हदति
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- হদতি (Assamese script)
- ᬳᬤᬢᬶ (Balinese script)
- হদতি (Bengali script)
- 𑰮𑰟𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
- 𑀳𑀤𑀢𑀺 (Brahmi script)
- ဟဒတိ (Burmese script)
- હદતિ (Gujarati script)
- ਹਦਤਿ (Gurmukhi script)
- 𑌹𑌦𑌤𑌿 (Grantha script)
- ꦲꦢꦠꦶ (Javanese script)
- 𑂯𑂠𑂞𑂱 (Kaithi script)
- ಹದತಿ (Kannada script)
- ហទតិ (Khmer script)
- ຫທຕິ (Lao script)
- ഹദതി (Malayalam script)
- ᡥᠠᡩᠠᢠᡳ (Manchu script)
- 𑘮𑘟𑘝𑘱 (Modi script)
- ᠾᠠᢑᠠᢐᠢ (Mongolian script)
- 𑧎𑦿𑦽𑧒 (Nandinagari script)
- 𑐴𑐡𑐟𑐶 (Newa script)
- ହଦତି (Odia script)
- ꢲꢣꢡꢶ (Saurashtra script)
- 𑆲𑆢𑆠𑆴 (Sharada script)
- 𑖮𑖟𑖝𑖰 (Siddham script)
- හදති (Sinhalese script)
- 𑪂𑩭𑩫𑩑 (Soyombo script)
- 𑚩𑚛𑚙𑚮 (Takri script)
- ஹத³தி (Tamil script)
- హదతి (Telugu script)
- หทติ (Thai script)
- ཧ་ད་ཏི (Tibetan script)
- 𑒯𑒠𑒞𑒱 (Tirhuta script)
- 𑨱𑨛𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)
Etymology
Etymology tree
Proto-Indo-European *ǵʰed-
Proto-Indo-European *ǵʰéd-e-ti
Proto-Indo-Iranian *ȷ́ʰádati
Proto-Indo-Aryan *źʰádati
Sanskrit हदति
Inherited from Proto-Indo-Aryan *źʰádati, from Proto-Indo-Iranian *ȷ́ʰádati, from Proto-Indo-European *ǵʰéd-e-ti, from *ǵʰed- (“to defecate”).[1] Cognate with Ancient Greek χέζω (khézō, “to defecate”), Albanian dhjes (“to shit”), Avestan 𐬵𐬀𐬜𐬀𐬲 (haδaž, “anus”), Northern Kurdish zotik (“anus”).
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /ɦɐ́.dɐ.ti/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /ɦɐ.d̪ɐ.t̪i/
Verb
हद॑ति • (hádati) third-singular indicative (class 1, type P, root हद्)[2]
Conjugation
| Present: हद॑ति (hádati), हद॑ते (hádate) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | हद॑ति hádati |
हद॑तः hádataḥ |
हद॑न्ति hádanti |
हद॑ते hádate |
हदे॑ते hádete |
हद॑न्ते hádante | |
| Second | हद॑सि hádasi |
हद॑थः hádathaḥ |
हद॑थ hádatha |
हद॑से hádase |
हदे॑थे hádethe |
हद॑ध्वे hádadhve | |
| First | हदा॑मि hádāmi |
हदा॑वः hádāvaḥ |
हदा॑मः / हदा॑मसि¹ hádāmaḥ / hádāmasi¹ |
हदे॑ háde |
हदा॑वहे hádāvahe |
हदा॑महे hádāmahe | |
| Imperative | |||||||
| Third | हद॑तु hádatu |
हद॑ताम् hádatām |
हद॑न्तु hádantu |
हद॑ताम् hádatām |
हदे॑ताम् hádetām |
हद॑न्ताम् hádantām | |
| Second | हद॑ háda |
हद॑तम् hádatam |
हद॑त hádata |
हद॑स्व hádasva |
हदे॑थाम् hádethām |
हद॑ध्वम् hádadhvam | |
| First | हदा॑नि hádāni |
हदा॑व hádāva |
हदा॑म hádāma |
हदै॑ hádai |
हदा॑वहै hádāvahai |
हदा॑महै hádāmahai | |
| Optative/Potential | |||||||
| Third | हदे॑त् hádet |
हदे॑ताम् hádetām |
हदे॑युः hádeyuḥ |
हदे॑त hádeta |
हदे॑याताम् hádeyātām |
हदे॑रन् háderan | |
| Second | हदेः॑ hádeḥ |
हदे॑तम् hádetam |
हदे॑त hádeta |
हदे॑थाः hádethāḥ |
हदे॑याथाम् hádeyāthām |
हदे॑ध्वम् hádedhvam | |
| First | हदे॑यम् hádeyam |
हदे॑व hádeva |
हदे॑म hádema |
हदे॑य hádeya |
हदे॑वहि hádevahi |
हदे॑महि hádemahi | |
| Subjunctive | |||||||
| Third | हदा॑त् / हदा॑ति hádāt / hádāti |
हदा॑तः hádātaḥ |
हदा॑न् hádān |
हदा॑ते / हदा॑तै hádāte / hádātai |
हदै॑ते hádaite |
हद॑न्त / हदा॑न्तै hádanta / hádāntai | |
| Second | हदाः॑ / हदा॑सि hádāḥ / hádāsi |
हदा॑थः hádāthaḥ |
हदा॑थ hádātha |
हदा॑से / हदा॑सै hádāse / hádāsai |
हदै॑थे hádaithe |
हदा॑ध्वै hádādhvai | |
| First | हदा॑नि hádāni |
हदा॑व hádāva |
हदा॑म hádāma |
हदै॑ hádai |
हदा॑वहै hádāvahai |
हदा॑महै hádāmahai | |
| Participles | |||||||
| हद॑त् hádat |
हद॑मान hádamāna | ||||||
| Notes |
| ||||||
| Imperfect: अह॑दत् (áhadat), अह॑दत (áhadata) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | अह॑दत् áhadat |
अह॑दताम् áhadatām |
अह॑दन् áhadan |
अह॑दत áhadata |
अह॑देताम् áhadetām |
अह॑दन्त áhadanta |
| Second | अह॑दः áhadaḥ |
अह॑दतम् áhadatam |
अह॑दत áhadata |
अह॑दथाः áhadathāḥ |
अह॑देथाम् áhadethām |
अह॑दध्वम् áhadadhvam |
| First | अह॑दम् áhadam |
अह॑दाव áhadāva |
अह॑दाम áhadāma |
अह॑दे áhade |
अह॑दावहि áhadāvahi |
अह॑दामहि áhadāmahi |
Descendants
- Pali: hadati
- ⇒ Prakrit: *𑀳𑀕𑁆𑀕𑀇 (*haggaï) (see there for further descendants)
References
- ^ Mayrhofer, Manfred (2001), “HAD”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan][1] (in German), volume III, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 532
- ^ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “hádati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 807