        by cieszyły
        impersonal cieszono by
        imperative 1st niech cieszę cieszmy
        2nd ciesz cieszcie
        3rd niech cieszy niech cieszą
        active adjectival participle cieszący ciesząca cieszące cieszący cieszące
        passive adjectival participle cieszony cieszona cieszone cieszeni cieszone
        contemporary adverbial participle ciesząc
        verbal noun cieszenie

        Derived terms

        interjections
        • mała rzecz, a cieszy
        verbs
        verbs

        Further reading

        Silesian

        Etymology

          Inherited from Old Polish cieszyć.

          Pronunciation

          • IPA(key): /ˈt͡ɕɛ.ʂɪt͡ɕ/
          • Audio:(file)
          • Rhymes: -ɛʂɪt͡ɕ
          • Syllabification: cie‧szyć

          Verb

          cieszyć impf

          1. (transitive) to gratify, to gladden, to please
          2. (transitive) to console, to make not sad
          3. (reflexive with sie) to rejoice, to be glad (to feel pleasure or joy)
          4. (reflexive with sie) to console oneself, to make oneself not sad

          Conjugation

          Conjugation of cieszyć impf
          person singular plural
          masculine feminine neuter virile nonvirile
          infinitive cieszyć
          present tense 1st cieszã cieszymy
          2nd cieszysz cieszycie
          3rd cieszy cieszōm
          past tense 1st cieszōłch,
          cieszōłech,
          cieszōł żech
          cieszyłach
          cieszyła żech
          cieszyłoch1)
          cieszyło żech
          1)
          cieszylimy,
          cieszylichmy
          cieszyłymy,
          cieszyłychmy
          2nd cieszōłś,
          cieszōłeś,
          cieszōł żeś
          cieszyłaś
          cieszyła żeś
          cieszyłoś1)
          cieszyło żeś
          1)
          cieszyliście,
          cieszyli żeście
          cieszyłyście,
          cieszyły żeście
          3rd cieszōł cieszyła cieszyło cieszyli cieszyły
          future tense 1st bydã cieszōł,
          bydã cieszyć
          bydã cieszyła,
          bydã cieszyć
          bydã cieszyło,1)
          bydã cieszyć
          bydymy cieszyli,
          bydymy cieszyć
          bydymy cieszyły,
          bydymy cieszyć
          2nd bydziesz cieszōł,
          bydziesz cieszyć
          bydziesz cieszyła,
          bydziesz cieszyć
          bydziesz cieszyło,1)
          bydziesz cieszyć
          bydziecie cieszyli,
          bydziecie cieszyć
          bydziecie cieszyły,
          bydziecie cieszyć
          3rd bydzie cieszōł,
          bydzie cieszyć
          bydzie cieszyła,
          bydzie cieszyć
          bydzie cieszyło,
          bydzie cieszyć
          bydōm cieszyli,
          bydōm cieszyć
          bydōm cieszyły,
          bydōm cieszyć
          pluperfect tense2)
          1st bōłch cieszōł,
          bōłech cieszōł,
          bōł żech cieszōł
          byłach cieszyła
          była żech cieszyła
          byłoch cieszyło1)
          było żech cieszyło
          1)
          byli my cieszyli,
          bylichmy cieszyli
          były my cieszyły,
          byłychmy cieszyły
          2nd bōłś cieszōł,
          bōłeś cieszōł,
          bōł żeś cieszōł
          byłaś cieszyła
          była żeś cieszyła
          byłoś cieszyło1)
          było żeś cieszyło
          1)
          byliście cieszyli,
          byli żeście cieszyli
          byłyście cieszyły,
          były żeście cieszyły
          3rd bōł cieszōł była cieszyła było cieszyło1)
          były my cieszyli,
          byłychmy cieszyli
          były cieszyły
          conditional 1st bych cieszōł bych cieszyła byście cieszyli by my cieszyły,
          bychmy cieszyły
          2nd byś cieszōł byś cieszyła byście cieszyli byście cieszyły
          3rd by cieszōł by cieszyła by cieszyło by cieszyli by cieszyły
          imperative 1st niych cieszã cieszmy
          2nd ciesz cieszcie
          3rd niych cieszy niych cieszōm
          active adjectival participle cieszōncy cieszōncŏ cieszōnce cieszōncy cieszōnce
          passive adjectival participle cieszōny cieszōnŏ cieszōne cieszyni cieszōne
          verbal noun cieszynie
          1) Personal neuter forms might be considered nonstandard, protological, or nonce, appearing mostly in literature to refer to grammatically neuter nouns, however might also be used for people who prefer neuter forms.
          2) The pluperfect is either archaic or obsolete and now used for conditional in the past.

          Derived terms

          verbs

          Further reading