brzucho
Old Polish
Etymology
Inherited from Proto-Slavic *břȗxo.
Pronunciation
Noun
brzucho n
- alternative form of brzuch
Polish
Pronunciation
- IPA(key): /ˈbʐu.xɔ/
- (Middle Polish) IPA(key): (16th c.) /ˈbr̝u.xɔ/, (17th–18th c.) /ˈbʐu.xɔ/
- (Greater Poland):
- (Chełmno-Dobrzyń) IPA(key): [ˈbʐu.xɔ]
- (Eastern Greater Poland) IPA(key): [ˈbʐu.xɔ]
- (Masovia):
- (Near Masovian) IPA(key): [ˈbʐu.xɔ]
- (Far Masovian) IPA(key): [ˈbʐu.xɔ]
- (Podlachia) IPA(key): [ˈbʐu.xɔ]
- (Lesser Poland):
- (Masovian Borderland) IPA(key): [ˈbʐu.xɔ]
- Rhymes: -uxɔ
- Syllabification: brzu‧cho
Noun
brzucho n (diminutive (dialectal) brzusecko)
- (colloquial, humorous or Middle Polish or dialectal, Chełmno-Dobrzyń, Eastern Greater Poland, Kłodawa, Near Masovian, Łukowiec, Warsaw, Ołtarzew, Far Masovian, Radzymin, Przasnysz, Podłatki Małe, Podlachia, Tykocin, Rajgród, Masovian Borderland, Kozienice County) alternative form of brzuch (“belly”)
- wielkie brzucho ― big belly
- brzucho boli ― one's belly hurts
- brzucho rośnie ― one's belly grows/is growing
- 1948, Ewa Szelburg-Zarembina, Polne grusze, page 53:
- Wszystko tam obżartuchy takie, jeno w to brzucho wierzą.
- All there, they are such gluttons, they believe in this belly.
- 1988, Maria Borowa, Dominika znaczy niedziela [Dominika Means Sunday] (Biblioteka Młodzieżowa; Wokół nas 15), 2. edition (fiction), quoted in Narodowy Korpus Języka Polskiego, Wrocław: Siedmioróg, published 1993, →ISBN, →OCLC, Google Books:
- Boli go brzucho, proszę panią — odpowiedział Paluch donośnie. — Kazał tego… wytłumaczyć, że idzie po te… proszki.
- His belly hurts, madam — Paluch replied loudly. — He ordered this… explain, that he was going to get these… powders.
- 2004, Piotr Zaremba, “Dzień XVIII. Czwartek: 1. [Day 18. Thursday: 1.]”, in plama na suficie [a stain on the ceiling][1], 1. edition (fiction), quoted in Narodowy Korpus Języka Polskiego, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., published 2004, →ISBN, →LCCN, →OCLC, →OL, page 199, lines 28–30:
- Wolf-Dębczak chichrał się, choć jeszcze przed chwilą rzewnie płakał. Wielkie brzucho podrygiwało w takt chichotu.
- Wolf-Dębczak giggled, although he had been crying lashingly only a moment ago. His big belly jiggled to the rhythm of his giggles.
- 2007, Marek Krajewski, Dżuma w Breslau [we Wrocławiu] [The Plague in Breslau [Wrocław]] (Mroczna seria; Eberhard Mock #5), 1. edition (fiction), quoted in Narodowy Korpus Języka Polskiego, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., published 2007, →ISBN, →OCLC, →OL, Goodreads, Google Books:
- Prędki to on jest do golonki i piwa — krzyknęła chuda jejmość w staromodnej długiej sukience i w kapeluszu na głowie. — Zobacz pani, jakie ma brzucho.
- He's fast for a pork knuckle and beer — shouted a skinny lady in an old-fashioned long dress and a hat on her head. — Madam, see how his belly looks like.
- (Near Masovian, Łuków) core of a cabbage
- (Near Masovian, Rawa County) bottom of a bucket
Declension
Declension of brzucho
| singular | plural | |
|---|---|---|
| nominative | brzucho | brzucha |
| genitive | brzucha | brzuch |
| dative | brzuchu | brzuchom |
| accusative | brzucho | brzucha |
| instrumental | brzuchem | brzuchami |
| locative | brzuchu | brzuchach |
| vocative | brzucho | brzucha |
Further reading
- brzucho in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- brzucho in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “brzucho”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- Jan Karłowicz (1900), “brzuch”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 128