वृषली
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- ৱৃষলী (Assamese script)
- ᬯᬺᬱᬮᬷ (Balinese script)
- বৃষলী (Bengali script)
- 𑰪𑰴𑰬𑰩𑰱 (Bhaiksuki script)
- 𑀯𑀾𑀱𑀮𑀻 (Brahmi script)
- ဝၖၑလီ (Burmese script)
- વૃષલી (Gujarati script)
- ਵ੍ਰਸ਼ਲੀ (Gurmukhi script)
- 𑌵𑍃𑌷𑌲𑍀 (Grantha script)
- ꦮꦽꦰꦭꦷ (Javanese script)
- 𑂫𑃂𑂭𑂪𑂲 (Kaithi script)
- ವೃಷಲೀ (Kannada script)
- វ្ឫឞលី (Khmer script)
- ວ຺ຣິຩລີ (Lao script)
- വൃഷലീ (Malayalam script)
- ᠸᡵᡳᢢᠠᠯᡳᡳ (Manchu script)
- 𑘪𑘵𑘬𑘩𑘲 (Modi script)
- ᠸᠷᠢᢔᠠᠯᠢᠢ (Mongolian script)
- 𑧊𑧖𑧌𑧉𑧓 (Nandinagari script)
- 𑐰𑐺𑐲𑐮𑐷 (Newa script)
- ଵୃଷଲୀ (Odia script)
- ꢮꢺꢰꢭꢷ (Saurashtra script)
- 𑆮𑆸𑆰𑆬𑆵 (Sharada script)
- 𑖪𑖴𑖬𑖩𑖱 (Siddham script)
- වෘෂලී (Sinhalese script)
- 𑩾𑩙𑪀𑩽𑩑𑩛 (Soyombo script)
- 𑚦𑚥𑚯 (Takri script)
- வ்ரிஷலீ (Tamil script)
- వృషలీ (Telugu script)
- วฺฤษลี (Thai script)
- ཝྲྀ་ཥ་ལཱི (Tibetan script)
- 𑒫𑒵𑒭𑒪𑒲 (Tirhuta script)
- 𑨭𑨼𑨉𑨯𑨬𑨁𑨊 (Zanabazar Square script)
Etymology
From वृषल (vṛṣala) + -ई (-ī).
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /ʋŕ̩.ʂɐ.liː/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /ʋr̩.ʂɐ.l̪iː/
Noun
वृष॑ली • (vṛ́ṣalī) stem, f
- female equivalent of वृषल (vṛṣala): a low or mean woman; an outcaste woman, a Shudra woman
- c. 700 BCE, Bṛhadāraṇyaka Upaniṣad 6.4.13:
- अथ यस्य जायाम् आर्तवं विन्देत् त्र्यहं कंसे न पिबेत् ।
अहतवासाः ।
नैनां वृषलो न वृषल्य् उपहन्यात् ।
त्रिरात्रान्त आप्लुत्य व्रीहीन् अवघातयेत् ॥- atha yasya jāyām ārtavaṃ vindet tryahaṃ kaṃse na pibet.
ahatavāsāḥ.
naināṃ vṛṣalo na vṛṣaly upahanyāt.
trirātrānta āplutya vrīhīn avaghātayet. - If anybody’s wife is menstruating, she should not drink for three days in a metal cup
And wear a new dress
No Śūdra man orŚūdra woman should touch her
After three nights she should be put to thresh rice
- atha yasya jāyām ārtavaṃ vindet tryahaṃ kaṃse na pibet.
- अथ यस्य जायाम् आर्तवं विन्देत् त्र्यहं कंसे न पिबेत् ।
- c. 700 CE – 900 CE, Bhāgavata Purāṇa 3.14.30:
- सैवं संविदिते भर्त्रा मन्मथोन्मथितेन्द्रिया ।
जग्राह वासो ब्रह्मर्षेः वृषलीव गतत्रपा ॥- saivaṃ saṃvidite bhartrā manmathonmathitendriyā.
jagrāha vāso brahmarṣeḥ vṛṣalīva gatatrapā. - She, inspite of being informed by her husband, had her senses agitated with lust, and she caught the cloth of the sage, like a shameless low woman.
- saivaṃ saṃvidite bhartrā manmathonmathitendriyā.
- सैवं संविदिते भर्त्रा मन्मथोन्मथितेन्द्रिया ।
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | वृष॑ली (vṛ́ṣalī) | वृष॑ल्यौ (vṛ́ṣalyau) वृष॑ली¹ (vṛ́ṣalī¹) |
वृष॑ल्यः (vṛ́ṣalyaḥ) वृष॑लीः¹ (vṛ́ṣalīḥ¹) |
| accusative | वृष॑लीम् (vṛ́ṣalīm) | वृष॑ल्यौ (vṛ́ṣalyau) वृष॑ली¹ (vṛ́ṣalī¹) |
वृष॑लीः (vṛ́ṣalīḥ) |
| instrumental | वृष॑ल्या (vṛ́ṣalyā) | वृष॑लीभ्याम् (vṛ́ṣalībhyām) | वृष॑लीभिः (vṛ́ṣalībhiḥ) |
| dative | वृष॑ल्यै (vṛ́ṣalyai) | वृष॑लीभ्याम् (vṛ́ṣalībhyām) | वृष॑लीभ्यः (vṛ́ṣalībhyaḥ) |
| ablative | वृष॑ल्याः (vṛ́ṣalyāḥ) वृष॑ल्यै² (vṛ́ṣalyai²) |
वृष॑लीभ्याम् (vṛ́ṣalībhyām) | वृष॑लीभ्यः (vṛ́ṣalībhyaḥ) |
| genitive | वृष॑ल्याः (vṛ́ṣalyāḥ) वृष॑ल्यै² (vṛ́ṣalyai²) |
वृष॑ल्योः (vṛ́ṣalyoḥ) | वृष॑लीनाम् (vṛ́ṣalīnām) |
| locative | वृष॑ल्याम् (vṛ́ṣalyām) | वृष॑ल्योः (vṛ́ṣalyoḥ) | वृष॑लीषु (vṛ́ṣalīṣu) |
| vocative | वृष॑लि (vṛ́ṣali) | वृष॑ल्यौ (vṛ́ṣalyau) वृष॑ली¹ (vṛ́ṣalī¹) |
वृष॑ल्यः (vṛ́ṣalyaḥ) वृष॑लीः¹ (vṛ́ṣalīḥ¹) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
Descendants
- Pali: vasalī
References
- Monier Williams (1899), “वृषली”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1013.
- Hellwig, Oliver (2010–2026), “vṛṣalī”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.
- Apte, Vaman Shivram (1890), “वृषली”, in The practical Sanskrit-English dictionary, Poona: Prasad Prakashan, page 1494