रुणद्धि

Sanskrit

Alternative scripts

ৰুণদ্ধি (Assamese script)
ᬭᬸᬡᬤ᭄ᬥᬶ (Balinese script)
রুণদ্ধি (Bengali script)
𑰨𑰲𑰜𑰟𑰿𑰠𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀭𑀼𑀡𑀤𑁆𑀥𑀺 (Brahmi script)
ရုဏဒ္ဓိ (Burmese script)
રુણદ્ધિ (Gujarati script)
ਰੁਣਦ੍ਧਿ (Gurmukhi script)
𑌰𑍁𑌣𑌦𑍍𑌧𑌿 (Grantha script)
ꦫꦸꦟꦢ꧀ꦣꦶ (Javanese script)
𑂩𑂳𑂝𑂠𑂹𑂡𑂱 (Kaithi script)
ರುಣದ್ಧಿ (Kannada script)
រុណទ្ធិ (Khmer script)
ຣຸຓທ຺ຘິ (Lao script)
രുണദ്ധി (Malayalam script)
ᡵᡠᢏᠠᡩᢡᡳ (Manchu script)
𑘨𑘳𑘜𑘟𑘿𑘠𑘱 (Modi script)
ᠷᠤᢏᠠᢑᢑᠾᠢ (Mongolian script)
𑧈𑧔𑦼𑦿𑧠𑧀𑧒 (Nandinagari script)
𑐬𑐸𑐞𑐡𑑂𑐢𑐶 (Newa script)
ରୁଣଦ୍ଧି (Odia script)
ꢬꢸꢠꢣ꣄ꢤꢶ (Saurashtra script)
𑆫𑆶𑆟𑆢𑇀𑆣𑆴 (Sharada script)
𑖨𑖲𑖜𑖟𑖿𑖠𑖰 (Siddham script)
රුණද‍්ධි (Sinhalese script)
𑩼𑩒𑩪𑩭 𑪙𑩮𑩑 (Soyombo script)
𑚤𑚰𑚘𑚛𑚶𑚜𑚮 (Takri script)
ருணத்³தி⁴ (Tamil script)
రుణద్ధి (Telugu script)
รุณทฺธิ (Thai script)
རུ་ཎ་དྡྷི (Tibetan script)
𑒩𑒳𑒝𑒠𑓂𑒡𑒱 (Tirhuta script)
𑨫𑨃𑨘𑨛𑩇𑨜𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-European *lu-né-dʰ-ti ~ *lu-n-dʰ-énti, nasal infix present of *lewdʰ.^[1]

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /ɾu.ɳɐ́d.dʱi/, [ɾu.ɳɐ́d̚.dʱi]
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /ɾu.ɳɐd̪.d̪ʱi/, [ɾu.ɳɐd̪̚.d̪ʱi]

Verb

रु॒णद्धि॑ • (ruṇáddhi) third-singular indicative (class 7, type P, root रुध्)

present of रुध् (rudh, “to obstruct”)

Conjugation

Present: रु॒णद्धि॑ (ruṇáddhi), रु॒न्द्धे (runddhé)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	रु॒णद्धि॑ ruṇáddhi	रु॒न्द्धः runddháḥ	रु॒न्धन्ति॑ rundhánti	रु॒न्द्धे runddhé	रु॒न्धाते॑ rundhā́te	रु॒न्धते॑ rundháte
Second	रु॒णत्सि॑ ruṇátsi	रु॒न्द्धः runddháḥ	रु॒न्द्ध runddhá	रु॒न्त्से runtsé	रु॒न्धाथे॑ rundhā́the	रु॒न्द्ध्वे runddhvé
First	रु॒णध्मि॑ ruṇádhmi	रु॒न्ध्वः rundhváḥ	रु॒न्ध्मः / रु॒न्ध्मसि॑¹ rundhmáḥ / rundhmási¹	रु॒न्धे rundhé	रु॒न्ध्वहे॑ rundhváhe	रु॒न्ध्महे॑ rundhmáhe
Imperative
Third	रु॒णद्धु॑ ruṇáddhu	रु॒न्द्धाम् runddhā́m	रु॒न्धन्तु॑ rundhántu	रु॒न्द्धाम् runddhā́m	रु॒न्धाता॑म् rundhā́tām	रु॒न्धता॑म् rundhátām
Second	रु॒न्द्धि runddhí	रु॒न्द्धम् runddhám	रु॒न्द्ध runddhá	रु॒न्त्स्व runtsvá	रु॒न्धाथा॑म् rundhā́thām	रु॒न्द्ध्वम् runddhvám
First	रु॒णधा॑नि ruṇádhāni	रु॒णधा॑व ruṇádhāva	रु॒णधा॑म ruṇádhāma	रु॒णधै॑ ruṇádhai	रु॒णधा॑वहै ruṇádhāvahai	रु॒णधा॑महै ruṇádhāmahai
Optative/Potential
Third	रु॒न्ध्यात् rundhyā́t	रु॒न्ध्याता॑म् rundhyā́tām	रु॒न्ध्युः rundhyúḥ	रु॒न्धी॒त rundhītá	रु॒न्धी॒याता॑म् rundhīyā́tām	रु॒न्धी॒रन् rundhīrán
Second	रु॒न्ध्याः rundhyā́ḥ	रु॒न्ध्यात॑म् rundhyā́tam	रु॒न्ध्यात॑ rundhyā́ta	रु॒न्धी॒थाः rundhīthā́ḥ	रु॒न्धी॒याथा॑म् rundhīyā́thām	रु॒न्धी॒ध्वम् rundhīdhvám
First	रु॒न्ध्याम् rundhyā́m	रु॒न्ध्याव॑ rundhyā́va	रु॒न्ध्याम॑ rundhyā́ma	रु॒न्धी॒य rundhīyá	रु॒न्धी॒वहि॑ rundhīváhi	रु॒न्धी॒महि॑ rundhīmáhi
Subjunctive
Third	रु॒णध॑त् / रु॒णध॑ति ruṇádhat / ruṇádhati	रु॒णध॑तः ruṇádhataḥ	रु॒णध॑न् ruṇádhan	रु॒णध॑ते / रु॒णधा॑तै ruṇádhate / ruṇádhātai	रु॒णधै॑ते ruṇádhaite	रु॒णध॑न्त / रु॒णधा॑न्तै ruṇádhanta / ruṇádhāntai
Second	रु॒णधः॑ / रु॒णध॑सि ruṇádhaḥ / ruṇádhasi	रु॒णध॑थः ruṇádhathaḥ	रु॒णध॑थ ruṇádhatha	रु॒णध॑से / रु॒णधा॑सै ruṇádhase / ruṇádhāsai	रु॒णधै॑थे ruṇádhaithe	रु॒णध॑ध्वे / रु॒णधा॑ध्वै ruṇádhadhve / ruṇádhādhvai
First	रु॒णधा॑नि / रु॒णधा॑ ruṇádhāni / ruṇádhā	रु॒णधा॑व ruṇádhāva	रु॒णधा॑म ruṇádhāma	रु॒णधै॑ ruṇádhai	रु॒णधा॑वहै ruṇádhāvahai	रु॒णधा॑महै ruṇádhāmahai
Participles
	रु॒न्धत् rundhát			रु॒न्धा॒न rundhāná
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अरु॑णत् (áruṇat), अरु॑न्द्ध (árunddha)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अरु॑णत् áruṇat	अरु॑न्द्धाम् árunddhām	अरु॑न्धन् árundhan	अरु॑न्द्ध árunddha	अरु॑न्धाताम् árundhātām	अरु॑न्धत árundhata
Second	अरु॑णत् áruṇat	अरु॑न्द्धम् árunddham	अरु॑न्द्ध árunddha	अरु॑न्द्धाः árunddhāḥ	अरु॑न्धाथाम् árundhāthām	अरु॑न्द्ध्वम् árunddhvam
First	अरु॑णधम् áruṇadham	अरु॑न्ध्व árundhva	अरु॑न्ध्म árundhma	अरु॑न्धि árundhi	अरु॑न्ध्वहि árundhvahi	अरु॑न्ध्महि árundhmahi

The first plural present indicative रुध्मः (rudhmaḥ) (in Atharvaveda) has been interpreted as coming from रुन्ध्मः (rundhmaḥ) by dissimilation of the first nasal, instead of being a class 2 verb.^[2] Similarly, अरुध्म (arudhma) probably comes from अरुन्ध्म (arundhma), rather than being a root aorist.

References

^ Rix, Helmut, editor (2001), “*leu̯dʰ-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 415
^ Hoffmann, Karl, et al. (1975), Aufsätze zur Indoiranistik, page 366.

[1] Rix, Helmut, editor (2001), “*leu̯dʰ-”, in Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 415

[2] Hoffmann, Karl, et al. (1975), Aufsätze zur Indoiranistik, page 366.

[1]

[2]