विस्मरति

Sanskrit

Alternative scripts

ৱিস্মৰতি (Assamese script)
ᬯᬶᬲ᭄ᬫᬭᬢᬶ (Balinese script)
বিস্মরতি (Bengali script)
𑰪𑰰𑰭𑰿𑰦𑰨𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀯𑀺𑀲𑁆𑀫𑀭𑀢𑀺 (Brahmi script)
ဝိသ္မရတိ (Burmese script)
વિસ્મરતિ (Gujarati script)
ਵਿਸ੍ਮਰਤਿ (Gurmukhi script)
𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌰𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦮꦶꦱ꧀ꦩꦫꦠꦶ (Javanese script)
𑂫𑂱𑂮𑂹𑂧𑂩𑂞𑂱 (Kaithi script)
ವಿಸ್ಮರತಿ (Kannada script)
វិស្មរតិ (Khmer script)
ວິສ຺ມຣຕິ (Lao script)
വിസ്മരതി (Malayalam script)
ᠸᡳᠰ᠌ᠮᠠᡵᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘪𑘱𑘭𑘿𑘦𑘨𑘝𑘱 (Modi script)
ᠸᠢᠰᠮᠠᠷᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑧊𑧒𑧍𑧠𑧆𑧈𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐰𑐶𑐳𑑂𑐩𑐬𑐟𑐶 (Newa script)
ଵିସ୍ମରତି (Odia script)
ꢮꢶꢱ꣄ꢪꢬꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆮𑆴𑆱𑇀𑆩𑆫𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖪𑖰𑖭𑖿𑖦𑖨𑖝𑖰 (Siddham script)
විස‍්මරති (Sinhalese script)
𑩾𑩑𑪁 𑪙𑩴𑩼𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚦𑚮𑚨𑚶𑚢𑚤𑚙𑚮 (Takri script)
விஸ்மரதி (Tamil script)
విస్మరతి (Telugu script)
วิสฺมรติ (Thai script)
ཝི་སྨ་ར་ཏི (Tibetan script)
𑒫𑒱𑒮𑓂𑒧𑒩𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨭𑨁𑨰𑩇𑨢𑨫𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

From वि- (vi-) +‎ स्मरति (smarati).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /ʋis.mɐ.ɾɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /ʋis̪.mɐ.ɾɐ.t̪i/
Rhymes: -i
Hyphenation: विस्‧म‧र‧ति

Verb

विस्मरति • (vismarati) third-singular indicative (root विस्मृ)

to forget

Conjugation

Present: वि॒स्मर॑ति (vismárati), वि॒स्मर॑ते (vismárate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	वि॒स्मर॑ति vismárati	वि॒स्मर॑तः vismárataḥ	वि॒स्मर॑न्ति vismáranti	वि॒स्मर॑ते vismárate	वि॒स्मरे॑ते vismárete	वि॒स्मर॑न्ते vismárante
Second	वि॒स्मर॑सि vismárasi	वि॒स्मर॑थः vismárathaḥ	वि॒स्मर॑थ vismáratha	वि॒स्मर॑से vismárase	वि॒स्मरे॑थे vismárethe	वि॒स्मर॑ध्वे vismáradhve
First	वि॒स्मरा॑मि vismárāmi	वि॒स्मरा॑वः vismárāvaḥ	वि॒स्मरा॑मः / वि॒स्मरा॑मसि¹ vismárāmaḥ / vismárāmasi¹	वि॒स्मरे॑ vismáre	वि॒स्मरा॑वहे vismárāvahe	वि॒स्मरा॑महे vismárāmahe
Imperative
Third	वि॒स्मर॑तु vismáratu	वि॒स्मर॑ताम् vismáratām	वि॒स्मर॑न्तु vismárantu	वि॒स्मर॑ताम् vismáratām	वि॒स्मरे॑ताम् vismáretām	वि॒स्मर॑न्ताम् vismárantām
Second	वि॒स्मर॑ vismára	वि॒स्मर॑तम् vismáratam	वि॒स्मर॑त vismárata	वि॒स्मर॑स्व vismárasva	वि॒स्मरे॑थाम् vismárethām	वि॒स्मर॑ध्वम् vismáradhvam
First	वि॒स्मरा॑णि vismárāṇi	वि॒स्मरा॑व vismárāva	वि॒स्मरा॑म vismárāma	वि॒स्मरै॑ vismárai	वि॒स्मरा॑वहै vismárāvahai	वि॒स्मरा॑महै vismárāmahai
Optative/Potential
Third	वि॒स्मरे॑त् vismáret	वि॒स्मरे॑ताम् vismáretām	वि॒स्मरे॑युः vismáreyuḥ	वि॒स्मरे॑त vismáreta	वि॒स्मरे॑याताम् vismáreyātām	वि॒स्मरे॑रन् vismáreran
Second	वि॒स्मरेः॑ vismáreḥ	वि॒स्मरे॑तम् vismáretam	वि॒स्मरे॑त vismáreta	वि॒स्मरे॑थाः vismárethāḥ	वि॒स्मरे॑याथाम् vismáreyāthām	वि॒स्मरे॑ध्वम् vismáredhvam
First	वि॒स्मरे॑यम् vismáreyam	वि॒स्मरे॑व vismáreva	वि॒स्मरे॑म vismárema	वि॒स्मरे॑य vismáreya	वि॒स्मरे॑वहि vismárevahi	वि॒स्मरे॑महि vismáremahi
Subjunctive
Third	वि॒स्मरा॑त् / वि॒स्मरा॑ति vismárāt / vismárāti	वि॒स्मरा॑तः vismárātaḥ	वि॒स्मरा॑न् vismárān	वि॒स्मरा॑ते / वि॒स्मरा॑तै vismárāte / vismárātai	वि॒स्मरै॑ते vismáraite	वि॒स्मर॑न्त / वि॒स्मरा॑न्तै vismáranta / vismárāntai
Second	वि॒स्मराः॑ / वि॒स्मरा॑सि vismárāḥ / vismárāsi	वि॒स्मरा॑थः vismárāthaḥ	वि॒स्मरा॑थ vismárātha	वि॒स्मरा॑से / वि॒स्मरा॑सै vismárāse / vismárāsai	वि॒स्मरै॑थे vismáraithe	वि॒स्मरा॑ध्वै vismárādhvai
First	वि॒स्मरा॑णि vismárāṇi	वि॒स्मरा॑व vismárāva	वि॒स्मरा॑म vismárāma	वि॒स्मरै॑ vismárai	वि॒स्मरा॑वहै vismárāvahai	वि॒स्मरा॑महै vismárāmahai
Participles
	वि॒स्मर॑त् vismárat			वि॒स्मर॑माण vismáramāṇa
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अवि॑स्मरत् (ávismarat), अवि॑स्मरत (ávismarata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अवि॑स्मरत् ávismarat	अवि॑स्मरताम् ávismaratām	अवि॑स्मरन् ávismaran	अवि॑स्मरत ávismarata	अवि॑स्मरेताम् ávismaretām	अवि॑स्मरन्त ávismaranta
Second	अवि॑स्मरः ávismaraḥ	अवि॑स्मरतम् ávismaratam	अवि॑स्मरत ávismarata	अवि॑स्मरथाः ávismarathāḥ	अवि॑स्मरेथाम् ávismarethām	अवि॑स्मरध्वम् ávismaradhvam
First	अवि॑स्मरम् ávismaram	अवि॑स्मराव ávismarāva	अवि॑स्मराम ávismarāma	अवि॑स्मरे ávismare	अवि॑स्मरावहि ávismarāvahi	अवि॑स्मरामहि ávismarāmahi

Descendants

Pali: vissarati (“forgets”)
Prakrit: 𑀯𑀺𑀁𑀳𑀭𑀇 (viṃharaï), 𑀯𑀺𑀁𑀪𑀭𑀇 (viṃbharaï), 𑀯𑀺𑀪𑀭𑀇 (vibharaï), 𑀯𑀺𑀲𑀼𑀫𑀭𑀇 (visumaraï), 𑀯𑀺𑀲𑁆𑀲𑀭𑀇 (vissaraï), 𑀯𑀻𑀲𑀭𑀇 (vīsaraï)
- Apabhramsa: विस्सरइ (vissaraï)
  - Central Indo-Aryan:
    - Hindustani: bisarnā
      Hindi: बिसरना
      
      Urdu: بِسَرْنا
  - Eastern Indo-Aryan:
    - Bengali: বিসরা (biśora)
  - Northern Indo-Aryan:
    - Nepali: बिसर्नु (bisarnu)
  - Northwestern Indo-Aryan:
    - Punjabi: vissarnā
      Gurmukhi script: ਵਿੱਸਰਨਾ
      
      Shahmukhi script: وِسَّرنا
  - Southern Indo-Aryan:
    - Konkani:
      Devanagari script: विसोर्चे (visorce)
      
      Kannada script: ವಿಸೊರ್ಚೆ (visorce)
      
      Latin script: visorche
    - Old Marathi:
      Devanagari script: विसरणे (visaraṇe)
      
      Modi script: 𑘪𑘲𑘭𑘨𑘜𑘹 (vīsaraṇe)
      - Marathi:
        Devanagari script: विसरणे (visarṇe)
        
        Modi script: 𑘪𑘲𑘭𑘨𑘜𑘹 (vīsarṇe)
  - Western Indo-Aryan:
    - Gujarati: વીસરવું (vīsarvũ)

References

Monier Williams (1899), “विस्मरति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 1002, column 2.