लेपयति
Sanskrit
Etymology
By surface analysis, लिप् (lip) + -अयति (-ayati). The term may be inherited from Proto-Indo-Aryan *laypáyati, from Proto-Indo-Aryan *laypáyati, from Proto-Indo-European *loyp-éye-ti.[1] The same causative formation may be attested in Proto-Slavic *lěpiti (“to stick”) and Proto-Germanic *laibijaną. However, the linguist Axel Palmér argues that the Sanskrit term may be a later innovation due to its late attestation and the semantic differences with the Slavic cognates.[2]
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /lɐj.pɐ́.jɐ.ti/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /l̪eː.pɐ.jɐ.t̪i/
Verb
ले॒पय॑ति • (lepáyati) third-singular indicative (class 10, causative, root लिप्)[1]
- to cause to smear
- to smear
- to cast blame upon anyone
- to anoint
- to cover
- to foment, incite troublesome acts
Conjugation
Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.
| Nonfinite Forms: ले॒पयि॑तुम् (lepáyitum) | |||
|---|---|---|---|
| Undeclinable | |||
| Infinitive | ले॒पयि॑तुम् lepáyitum | ||
| Gerund | ले॒प॒यि॒त्वा lepayitvā́ | ||
| Participles | |||
| Masculine/Neuter Gerundive | ले॒प॒यि॒त॒व्य॑ / ले॒प॒नीय॑ lepayitavyà / lepanī́ya | ||
| Feminine Gerundive | ले॒प॒यि॒त॒व्या॑ / ले॒प॒नीया॑ lepayitavyā̀ / lepanī́yā | ||
| Masculine/Neuter Past Passive Participle | ले॒पि॒त lepitá | ||
| Feminine Past Passive Participle | ले॒पि॒ता lepitā́ | ||
| Masculine/Neuter Past Active Participle | ले॒पि॒तव॑त् lepitávat | ||
| Feminine Past Active Participle | ले॒पि॒तव॑ती lepitávatī | ||
| Present: ले॒पय॑ति (lepáyati), ले॒पय॑ते (lepáyate) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | ले॒पय॑ति lepáyati |
ले॒पय॑तः lepáyataḥ |
ले॒पय॑न्ति lepáyanti |
ले॒पय॑ते lepáyate |
ले॒पये॑ते lepáyete |
ले॒पय॑न्ते lepáyante | |
| Second | ले॒पय॑सि lepáyasi |
ले॒पय॑थः lepáyathaḥ |
ले॒पय॑थ lepáyatha |
ले॒पय॑से lepáyase |
ले॒पये॑थे lepáyethe |
ले॒पय॑ध्वे lepáyadhve | |
| First | ले॒पया॑मि lepáyāmi |
ले॒पया॑वः lepáyāvaḥ |
ले॒पया॑मः / ले॒पया॑मसि¹ lepáyāmaḥ / lepáyāmasi¹ |
ले॒पये॑ lepáye |
ले॒पया॑वहे lepáyāvahe |
ले॒पया॑महे lepáyāmahe | |
| Imperative | |||||||
| Third | ले॒पय॑तु lepáyatu |
ले॒पय॑ताम् lepáyatām |
ले॒पय॑न्तु lepáyantu |
ले॒पय॑ताम् lepáyatām |
ले॒पये॑ताम् lepáyetām |
ले॒पय॑न्ताम् lepáyantām | |
| Second | ले॒पय॑ lepáya |
ले॒पय॑तम् lepáyatam |
ले॒पय॑त lepáyata |
ले॒पय॑स्व lepáyasva |
ले॒पये॑थाम् lepáyethām |
ले॒पय॑ध्वम् lepáyadhvam | |
| First | ले॒पया॑नि lepáyāni |
ले॒पया॑व lepáyāva |
ले॒पया॑म lepáyāma |
ले॒पयै॑ lepáyai |
ले॒पया॑वहै lepáyāvahai |
ले॒पया॑महै lepáyāmahai | |
| Optative/Potential | |||||||
| Third | ले॒पये॑त् lepáyet |
ले॒पये॑ताम् lepáyetām |
ले॒पये॑युः lepáyeyuḥ |
ले॒पये॑त lepáyeta |
ले॒पये॑याताम् lepáyeyātām |
ले॒पये॑रन् lepáyeran | |
| Second | ले॒पयेः॑ lepáyeḥ |
ले॒पये॑तम् lepáyetam |
ले॒पये॑त lepáyeta |
ले॒पये॑थाः lepáyethāḥ |
ले॒पये॑याथाम् lepáyeyāthām |
ले॒पये॑ध्वम् lepáyedhvam | |
| First | ले॒पये॑यम् lepáyeyam |
ले॒पये॑व lepáyeva |
ले॒पये॑म lepáyema |
ले॒पये॑य lepáyeya |
ले॒पये॑वहि lepáyevahi |
ले॒पये॑महि lepáyemahi | |
| Subjunctive | |||||||
| Third | ले॒पया॑त् / ले॒पया॑ति lepáyāt / lepáyāti |
ले॒पया॑तः lepáyātaḥ |
ले॒पया॑न् lepáyān |
ले॒पया॑ते / ले॒पया॑तै lepáyāte / lepáyātai |
ले॒पयै॑ते lepáyaite |
ले॒पय॑न्त / ले॒पया॑न्तै lepáyanta / lepáyāntai | |
| Second | ले॒पयाः॑ / ले॒पया॑सि lepáyāḥ / lepáyāsi |
ले॒पया॑थः lepáyāthaḥ |
ले॒पया॑थ lepáyātha |
ले॒पया॑से / ले॒पया॑सै lepáyāse / lepáyāsai |
ले॒पयै॑थे lepáyaithe |
ले॒पया॑ध्वै lepáyādhvai | |
| First | ले॒पया॑नि lepáyāni |
ले॒पया॑व lepáyāva |
ले॒पया॑म lepáyāma |
ले॒पयै॑ lepáyai |
ले॒पया॑वहै lepáyāvahai |
ले॒पया॑महै lepáyāmahai | |
| Participles | |||||||
| ले॒पय॑त् lepáyat |
ले॒पय॑मान / लेपयान² lepáyamāna / lepayāna² | ||||||
| Notes |
| ||||||
| Imperfect: अले॑पयत् (álepayat), अले॑पयत (álepayata) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | अले॑पयत् álepayat |
अले॑पयताम् álepayatām |
अले॑पयन् álepayan |
अले॑पयत álepayata |
अले॑पयेताम् álepayetām |
अले॑पयन्त álepayanta |
| Second | अले॑पयः álepayaḥ |
अले॑पयतम् álepayatam |
अले॑पयत álepayata |
अले॑पयथाः álepayathāḥ |
अले॑पयेथाम् álepayethām |
अले॑पयध्वम् álepayadhvam |
| First | अले॑पयम् álepayam |
अले॑पयाव álepayāva |
अले॑पयाम álepayāma |
अले॑पये álepaye |
अले॑पयावहि álepayāvahi |
अले॑पयामहि álepayāmahi |
| Future: ले॒प॒यि॒ष्यति॑ (lepayiṣyáti), ले॒प॒यि॒ष्यते॑ (lepayiṣyáte) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | ले॒प॒यि॒ष्यति॑ lepayiṣyáti |
ले॒प॒यि॒ष्यतः॑ lepayiṣyátaḥ |
ले॒प॒यि॒ष्यन्ति॑ lepayiṣyánti |
ले॒प॒यि॒ष्यते॑ lepayiṣyáte |
ले॒प॒यि॒ष्येते॑ lepayiṣyéte |
ले॒प॒यि॒ष्यन्ते॑ lepayiṣyánte | |
| Second | ले॒प॒यि॒ष्यसि॑ lepayiṣyási |
ले॒प॒यि॒ष्यथः॑ lepayiṣyáthaḥ |
ले॒प॒यि॒ष्यथ॑ lepayiṣyátha |
ले॒प॒यि॒ष्यसे॑ lepayiṣyáse |
ले॒प॒यि॒ष्येथे॑ lepayiṣyéthe |
ले॒प॒यि॒ष्यध्वे॑ lepayiṣyádhve | |
| First | ले॒प॒यि॒ष्यामि॑ lepayiṣyā́mi |
ले॒प॒यि॒ष्यावः॑ lepayiṣyā́vaḥ |
ले॒प॒यि॒ष्यामः॑ / ले॒प॒यि॒ष्याम॑सि¹ lepayiṣyā́maḥ / lepayiṣyā́masi¹ |
ले॒प॒यि॒ष्ये lepayiṣyé |
ले॒प॒यि॒ष्याव॑हे lepayiṣyā́vahe |
ले॒प॒यि॒ष्याम॑हे lepayiṣyā́mahe | |
| Participles | |||||||
| ले॒प॒यि॒ष्यत् lepayiṣyát |
ले॒प॒यि॒ष्यमा॑ण lepayiṣyámāṇa | ||||||
| Notes |
| ||||||
| Conditional: अले॑पयिष्यत् (álepayiṣyat), अले॑पयिष्यत (álepayiṣyata) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | अले॑पयिष्यत् álepayiṣyat |
अले॑पयिष्यताम् álepayiṣyatām |
अले॑पयिष्यन् álepayiṣyan |
अले॑पयिष्यत álepayiṣyata |
अले॑पयिष्येताम् álepayiṣyetām |
अले॑पयिष्यन्त álepayiṣyanta |
| Second | अले॑पयिष्यः álepayiṣyaḥ |
अले॑पयिष्यतम् álepayiṣyatam |
अले॑पयिष्यत álepayiṣyata |
अले॑पयिष्यथाः álepayiṣyathāḥ |
अले॑पयिष्येथाम् álepayiṣyethām |
अले॑पयिष्यध्वम् álepayiṣyadhvam |
| First | अले॑पयिष्यम् álepayiṣyam |
अले॑पयिष्याव álepayiṣyāva |
अले॑पयिष्याम álepayiṣyāma |
अले॑पयिष्ये álepayiṣye |
अले॑पयिष्यावहि álepayiṣyāvahi |
अले॑पयिष्यामहि álepayiṣyāmahi |
| Benedictive/Precative: ले॒प्यात् (lepyā́t) or ले॒प्याः (lepyā́ḥ), ले॒प॒यि॒षी॒ष्ट (lepayiṣīṣṭá) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Optative/Potential | |||||||
| Third | ले॒प्यात् / ले॒प्याः¹ lepyā́t / lepyā́ḥ¹ |
ले॒प्यास्ता॑म् lepyā́stām |
ले॒प्यासुः॑ lepyā́suḥ |
ले॒प॒यि॒षी॒ष्ट lepayiṣīṣṭá |
ले॒प॒यि॒षी॒यास्ता॑म्² lepayiṣīyā́stām² |
ले॒प॒यि॒षी॒रन् lepayiṣīrán | |
| Second | ले॒प्याः lepyā́ḥ |
ले॒प्यास्त॑म् lepyā́stam |
ले॒प्यास्त॑ lepyā́sta |
ले॒प॒यि॒षी॒ष्ठाः lepayiṣīṣṭhā́ḥ |
ले॒प॒यि॒षी॒यास्था॑म्² lepayiṣīyā́sthām² |
ले॒प॒यि॒षी॒ढ्वम् lepayiṣīḍhvám | |
| First | ले॒प्यास॑म् lepyā́sam |
ले॒प्यास्व॑ lepyā́sva |
ले॒प्यास्म॑ lepyā́sma |
ले॒प॒यि॒षी॒य lepayiṣīyá |
ले॒प॒यि॒षी॒वहि॑ lepayiṣīváhi |
ले॒प॒यि॒षी॒महि॑ lepayiṣīmáhi | |
| Notes |
| ||||||
| Perfect: ले॒प॒यामास॑ (lepayā́mā́sa) or ले॒प॒यांच॒कार॑ (lepayā́ṃcakā́ra), ले॒प॒यांच॒क्रे (lepayā́ṃcakré) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | ले॒प॒यामास॑ / ले॒प॒यांच॒कार॑ lepayā́mā́sa / lepayā́ṃcakā́ra |
ले॒प॒यामा॒सतुः॑ / ले॒प॒यांच॒क्रतुः॑ lepayā́māsátuḥ / lepayā́ṃcakrátuḥ |
ले॒प॒यामा॒सुः / ले॒प॒यांच॒क्रुः lepayā́māsúḥ / lepayā́ṃcakrúḥ |
ले॒प॒यांच॒क्रे lepayā́ṃcakré |
ले॒प॒यांच॒क्राते॑ lepayā́ṃcakrā́te |
ले॒प॒यांच॑क्रि॒रे lepayā́ṃcakriré |
| Second | ले॒प॒यामासि॑थ / ले॒प॒यांच॒कर्थ॑ lepayā́mā́sitha / lepayā́ṃcakártha |
ले॒प॒यामा॒सथुः॑ / ले॒प॒यांच॒क्रथुः॑ lepayā́māsáthuḥ / lepayā́ṃcakráthuḥ |
ले॒प॒यामा॒स / ले॒प॒यांच॒क्र lepayā́māsá / lepayā́ṃcakrá |
ले॒प॒यांच॑कृ॒षे lepayā́ṃcakṛṣé |
ले॒प॒यांच॒क्राथे॑ lepayā́ṃcakrā́the |
ले॒प॒यांच॑कृ॒ध्वे lepayā́ṃcakṛdhvé |
| First | ले॒प॒यामास॑ / ले॒प॒यांच॒कर॑ lepayā́mā́sa / lepayā́ṃcakára |
ले॒प॒यामा॑सि॒व / ले॒प॒यांच॑कृ॒व lepayā́māsivá / lepayā́ṃcakṛvá |
ले॒प॒यामा॑सि॒म / ले॒प॒यांच॑कृ॒म lepayā́māsimá / lepayā́ṃcakṛmá |
ले॒प॒यांच॒क्रे lepayā́ṃcakré |
ले॒प॒यांच॑कृ॒वहे॑ lepayā́ṃcakṛváhe |
ले॒प॒यांच॑कृ॒महे॑ lepayā́ṃcakṛmáhe |
| Participles | ||||||
| ले॒प॒यामा॑सि॒वांस् / ले॒प॒यांच॑कृ॒वांस् lepayā́māsivā́ṃs / lepayā́ṃcakṛvā́ṃs |
ले॒प॒यांच॑क्रा॒ण lepayā́ṃcakrāṇá | |||||
References
- ↑ 1.0 1.1 Rix, Helmut, editor (2001), “*lei̯p-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, pages 408-409: “Kausativ *loi̯p-éi̯e-”
- ^ Palmér, A. I. (2024) Indo-Slavic lexical isoglosses and the prehistoric dispersal of Indo-Iranian (Thesis)[1], Leiden University, page 195
- Monier Williams (1899), “लिप्”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 902, column 2.
- William Dwight Whitney (1885), The Roots, Verb-forms, and Primary Derivatives of the Sanskrit Language, Leipzig: Breitkopf and Härtel, page 147
- Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “lēpayati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 647
- Hellwig, Oliver (2010–2026), “lepay”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.
- Uhlenbeck, C. C. (1898–1899), “lepayati”, in Kurzgefasstes etymologisches Wörterbuch der altindischen Sprache (in German), Amsterdam: Johannes Müller, page 264
- Pokorny, Julius (1959), “1. leip-”, in Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume 2, Bern, München: Francke Verlag, page 670