cúnaigh
Irish
Etymology
From Middle Irish congnaid, from Old Irish con·gní.
Pronunciation
- IPA(key): /ˈkoːnˠə/, /ˈkuːnˠə/[1]
Verb
cúnaigh (present analytic cúnaíonn, future analytic cúnóidh, verbal noun cúnamh, past participle cúnaithe)
Usage notes
Quite rare as a finite verb. Constructions such as tabhair cúnamh do (“to help”, transitive) and bí i do chúnamh (“to help”, intransitive) are much more common.
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | cúnaím | cúnaíonn tú; cúnaír† |
cúnaíonn sé, sí | cúnaímid; cúnaíonn muid |
cúnaíonn sibh | cúnaíonn siad; cúnaíd† |
a chúnaíonn; a chúnaíos | cúnaítear |
| past | chúnaigh mé; chúnaíos | chúnaigh tú; chúnaís | chúnaigh sé, sí | chúnaíomar; chúnaigh muid | chúnaigh sibh; chúnaíobhair | chúnaigh siad; chúnaíodar | a chúnaigh | cúnaíodh |
| past habitual | chúnaínn / cúnaínn‡ |
chúnaíteá / cúnaíteᇠ|
chúnaíodh sé, sí / cúnaíodh sé, sí‡ |
chúnaímis; chúnaíodh muid / cúnaímis‡; cúnaíodh muid‡ |
chúnaíodh sibh / cúnaíodh sibh‡ |
chúnaídís; chúnaíodh / cúnaídís‡; cúnaíodh siad‡ |
a chúnaíodh | chúnaítí / cúnaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | cúnóidh mé; cúnód; cúnóchaidh mé† |
cúnóidh tú; cúnóir†; cúnóchaidh tú† |
cúnóidh sé, sí; cúnóchaidh sé, sí† |
cúnóimid; cúnóidh muid; cúnóchaimid†; cúnóchaidh muid† |
cúnóidh sibh; cúnóchaidh sibh† |
cúnóidh siad; cúnóid†; cúnóchaidh siad† |
a chúnóidh; a chúnós; a chúnóchaidh†; a chúnóchas† | cúnófar; cúnóchar† |
| conditional | chúnóinn; chúnóchainn† / cúnóinn‡; cúnóchainn†‡ |
chúnófá; chúnóchthᆠ/ cúnófá‡; cúnóchthᆇ |
chúnódh sé, sí; chúnóchadh sé, sí† / cúnódh sé, sí‡; cúnóchadh sé, s톇 |
chúnóimis; chúnódh muid; chúnóchaimis†; chúnóchadh muid† / cúnóimis‡; cúnódh muid‡; cúnóchaimis†‡; cúnóchadh muid†‡ |
chúnódh sibh; chúnóchadh sibh† / cúnódh sibh‡; cúnóchadh sibh†‡ |
chúnóidís; chúnódh siad; chúnóchaidís†; chúnóchadh siad† / cúnóidís‡; cúnódh siad‡; cúnóchaidís†‡; cúnóchadh siad†‡ |
a chúnódh; a chúnóchadh† | chúnófaí; chúnóchthaí† / cúnófaí‡; cúnóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go gcúnaí mé; go gcúnaíod† |
go gcúnaí tú; go gcúnaír† |
go gcúnaí sé, sí | go gcúnaímid; go gcúnaí muid |
go gcúnaí sibh | go gcúnaí siad; go gcúnaíd† |
— | go gcúnaítear |
| past | dá gcúnaínn | dá gcúnaíteá | dá gcúnaíodh sé, sí | dá gcúnaímis; dá gcúnaíodh muid |
dá gcúnaíodh sibh | dá gcúnaídís; dá gcúnaíodh siad |
— | dá gcúnaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | cúnaím | cúnaigh | cúnaíodh sé, sí | cúnaímis | cúnaígí; cúnaídh† |
cúnaídís | — | cúnaítear |
| past participle | cúnaithe | |||||||
| verbal noun | cúnamh | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Synonyms
Mutation
| radical | lenition | eclipsis |
|---|---|---|
| cúnaigh | chúnaigh | gcúnaigh |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ Finck, F. N. (1899), Die araner mundart [The Aran Dialect] (in German), Zweiter Band: Wörterbuch [Second volume: Dictionary], Marburg: Elwert’sche Verlagsbuchhandlung, page 159
Further reading
- Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “con·gní”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
- Dinneen, Patrick S. (1927), “congnaim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 244; reprinted with additions 1996, →ISBN
- Ó Dónaill, Niall (1977), “cúnaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN