ประมุข

Thai

Etymology

Sanskrit प्रमुख (pramukha, “chief, leader; foremost, frontmost; etc”, literally “facing forwards; one who faces forwards”); from प्र (pra, “before; forwards; etc”) + मुख (mukha, “front, face; mouth; etc”).

By surface analysis, ประ (bprà) +‎ มุข (múk).

Cognate with Pali pamukha. Cognate also with Khmer ប្រមុខ (prɑmuk), Lao ປະມຸກ (pa muk), Northern Thai ᨷᩕᨾᩩᨡ.

Pronunciation

Orthographic		ประมุข p r a m u kʰ
Phonemic		ปฺระ-มุก p ̥ r a – m u k	[bound form] ปฺระ-มุก-ขะ- p ̥ r a – m u k – kʰ a –
Romanization	Paiboon	bprà-múk	bprà-múk-kà-
Romanization	Royal Institute	pra-muk	pra-muk-kha-
(standard) IPA^(key)		/pra˨˩.muk̚˦˥/^(R)	/pra˨˩.muk̚˦˥.kʰa˨˩./

Noun

ประมุข • (bprà-múk) (classifier คน)

(elegant) chief; head; leader
- 1916 May 28, “กฎวางระเบียบเครื่องแต่งกายผู้พิพากษาตุลาการ”, in ราชกิจจานุเบกษา, volume 33, page 57:
  
  อธิบดี ศาลฎีกาประมุขฝ่าย ตุลาการ
  à-típ-bɔɔ-dii sǎan-dii-gaa bprà-múk fàai dtù-laa-gaan
  The Chief Judge of the Supreme Court, head of the judicial branch
- 1940, กระทรวงมหาดไทย, “ปัจฉิมภาค”, in การปกครองแคว้นลาวและเขมรของฝรั่งเศส, พระนคร: โรงพิมพ์กรมรถไฟ, page 65:
  
  อินโดจีนฝรั่งเศสมี ผู้สำเร็จราชการ ชาว ฝรั่งเศส เป็นประมุข
  in-doo-jiin-fà-ràng-sèet mii pûu-sǎm-rèt-râat-chá-gaan chaao fà-ràng-sèet bpen bprà-múk
  French Indochina has a French governor general as [its] head.
- 1975, กุหลาบ สายประดิษฐ์, “เบื้องหลังการปฏิวัติ”, in เบื้องหลังการปฏิวัติ ๒๔๗๕, พระนคร: สำนักพิมพ์บูรพาแดง, page 52:
  
  สนทนาวิสาสะกับ ท่านเชษฐบุรุษประมุขคณะ ราษฎร
  sǒn-tá-naa wí-sǎa-sà gàp tâan chêet-tà-bù-rùt bprà-múk ká-ná râat-sà-dɔɔn
  casually talked with His Excellency the Elder Statesman, head of the People's Party

Derived terms

ประมุขภาพ
ประมุขแห่งรัฐ (bprà-múk-hɛ̀ng-rát)
รัฐร่วมประมุข