दोग्धि
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- দোগ্ধি (Assamese script)
- ᬤᭀᬕ᭄ᬥᬶ (Balinese script)
- দোগ্ধি (Bengali script)
- 𑰟𑰺𑰐𑰿𑰠𑰰 (Bhaiksuki script)
- 𑀤𑁄𑀕𑁆𑀥𑀺 (Brahmi script)
- ဒေါဂ္ဓိ (Burmese script)
- દોગ્ધિ (Gujarati script)
- ਦੋਗ੍ਧਿ (Gurmukhi script)
- 𑌦𑍋𑌗𑍍𑌧𑌿 (Grantha script)
- ꦢꦺꦴꦒ꧀ꦣꦶ (Javanese script)
- 𑂠𑂷𑂏𑂹𑂡𑂱 (Kaithi script)
- ದೋಗ್ಧಿ (Kannada script)
- ទោគ្ធិ (Khmer script)
- ໂທຄ຺ຘິ (Lao script)
- ദോഗ്ധി (Malayalam script)
- ᡩᠣᡤᢡᡳ (Manchu script)
- 𑘟𑘻𑘐𑘿𑘠𑘱 (Modi script)
- ᢑᠣᠸᠠᠺᢑᠾᠢ (Mongolian script)
- 𑦿𑧜𑦰𑧠𑧀𑧒 (Nandinagari script)
- 𑐡𑑀𑐐𑑂𑐢𑐶 (Newa script)
- ଦୋଗ୍ଧି (Odia script)
- ꢣꣂꢔ꣄ꢤꢶ (Saurashtra script)
- 𑆢𑆾𑆓𑇀𑆣𑆴 (Sharada script)
- 𑖟𑖺𑖐𑖿𑖠𑖰 (Siddham script)
- දොග්ධි (Sinhalese script)
- 𑩭𑩕𑩞 𑪙𑩮𑩑 (Soyombo script)
- 𑚛𑚴𑚌𑚶𑚜𑚮 (Takri script)
- தே³ாக்³தி⁴ (Tamil script)
- దోగ్ధి (Telugu script)
- โทคฺธิ (Thai script)
- དོ་གྡྷི (Tibetan script)
- 𑒠𑒼𑒑𑓂𑒡𑒱 (Tirhuta script)
- 𑨛𑨆𑨍𑩇𑨜𑨁 (Zanabazar Square script)
Etymology
From Proto-Indo-European *dʰéwgʰti, from *dʰewgʰ- (“to produce”). Cognate with Ancient Greek τεύχω (teúkhō), Old English dugan.
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /dɐ́wɡ.dʱi/, [dɐ́wɡ̚.dʱi]
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /d̪oːɡ.d̪ʱi/, [d̪oːɡ̚.d̪ʱi]
Verb
दोग्धि॑ • (dógdhi) third-singular indicative (class 2, type P, present, root दुह्)
- to milk (a cow or an udder)
- (figurative) to take advantage of, to enjoy
- to squeeze out, extract
- to draw anything out of another thing (with accusative)
- (middle voice) to give milk
Conjugation
| Present: दोग्धि॑ (dógdhi), दु॒ग्धे (dugdhé) or दु॒हे (duhé) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | दोग्धि॑ dógdhi |
दु॒ग्धः dugdháḥ |
दु॒हन्ति॑ duhánti |
दु॒ग्धे / दु॒हे¹ dugdhé / duhé¹ |
दु॒हाते॑ duhā́te |
दु॒हते॑ / दु॒ह॒ते² / दु॒ह्रे¹ / दु॒ह्र॒ते¹ duháte / duhaté² / duhré¹ / duhraté¹ | |
| Second | धोक्षि॑ dhókṣi |
दु॒ग्धः dugdháḥ |
दु॒ग्ध dugdhá |
धु॒क्षे dhukṣé |
दु॒हाथे॑ duhā́the |
धु॒ग्ध्वे dhugdhvé | |
| First | दोह्मि॑ dóhmi |
दु॒ह्वः duhváḥ |
दु॒ह्मः / दु॒ह्मसि॑¹ duhmáḥ / duhmási¹ |
दु॒हे duhé |
दु॒ह्वहे॑ duhváhe |
दु॒ह्महे॑ duhmáhe | |
| Imperative | |||||||
| Third | दोग्धु॑ dógdhu |
दु॒ग्धाम् dugdhā́m |
दु॒हन्तु॑ duhántu |
दु॒ग्धाम् / दु॒हाम्¹ / दोहताम्¹ dugdhā́m / duhā́m¹ / dohatām¹ |
दु॒हाता॑म् duhā́tām |
दु॒हता॑म् / दु॒ह्राम्¹ / दुह्रताम्¹ duhátām / duhrā́m¹ / duhratām¹ | |
| Second | दु॒ग्धि dugdhí |
दु॒ग्धम् dugdhám |
दु॒ग्ध dugdhá |
धु॒क्ष्व dhukṣvá |
दु॒हाथा॑म् duhā́thām |
धु॒ग्ध्वम् dhugdhvám | |
| First | दोहा॑नि dóhāni |
दोहा॑व dóhāva |
दोहा॑म dóhāma |
दोहै॑ dóhai |
दोहा॑वहै dóhāvahai |
दोहा॑महै dóhāmahai | |
| Optative/Potential | |||||||
| Third | दु॒ह्यात् duhyā́t |
दु॒ह्याता॑म् duhyā́tām |
दु॒ह्युः duhyúḥ |
दु॒ही॒त / दु॒ही॒यत्² duhītá / duhīyát² |
दु॒ही॒याता॑म् duhīyā́tām |
दु॒ही॒रन् / दु॒ही॒यन्² duhīrán / duhīyán² | |
| Second | दु॒ह्याः duhyā́ḥ |
दु॒ह्यात॑म् duhyā́tam |
दु॒ह्यात॑ duhyā́ta |
दु॒ही॒थाः duhīthā́ḥ |
दु॒ही॒याथा॑म् duhīyā́thām |
दु॒ही॒ध्वम् duhīdhvám | |
| First | दु॒ह्याम् duhyā́m |
दु॒ह्याव॑ duhyā́va |
दु॒ह्याम॑ duhyā́ma |
दु॒ही॒य duhīyá |
दु॒ही॒वहि॑ duhīváhi |
दु॒ही॒महि॑ duhīmáhi | |
| Subjunctive | |||||||
| Third | दोह॑त् / दोह॑ति dóhat / dóhati |
दोह॑तः dóhataḥ |
दोह॑न् dóhan |
दोह॑ते / दोहा॑तै dóhate / dóhātai |
दोहै॑ते dóhaite |
दोह॑न्त / दोहा॑न्तै dóhanta / dóhāntai | |
| Second | दोहः॑ / दोह॑सि dóhaḥ / dóhasi |
दोह॑थः dóhathaḥ |
दोह॑थ dóhatha |
दोह॑से / दोहा॑सै dóhase / dóhāsai |
दोहै॑थे dóhaithe |
दोह॑ध्वे / दोहा॑ध्वै dóhadhve / dóhādhvai | |
| First | दोहा॑नि / दोहा॑ dóhāni / dóhā |
दोहा॑व dóhāva |
दोहा॑म dóhāma |
दोहै॑ dóhai |
दोहा॑वहै dóhāvahai |
दोहा॑महै dóhāmahai | |
| Participles | |||||||
| दु॒हत् duhát |
दु॒हा॒न / दुहा॑न¹ / दुघा॑न² duhāná / dúhāna¹ / dúghāna² | ||||||
| Notes |
| ||||||
| Imperfect: अधो॑क् (ádhok), अदु॑ग्ध (ádugdha) or अदु॑हत् (áduhat) or अदु॑ह (áduha) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | अधो॑क् ádhok |
अदु॑ग्धाम् ádugdhām |
अदु॑हन् áduhan |
अदु॑ग्ध / अदु॑हत्¹ / अदु॑ह² ádugdha / áduhat¹ / áduha² |
अदु॑हाताम् áduhātām |
अदु॑हत / अदु॑ह्रन्¹ / अदु॑ह्र² áduhata / áduhran¹ / áduhra² | |
| Second | अधो॑क् ádhok |
अदु॑ग्धम् ádugdham |
अदु॑ग्ध ádugdha |
अदु॑ग्धाः ádugdhāḥ |
अदु॑हाथाम् áduhāthām |
अधु॑ग्ध्वम् ádhugdhvam | |
| First | अदो॑हम् ádoham |
अदु॑ह्व áduhva |
अदु॑ह्म áduhma |
अदु॑हि áduhi |
अदु॑ह्वहि áduhvahi |
अदु॑ह्महि áduhmahi | |
| Notes |
| ||||||
The Vedic imperfect अदुहत् (áduhat) has the appearance of an active 3sg., but originates from earlier अदुह (áduha), corresponding to the mediopassive present दुहे (duhé).
Related terms
References
- Monier Williams (1899), “दुह्”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 489, column 1.
- Lubotsky, Alexander (2011), “dogh”, in The Indo-Aryan Inherited Lexicon (in progress) (Indo-European Etymological Dictionary Project), Leiden University