aontaigh
Irish
Alternative forms
- aontuigh (superseded)[1]
Etymology
From Middle Irish óentaigid (“to unite”)[2] (compare Scottish Gaelic aontaich), from Old Irish óentach (“united, agreed”), from óen (“one”). By surface analysis, aonta + -aigh.
Pronunciation
- (Munster) IPA(key): /ˈeːn̪ˠt̪ˠɪɟ/
- (Connacht) IPA(key): (Galway) /ˈiːn̪ˠt̪ˠə/, (Mayo) /ˈiːn̪ˠt̪ˠiː/
- (Ulster) IPA(key): /ˈiːn̪ˠt̪ˠi/, (older) /ˈɯːn̪ˠt̪ˠi/
Verb
aontaigh (present analytic aontaíonn, future analytic aontóidh, verbal noun aontú, past participle aontaithe) (ambitransitive)
Conjugation
| indicative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | aontaím | aontaíonn tú; aontaír† |
aontaíonn sé, sí | aontaímid; aontaíonn muid |
aontaíonn sibh | aontaíonn siad; aontaíd† |
a aontaíonn; a aontaíos | aontaítear |
| past | d'aontaigh mé; d'aontaíos / aontaigh mé‡; aontaíos‡ |
d'aontaigh tú; d'aontaís / aontaigh tú‡; aontaís‡ |
d'aontaigh sé, sí / aontaigh sé, sí‡ |
d'aontaíomar; d'aontaigh muid / aontaíomar‡; aontaigh muid‡ |
d'aontaigh sibh; d'aontaíobhair / aontaigh sibh‡; aontaíobhair‡ |
d'aontaigh siad; d'aontaíodar / aontaigh siad‡; aontaíodar‡ |
a d'aontaigh | aontaíodh; haontaíodh† |
| past habitual | d'aontaínn / aontaínn‡ |
d'aontaíteá / aontaíteᇠ|
d'aontaíodh sé, sí / aontaíodh sé, sí‡ |
d'aontaímis; d'aontaíodh muid / aontaímis‡; aontaíodh muid‡ |
d'aontaíodh sibh / aontaíodh sibh‡ |
d'aontaídís; d'aontaíodh / aontaídís‡; aontaíodh siad‡ |
a d'aontaíodh | d'aontaítí / aontaítí‡ |
| singular | plural | direct relative | autonomous | |||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| future | aontóidh mé; aontód; aontóchaidh mé† |
aontóidh tú; aontóir†; aontóchaidh tú† |
aontóidh sé, sí; aontóchaidh sé, sí† |
aontóimid; aontóidh muid; aontóchaimid†; aontóchaidh muid† |
aontóidh sibh; aontóchaidh sibh† |
aontóidh siad; aontóid†; aontóchaidh siad† |
a aontóidh; a aontós; a aontóchaidh†; a aontóchas† | aontófar; aontóchar† |
| conditional | d'aontóinn; d'aontóchainn† / aontóinn‡; aontóchainn†‡ |
d'aontófá; d'aontóchthᆠ/ aontófá‡; aontóchthᆇ |
d'aontódh sé, sí; d'aontóchadh sé, sí† / aontódh sé, sí‡; aontóchadh sé, s톇 |
d'aontóimis; d'aontódh muid; d'aontóchaimis†; d'aontóchadh muid† / aontóimis‡; aontódh muid‡; aontóchaimis†‡; aontóchadh muid†‡ |
d'aontódh sibh; d'aontóchadh sibh† / aontódh sibh‡; aontóchadh sibh†‡ |
d'aontóidís; d'aontódh siad; d'aontóchaidís†; d'aontóchadh siad† / aontóidís‡; aontódh siad‡; aontóchaidís†‡; aontóchadh siad†‡ |
a d'aontódh; a d'aontóchadh† | d'aontófaí; d'aontóchthaí† / aontófaí‡; aontóchtha톇 |
| subjunctive | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| present | go n-aontaí mé; go n-aontaíod† |
go n-aontaí tú; go n-aontaír† |
go n-aontaí sé, sí | go n-aontaímid; go n-aontaí muid |
go n-aontaí sibh | go n-aontaí siad; go n-aontaíd† |
— | go n-aontaítear |
| past | dá n-aontaínn | dá n-aontaíteá | dá n-aontaíodh sé, sí | dá n-aontaímis; dá n-aontaíodh muid |
dá n-aontaíodh sibh | dá n-aontaídís; dá n-aontaíodh siad |
— | dá n-aontaítí |
| imperative | singular | plural | direct relative | autonomous | ||||
| first | second | third | first | second | third | |||
| — | aontaím | aontaigh | aontaíodh sé, sí | aontaímis | aontaígí; aontaídh† |
aontaídís | — | aontaítear |
| past participle | aontaithe | |||||||
| verbal noun | aontú | |||||||
† archaic or dialect form
‡ dependent form
Derived terms
- aontaitheach (“agreeing, assenting”, adjective)
- aontaitheoir m (“assentor”)
- comhaontaigh (“unite, unify; agree, assent; cohabit”, verb)
Mutation
| radical | eclipsis | with h-prothesis | with t-prothesis |
|---|---|---|---|
| aontaigh | n-aontaigh | haontaigh | not applicable |
Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.
References
- ^ “aontaigh”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
- ^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “oentaigid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
Further reading
- Dinneen, Patrick S. (1927), “aontuiġim”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla, 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 54; reprinted with additions 1996, →ISBN
- Ó Dónaill, Niall (1977), “aontaigh”, in Foclóir Gaeilge–Béarla, Dublin: An Gúm, →ISBN