achtel

achtel (plural achtels)

1. (historical) An old German measure of capacity.

   Synonym: achteling

Borrowed from Old Polish achtel.

• IPA^(key): /ˈax.tɛl/
• Rhymes: -axtɛl
• Syllabification: ach‧tel

achtel m inan (diminutive achtelk, related adjective achtlowi)

1. (historical) one-eighth of a barrel

   Synonym: anczer

• Stefan Ramułt (1993) [1893], “achtel”, in Jerzy Trepczyk, editor, Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), 3 edition
• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “baryla”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[1]
• “achtel”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

• hachtel, wachtel

Borrowed from Middle High German ahteteil, from ahtode + teil.

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /axtɛ(ː)lʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /axtɛlʲ/, /axtelʲ/

achtel m animacy unattested

1. one-eighth; especially of a barrel
   • 1856-1870 [1441], Antoni Zygmunt Helcel, editor, Starodawne Prawa Polskiego Pomniki‎^[2], volume II, number 2978:

     W tem mi wsąl dwa achtela pywa

     [Wtem mi wziął dwa achtela piwa]

• Polish: achtel, jachtel (Middle Polish)
• Silesian: achtel

• Brückner, Aleksander (1927), “achtel”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• Witold Doroszewski, editor (1958–1969), “achtel”, in Słownik języka polskiego (in Polish), Warszawa: PWN
• Mirosław Bańko; Lidia Wiśniakowska (2021), “achtel”, in Wielki słownik wyrazów obcych, →ISBN
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “achtel”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

• jachtel (Middle Polish)

Inherited from Old Polish achtel.

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -axtɛl
• Syllabification: ach‧tel

achtel m inan (diminutive (obsolete) achtelek, related adjective (obsolete) achtelowy)

1. (now historical) one-eighth (measure of liquid and loose things, especially of a barrel)
2. (obsolete) small cask or barrel

   achtel piwa ― cask of beer

3. (Far Masovian, Łomża Voivodeship) synonym of sążeń

• achtel in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “achtel”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Krystyna Siekierska (26.03.2020), “ACHTEL”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “achtel”, in Słownik języka polskiego, volume 1, page 4
• Aleksander Zdanowicz (1861), “achtel”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “achtel”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 6
• Hieronim Łopaciński (1892), “achtel”, in “Przyczynki do nowego słownika języka polskiego (słownik wyrazów ludowych z Lubelskiego i innych okolic Królestwa Polskiego)”, in Prace Filologiczne (in Polish), volume 4, Warsaw: skł. gł. w Księgarni E. Wende i Ska, page 180

• achtela, achtla
• hachtel (Lower Silesian)

Inherited from Old Polish achtel.

• IPA^(key): /ˈax.tɛl/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -axtɛl
• Syllabification: ach‧tel

achtel m inan (diminutive achtelek or achtelik)

1. korzec; barrel (dry measure of 125 liters)
2. one-eighth of a hectolitre or of a hundredweight of something, typically a barrel
3. old large barrel
4. wooden tank for water or slurry
5. (archaic) achtel (German measure of capacity)

• Barbara Podgórska; Adam Podgóski (2008), “achtel”, in Słownik gwar śląskich [A dictionary of Silesian dialects] (in Polish), Katowice: Wydawnictwo KOS, →ISBN, page 23
• Bogdan Kallus (2020), “achtel (1-2)”, in Słownik Gōrnoślōnskij Gŏdki, IV edition, Chorzów: Pro Loquela Silesiana, →ISBN, page 228
• Aleksandra Wencel (2023), “achtel”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 7

Borrowed from Old Polish achtel.

• IPA^(key): /ˈax.tɛl/
• Rhymes: -axtɛl
• Syllabification: ach‧tel

achtel m inan

1. one-eighth of a barrel

• Lorentz, Friedrich (1908), “ãχ́tĕl”, in Slovinzisches Wörterbuch‎^[3] (in German), volume 1, Saint Petersburg: ОРЯС ИАН, page 2