व्यथते
Sanskrit
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /ʋjɐ.tʰɐ.tɐj/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /ʋjɐ.t̪ʰɐ.t̪eː/
Verb
व्यथते • (vyathate) third-singular indicative (class 1, type A, present, root व्यथ्)
- trembles, wavers, goes astray, comes to naught, fails
- is deprived of [with ablative]
- falls (on the ground)
- ceases, becomes ineffective (as poison)
- Kām
- is agitated or disturbed in mind, is restless or sorrowful or unhappy
- is afraid of [with genitive]
Conjugation
| Present: व्यथ॑ते (vyáthate) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | - - |
- - |
- - |
व्यथ॑ते vyáthate |
व्यथे॑ते vyáthete |
व्यथ॑न्ते vyáthante | |
| Second | - - |
- - |
- - |
व्यथ॑से vyáthase |
व्यथे॑थे vyáthethe |
व्यथ॑ध्वे vyáthadhve | |
| First | - - |
- - |
- - |
व्यथे॑ vyáthe |
व्यथा॑वहे vyáthāvahe |
व्यथा॑महे vyáthāmahe | |
| Imperative | |||||||
| Third | - - |
- - |
- - |
व्यथ॑ताम् vyáthatām |
व्यथे॑ताम् vyáthetām |
व्यथ॑न्ताम् vyáthantām | |
| Second | - - |
- - |
- - |
व्यथ॑स्व vyáthasva |
व्यथे॑थाम् vyáthethām |
व्यथ॑ध्वम् vyáthadhvam | |
| First | - - |
- - |
- - |
व्यथै॑ vyáthai |
व्यथा॑वहै vyáthāvahai |
व्यथा॑महै vyáthāmahai | |
| Optative/Potential | |||||||
| Third | - - |
- - |
- - |
व्यथे॑त vyátheta |
व्यथे॑याताम् vyátheyātām |
व्यथे॑रन् vyátheran | |
| Second | - - |
- - |
- - |
व्यथे॑थाः vyáthethāḥ |
व्यथे॑याथाम् vyátheyāthām |
व्यथे॑ध्वम् vyáthedhvam | |
| First | - - |
- - |
- - |
व्यथे॑य vyátheya |
व्यथे॑वहि vyáthevahi |
व्यथे॑महि vyáthemahi | |
| Subjunctive | |||||||
| Third | - - |
- - |
- - |
व्यथा॑ते / व्यथा॑तै vyáthāte / vyáthātai |
व्यथै॑ते vyáthaite |
व्यथ॑न्त / व्यथा॑न्तै vyáthanta / vyáthāntai | |
| Second | - - |
- - |
- - |
व्यथा॑से / व्यथा॑सै vyáthāse / vyáthāsai |
व्यथै॑थे vyáthaithe |
व्यथा॑ध्वै vyáthādhvai | |
| First | - - |
- - |
- - |
व्यथै॑ vyáthai |
व्यथा॑वहै vyáthāvahai |
व्यथा॑महै vyáthāmahai | |
| Participles | |||||||
| - - |
व्यथ॑मान vyáthamāna | ||||||
| Notes |
| ||||||
| Imperfect: अव्य॑थत (ávyathata) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | - - |
- - |
- - |
अव्य॑थत ávyathata |
अव्य॑थेताम् ávyathetām |
अव्य॑थन्त ávyathanta |
| Second | - - |
- - |
- - |
अव्य॑थथाः ávyathathāḥ |
अव्य॑थेथाम् ávyathethām |
अव्य॑थध्वम् ávyathadhvam |
| First | - - |
- - |
- - |
अव्य॑थे ávyathe |
अव्य॑थावहि ávyathāvahi |
अव्य॑थामहि ávyathāmahi |
Descendants
- Pali: vyadhati (“trembles”)
- Prakrit: *𑀯𑀥𑀤𑀺 (*vadhadi), *𑀯𑀳𑀇 (*vahaï) (whence 𑀯𑀳𑀺𑀅 (vahia, “distressed”)) (descendants have Middle Indo-Aryan -𑀓𑁆𑀓- (-kka-))
- Punjabi: ਬਹਿਕਣਾ (bahikṇā)
- Nepali: बहकिनु (bahakinu)
- Hindustani: bahaknā
- Hindi: बहकना
- Urdu: بہکنا
References
- Monier Williams (1899), “व्यथते”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1031.
- Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “vyáthatē”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press