बोधयति

Sanskrit

Alternative scripts

বোধয়তি (Assamese script)
ᬩᭀᬥᬬᬢᬶ (Balinese script)
বোধয়তি (Bengali script)
𑰤𑰺𑰠𑰧𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀩𑁄𑀥𑀬𑀢𑀺 (Brahmi script)
ဗောဓယတိ (Burmese script)
બોધયતિ (Gujarati script)
ਬੋਧਯਤਿ (Gurmukhi script)
𑌬𑍋𑌧𑌯𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦧꦺꦴꦣꦪꦠꦶ (Javanese script)
𑂥𑂷𑂡𑂨𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಬೋಧಯತಿ (Kannada script)
ពោធយតិ (Khmer script)
ໂພຘຍຕິ (Lao script)
ബോധയതി (Malayalam script)
ᠪᠣᢡᠠᠶᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘤𑘻𑘠𑘧𑘝𑘱 (Modi script)
ᠪᠣᠸᠠᢑᠾᠠᠶ᠋ᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑧄𑧜𑧀𑧇𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐧𑑀𑐢𑐫𑐟𑐶 (Newa script)
ବୋଧଯତି (Odia script)
ꢨꣂꢤꢫꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆧𑆾𑆣𑆪𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖤𑖺𑖠𑖧𑖝𑖰 (Siddham script)
බොධයති (Sinhalese script)
𑩲𑩕𑩮𑩻𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚠𑚴𑚜𑚣𑚙𑚮 (Takri script)
பே³ாத⁴யதி (Tamil script)
బోధయతి (Telugu script)
โพธยติ (Thai script)
བོ་དྷ་ཡ་ཏི (Tibetan script)
𑒥𑒼𑒡𑒨𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨠𑨆𑨜𑨪𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-European *bʰowdʰéyeti (“to awaken, cause to wake up”). Cognate with Avestan 𐬠𐬀𐬊𐬛𐬀𐬌𐬌𐬈𐬌𐬙𐬌 (baodaiieⁱti). By surface analysis, from the root बुध् (budh) +‎ -अयति (-ayati).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /bɐw.dʱɐ́.jɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /boː.d̪ʱɐ.jɐ.t̪i/

Verb

बो॒धय॑ति • (bodháyati) third-singular indicative (class 10, type P, causative, root बुध्)

(transitive) to awaken, wake up, arouse
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda
to restore to life or consciousness
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda

Conjugation

Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.

Nonfinite Forms: बो॒धयि॑तुम् (bodháyitum)
	Undeclinable
Infinitive	बो॒धयि॑तुम् bodháyitum
Gerund	बो॒ध॒यि॒त्वा bodhayitvā́
	Participles
Masculine/Neuter Gerundive	बो॒ध॒यि॒त॒व्य॑ / बो॒ध॒नीय॑ bodhayitavyà / bodhanī́ya
Feminine Gerundive	बो॒ध॒यि॒त॒व्या॑ / बो॒ध॒नीया॑ bodhayitavyā̀ / bodhanī́yā
Masculine/Neuter Past Passive Participle	बो॒धि॒त bodhitá
Feminine Past Passive Participle	बो॒धि॒ता bodhitā́
Masculine/Neuter Past Active Participle	बो॒धि॒तव॑त् bodhitávat
Feminine Past Active Participle	बो॒धि॒तव॑ती bodhitávatī

Present: बो॒धय॑ति (bodháyati), बो॒धय॑ते (bodháyate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	बो॒धय॑ति bodháyati	बो॒धय॑तः bodháyataḥ	बो॒धय॑न्ति bodháyanti	बो॒धय॑ते bodháyate	बो॒धये॑ते bodháyete	बो॒धय॑न्ते bodháyante
Second	बो॒धय॑सि bodháyasi	बो॒धय॑थः bodháyathaḥ	बो॒धय॑थ bodháyatha	बो॒धय॑से bodháyase	बो॒धये॑थे bodháyethe	बो॒धय॑ध्वे bodháyadhve
First	बो॒धया॑मि bodháyāmi	बो॒धया॑वः bodháyāvaḥ	बो॒धया॑मः / बो॒धया॑मसि¹ bodháyāmaḥ / bodháyāmasi¹	बो॒धये॑ bodháye	बो॒धया॑वहे bodháyāvahe	बो॒धया॑महे bodháyāmahe
Imperative
Third	बो॒धय॑तु bodháyatu	बो॒धय॑ताम् bodháyatām	बो॒धय॑न्तु bodháyantu	बो॒धय॑ताम् bodháyatām	बो॒धये॑ताम् bodháyetām	बो॒धय॑न्ताम् bodháyantām
Second	बो॒धय॑ bodháya	बो॒धय॑तम् bodháyatam	बो॒धय॑त bodháyata	बो॒धय॑स्व bodháyasva	बो॒धये॑थाम् bodháyethām	बो॒धय॑ध्वम् bodháyadhvam
First	बो॒धया॑नि bodháyāni	बो॒धया॑व bodháyāva	बो॒धया॑म bodháyāma	बो॒धयै॑ bodháyai	बो॒धया॑वहै bodháyāvahai	बो॒धया॑महै bodháyāmahai
Optative/Potential
Third	बो॒धये॑त् bodháyet	बो॒धये॑ताम् bodháyetām	बो॒धये॑युः bodháyeyuḥ	बो॒धये॑त bodháyeta	बो॒धये॑याताम् bodháyeyātām	बो॒धये॑रन् bodháyeran
Second	बो॒धयेः॑ bodháyeḥ	बो॒धये॑तम् bodháyetam	बो॒धये॑त bodháyeta	बो॒धये॑थाः bodháyethāḥ	बो॒धये॑याथाम् bodháyeyāthām	बो॒धये॑ध्वम् bodháyedhvam
First	बो॒धये॑यम् bodháyeyam	बो॒धये॑व bodháyeva	बो॒धये॑म bodháyema	बो॒धये॑य bodháyeya	बो॒धये॑वहि bodháyevahi	बो॒धये॑महि bodháyemahi
Subjunctive
Third	बो॒धया॑त् / बो॒धया॑ति bodháyāt / bodháyāti	बो॒धया॑तः bodháyātaḥ	बो॒धया॑न् bodháyān	बो॒धया॑ते / बो॒धया॑तै bodháyāte / bodháyātai	बो॒धयै॑ते bodháyaite	बो॒धय॑न्त / बो॒धया॑न्तै bodháyanta / bodháyāntai
Second	बो॒धयाः॑ / बो॒धया॑सि bodháyāḥ / bodháyāsi	बो॒धया॑थः bodháyāthaḥ	बो॒धया॑थ bodháyātha	बो॒धया॑से / बो॒धया॑सै bodháyāse / bodháyāsai	बो॒धयै॑थे bodháyaithe	बो॒धया॑ध्वै bodháyādhvai
First	बो॒धया॑नि bodháyāni	बो॒धया॑व bodháyāva	बो॒धया॑म bodháyāma	बो॒धयै॑ bodháyai	बो॒धया॑वहै bodháyāvahai	बो॒धया॑महै bodháyāmahai
Participles
	बो॒धय॑त् bodháyat			बो॒धय॑मान / बोधयान² bodháyamāna / bodhayāna²
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic ²Later Sanskrit

Imperfect: अबो॑धयत् (ábodhayat), अबो॑धयत (ábodhayata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अबो॑धयत् ábodhayat	अबो॑धयताम् ábodhayatām	अबो॑धयन् ábodhayan	अबो॑धयत ábodhayata	अबो॑धयेताम् ábodhayetām	अबो॑धयन्त ábodhayanta
Second	अबो॑धयः ábodhayaḥ	अबो॑धयतम् ábodhayatam	अबो॑धयत ábodhayata	अबो॑धयथाः ábodhayathāḥ	अबो॑धयेथाम् ábodhayethām	अबो॑धयध्वम् ábodhayadhvam
First	अबो॑धयम् ábodhayam	अबो॑धयाव ábodhayāva	अबो॑धयाम ábodhayāma	अबो॑धये ábodhaye	अबो॑धयावहि ábodhayāvahi	अबो॑धयामहि ábodhayāmahi

Future: बो॒ध॒यि॒ष्यति॑ (bodhayiṣyáti), बो॒ध॒यि॒ष्यते॑ (bodhayiṣyáte)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	बो॒ध॒यि॒ष्यति॑ bodhayiṣyáti	बो॒ध॒यि॒ष्यतः॑ bodhayiṣyátaḥ	बो॒ध॒यि॒ष्यन्ति॑ bodhayiṣyánti	बो॒ध॒यि॒ष्यते॑ bodhayiṣyáte	बो॒ध॒यि॒ष्येते॑ bodhayiṣyéte	बो॒ध॒यि॒ष्यन्ते॑ bodhayiṣyánte
Second	बो॒ध॒यि॒ष्यसि॑ bodhayiṣyási	बो॒ध॒यि॒ष्यथः॑ bodhayiṣyáthaḥ	बो॒ध॒यि॒ष्यथ॑ bodhayiṣyátha	बो॒ध॒यि॒ष्यसे॑ bodhayiṣyáse	बो॒ध॒यि॒ष्येथे॑ bodhayiṣyéthe	बो॒ध॒यि॒ष्यध्वे॑ bodhayiṣyádhve
First	बो॒ध॒यि॒ष्यामि॑ bodhayiṣyā́mi	बो॒ध॒यि॒ष्यावः॑ bodhayiṣyā́vaḥ	बो॒ध॒यि॒ष्यामः॑ / बो॒ध॒यि॒ष्याम॑सि¹ bodhayiṣyā́maḥ / bodhayiṣyā́masi¹	बो॒ध॒यि॒ष्ये bodhayiṣyé	बो॒ध॒यि॒ष्याव॑हे bodhayiṣyā́vahe	बो॒ध॒यि॒ष्याम॑हे bodhayiṣyā́mahe
Participles
	बो॒ध॒यि॒ष्यत् bodhayiṣyát			बो॒ध॒यि॒ष्यमा॑ण bodhayiṣyámāṇa
Notes	¹Vedic

Conditional: अबो॑धयिष्यत् (ábodhayiṣyat), अबो॑धयिष्यत (ábodhayiṣyata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अबो॑धयिष्यत् ábodhayiṣyat	अबो॑धयिष्यताम् ábodhayiṣyatām	अबो॑धयिष्यन् ábodhayiṣyan	अबो॑धयिष्यत ábodhayiṣyata	अबो॑धयिष्येताम् ábodhayiṣyetām	अबो॑धयिष्यन्त ábodhayiṣyanta
Second	अबो॑धयिष्यः ábodhayiṣyaḥ	अबो॑धयिष्यतम् ábodhayiṣyatam	अबो॑धयिष्यत ábodhayiṣyata	अबो॑धयिष्यथाः ábodhayiṣyathāḥ	अबो॑धयिष्येथाम् ábodhayiṣyethām	अबो॑धयिष्यध्वम् ábodhayiṣyadhvam
First	अबो॑धयिष्यम् ábodhayiṣyam	अबो॑धयिष्याव ábodhayiṣyāva	अबो॑धयिष्याम ábodhayiṣyāma	अबो॑धयिष्ये ábodhayiṣye	अबो॑धयिष्यावहि ábodhayiṣyāvahi	अबो॑धयिष्यामहि ábodhayiṣyāmahi

Benedictive/Precative: बो॒ध्यात् (bodhyā́t) or बो॒ध्याः (bodhyā́ḥ), बो॒ध॒यि॒षी॒ष्ट (bodhayiṣīṣṭá)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Optative/Potential
Third	बो॒ध्यात् / बो॒ध्याः¹ bodhyā́t / bodhyā́ḥ¹	बो॒ध्यास्ता॑म् bodhyā́stām	बो॒ध्यासुः॑ bodhyā́suḥ	बो॒ध॒यि॒षी॒ष्ट bodhayiṣīṣṭá	बो॒ध॒यि॒षी॒यास्ता॑म्² bodhayiṣīyā́stām²	बो॒ध॒यि॒षी॒रन् bodhayiṣīrán
Second	बो॒ध्याः bodhyā́ḥ	बो॒ध्यास्त॑म् bodhyā́stam	बो॒ध्यास्त॑ bodhyā́sta	बो॒ध॒यि॒षी॒ष्ठाः bodhayiṣīṣṭhā́ḥ	बो॒ध॒यि॒षी॒यास्था॑म्² bodhayiṣīyā́sthām²	बो॒ध॒यि॒षी॒ढ्वम् bodhayiṣīḍhvám
First	बो॒ध्यास॑म् bodhyā́sam	बो॒ध्यास्व॑ bodhyā́sva	बो॒ध्यास्म॑ bodhyā́sma	बो॒ध॒यि॒षी॒य bodhayiṣīyá	बो॒ध॒यि॒षी॒वहि॑ bodhayiṣīváhi	बो॒ध॒यि॒षी॒महि॑ bodhayiṣīmáhi
Notes	¹Vedic ²Uncertain

Perfect: बो॒ध॒यामास॑ (bodhayā́mā́sa) or बो॒ध॒यांच॒कार॑ (bodhayā́ṃcakā́ra), बो॒ध॒यांच॒क्रे (bodhayā́ṃcakré)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	बो॒ध॒यामास॑ / बो॒ध॒यांच॒कार॑ bodhayā́mā́sa / bodhayā́ṃcakā́ra	बो॒ध॒यामा॒सतुः॑ / बो॒ध॒यांच॒क्रतुः॑ bodhayā́māsátuḥ / bodhayā́ṃcakrátuḥ	बो॒ध॒यामा॒सुः / बो॒ध॒यांच॒क्रुः bodhayā́māsúḥ / bodhayā́ṃcakrúḥ	बो॒ध॒यांच॒क्रे bodhayā́ṃcakré	बो॒ध॒यांच॒क्राते॑ bodhayā́ṃcakrā́te	बो॒ध॒यांच॑क्रि॒रे bodhayā́ṃcakriré
Second	बो॒ध॒यामासि॑थ / बो॒ध॒यांच॒कर्थ॑ bodhayā́mā́sitha / bodhayā́ṃcakártha	बो॒ध॒यामा॒सथुः॑ / बो॒ध॒यांच॒क्रथुः॑ bodhayā́māsáthuḥ / bodhayā́ṃcakráthuḥ	बो॒ध॒यामा॒स / बो॒ध॒यांच॒क्र bodhayā́māsá / bodhayā́ṃcakrá	बो॒ध॒यांच॑कृ॒षे bodhayā́ṃcakṛṣé	बो॒ध॒यांच॒क्राथे॑ bodhayā́ṃcakrā́the	बो॒ध॒यांच॑कृ॒ध्वे bodhayā́ṃcakṛdhvé
First	बो॒ध॒यामास॑ / बो॒ध॒यांच॒कर॑ bodhayā́mā́sa / bodhayā́ṃcakára	बो॒ध॒यामा॑सि॒व / बो॒ध॒यांच॑कृ॒व bodhayā́māsivá / bodhayā́ṃcakṛvá	बो॒ध॒यामा॑सि॒म / बो॒ध॒यांच॑कृ॒म bodhayā́māsimá / bodhayā́ṃcakṛmá	बो॒ध॒यांच॒क्रे bodhayā́ṃcakré	बो॒ध॒यांच॑कृ॒वहे॑ bodhayā́ṃcakṛváhe	बो॒ध॒यांच॑कृ॒महे॑ bodhayā́ṃcakṛmáhe
Participles
	बो॒ध॒यामा॑सि॒वांस् / बो॒ध॒यांच॑कृ॒वांस् bodhayā́māsivā́ṃs / bodhayā́ṃcakṛvā́ṃs			बो॒ध॒यांच॑क्रा॒ण bodhayā́ṃcakrāṇá

Descendants

Maharastri Prakrit: 𑀩𑁄𑀳𑁂𑀇 (bohei)
Pali: bodheti