Salar
Etymology
Related to Oghuz بكلنماك (beklemēk). Cognate with Turkmen beklemek (“to lock”), also Azerbaijani bəkləmək, Gagauz beklemää, Turkish beklemek.
Pronunciation
- (Jiezi, Gaizi, Xunhua, Qinghai) IPA(key): /pexli(ɣysi)/
- (Qingshui, Baizhuang, Xunhua, Qinghai, Ili, Yining, Xinjiang) IPA(key): /pexle(ɣysi)/
- (Qingshui, Xunhua, Qinghai) IPA(key): /pexile(ɣysi)/
- (Baizhuang, Xunhua, Qinghai) IPA(key): /pexelæ(ɣysi)/
- Hyphenation: bex‧le‧ğü‧si
Verb
bexleğüsi (present bexler, past bekleci)
- to lock, confine
- to circle in
- bexgüsi
- kiş bekleğen öy (“prison”)
Conjugation
Conjugation of bexleğüsi
basic conjugation
| basic conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
bexler
|
bexler-a
|
bexlemes
|
bexlemes-a
|
| continuous
|
bexlebır
|
bexleba(r)
|
bexle yoxdır, bexlemır
|
bexle yox-a
|
| past
|
bexleci
|
bexlemiş
|
bexlemeci
|
bexlememiş
|
| future
|
bexleğür
|
bexleğe(r)
|
bexlemeğür
|
bexlemeğe(r)
|
| past perfect
|
bexleğen var
|
bexleğen var-a
|
bexleğen yoxdır
|
bexleğen yox-a
|
| necessitative
|
bexleği
|
bexlemeği
|
| conditional
|
bexlese
|
bexlemese
|
| imperative
|
1st person plural
|
bexleğel
|
bexlemeğel
|
| 2nd & 3rd person
|
bexle
|
bexleme
|
| 2nd person
|
bexledoğo
|
bexlequma
|
| 3rd person
|
bexleqoğı
|
bexlemeği
|
| infinitive
|
bexleğüsi
|
bexlemeğüsi
|
| manner noun
|
bexleş
|
bexlemeş
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
bexleğen
|
bexlemeğen
|
| perfective
|
bexlemiş
|
bexlememiş
|
| prospective
|
bexleğüsi
|
bexlemeğüsi
|
| agent noun
|
bexleğüci
|
bexlemeğüci
|
|
|
converbs
|
| purposive converb
|
bexleme
|
| posterior converb
|
bexleğü, bexleceni
|
| anterior converb
|
bexleğünçük
|
| iterative converb
|
bexle-bexle
|
| immediate posterior converb
|
bexleğüşli
|
| causal converb
|
bexleceni
|
| prospective converb
|
bexleğüdene
|
| sequential converb
|
bexle
|
question conjugation
| question conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
|
|
experimental1
|
inferential2
|
experimental
|
inferential
|
| aorist
|
bexler-(m)i
|
bexler-(m)o
|
bexlemes-(m)i
|
bexlemes-(m)o
|
| continuous
|
bexlebır-(m)i
|
bexleba(r)-(m)o
|
bexle yoxdır-(m)i
|
bexle yox-aro
|
| past
|
bexle-du, bexleci-mu
|
bexlemiş-(m)o
|
bexleme-du, bexlemeci-mu
|
bexlememiş-(m)o
|
| future
|
bexleğür-(m)i
|
bexleğe(r)-(m)o
|
bexlemeğür-(m)i
|
bexlemeğe(r)-(m)o
|
| past perfect
|
bexleğen var-(m)i
|
bexleğen var-(m)o
|
bexleğen yoxdır-(m)i
|
bexleğen yox-aro
|
| necessitative
|
bexleği-mu
|
bexlemeği-mu
|
| conditional
|
bexlese-mu
|
bexlemese-mu
|
| imperative
|
1st person plural
|
bexleğel-mu
|
bexlemeğel-mu
|
| 2nd & 3rd person
|
bexle-mu
|
bexleme-mu
|
| 2nd person
|
bexledoğo-mu
|
bexlequma-mu
|
| 3rd person
|
bexleqoğı-mu
|
bexlemeği-mu
|
| infinitive
|
bexleğüsi-mu
|
bexlemeğüsi-mu
|
| manner noun
|
bexleş-mu
|
bexlemeş-mu
|
| impersonal participle
|
imperfective
|
bexleğen-mu
|
bexlemeğen-mu
|
| perfective
|
bexlemiş-mu
|
bexlememiş-mu
|
| prospective
|
bexleğüsi-mu
|
bexlemeğüsi-mu
|
| agent noun
|
bexleğüci-mu
|
bexlemeğüci-mu
|
potential conjugation
| potential conjugation
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
bexleler
|
bexleler-a
|
bexlelmes
|
bexlelmes-a
|
| continuous
|
bexlelbır
|
bexlelba(r)
|
bexlel yoxdır, bexlelmır
|
bexlel yox-a
|
| past
|
bexlelci
|
bexlelmiş
|
bexlelmeci
|
bexlelmemiş
|
| future
|
bexlelğür
|
bexlelğe(r)
|
bexlelmeğür
|
bexlelmeğe(r)
|
| past perfect
|
bexlelğen var
|
bexlelğen var-a
|
bexlelğen yoxdır
|
bexlelğen yox-a
|
inceptive–punctual aspectual construction
| inceptive–punctual aspectual construction
|
|
|
positive
|
negative
|
| experiential
|
inferential
|
experiential
|
inferential
|
| aorist
|
{{{71}}}
|
{{{72}}}
|
{{{101}}}
|
{{{102}}}
|
| continuous
|
{{{73}}}
|
{{{74}}}
|
{{{103}}}, {{{1031}}}
|
{{{104}}}
|
| past
|
{{{75}}}
|
{{{76}}}
|
{{{105}}}
|
{{{106}}}
|
| future
|
{{{77}}}
|
{{{78}}}
|
{{{107}}}
|
{{{108}}}
|
| past perfect
|
{{{79}}}
|
{{{80}}}
|
{{{109}}}
|
{{{110}}}
|
|
1 The speaker knows the answer to the question, or believes that herself/himself does.
2 The speaker genuinely does not know the answer to the question.
References
- 马伟 (Ma Wei) (2016), “bexle”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages - Salar Language Studies], 青海 (Qinghai): 青海师范大学 (Qinghai Normal University), Unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), page 80
- Tenishev, Edhem (1976), “pexle, pexile, pexli, pexelä”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow, page 445
- Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “bexle”, in 米娜瓦尔 艾比布拉 (Minavar Abibra), editor, 撒维汉词典 (Sāwéihàncídiǎn) [Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, page 41
- Yakup, Abdurishid (2002), “bexle”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon[1], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 58