दारयति

Sanskrit

Alternative forms

Etymology

    Causative of दॄ (dṝ). Displaced Sanskrit दरयति (darayati).

    Verb

    दारयति • (dārayati) third-singular indicative (causative, root दॄ)[1][2]

    1. to tear asunder, divide by splitting or digging
    2. to scatter, disperse

    Conjugation

    Present: दारयति (dārayati), दारयते (dārayate)
    Active Mediopassive
    Singular Dual Plural Singular Dual Plural
    Indicative
    Third दारयति
    dārayati
    दारयतः
    dārayataḥ
    दारयन्ति
    dārayanti
    दारयते
    dārayate
    दारयेते
    dārayete
    दारयन्ते
    dārayante
    Second दारयसि
    dārayasi
    दारयथः
    dārayathaḥ
    दारयथ
    dārayatha
    दारयसे
    dārayase
    दारयेथे
    dārayethe
    दारयध्वे
    dārayadhve
    First दारयामि
    dārayāmi
    दारयावः
    dārayāvaḥ
    दारयामः / दारयामसि¹
    dārayāmaḥ / dārayāmasi¹
    दारये
    dāraye
    दारयावहे
    dārayāvahe
    दारयामहे
    dārayāmahe
    Imperative
    Third दारयतु
    dārayatu
    दारयताम्
    dārayatām
    दारयन्तु
    dārayantu
    दारयताम्
    dārayatām
    दारयेताम्
    dārayetām
    दारयन्ताम्
    dārayantām
    Second दारय
    dāraya
    दारयतम्
    dārayatam
    दारयत
    dārayata
    दारयस्व
    dārayasva
    दारयेथाम्
    dārayethām
    दारयध्वम्
    dārayadhvam
    First दारयाणि
    dārayāṇi
    दारयाव
    dārayāva
    दारयाम
    dārayāma
    दारयै
    dārayai
    दारयावहै
    dārayāvahai
    दारयामहै
    dārayāmahai
    Optative/Potential
    Third दारयेत्
    dārayet
    दारयेताम्
    dārayetām
    दारयेयुः
    dārayeyuḥ
    दारयेत
    dārayeta
    दारयेयाताम्
    dārayeyātām
    दारयेरन्
    dārayeran
    Second दारयेः
    dārayeḥ
    दारयेतम्
    dārayetam
    दारयेत
    dārayeta
    दारयेथाः
    dārayethāḥ
    दारयेयाथाम्
    dārayeyāthām
    दारयेध्वम्
    dārayedhvam
    First दारयेयम्
    dārayeyam
    दारयेव
    dārayeva
    दारयेम
    dārayema
    दारयेय
    dārayeya
    दारयेवहि
    dārayevahi
    दारयेमहि
    dārayemahi
    Subjunctive
    Third दारयात् / दारयाति
    dārayāt / dārayāti
    दारयातः
    dārayātaḥ
    दारयान्
    dārayān
    दारयाते / दारयातै
    dārayāte / dārayātai
    दारयैते
    dārayaite
    दारयन्त / दारयान्तै
    dārayanta / dārayāntai
    Second दारयाः / दारयासि
    dārayāḥ / dārayāsi
    दारयाथः
    dārayāthaḥ
    दारयाथ
    dārayātha
    दारयासे / दारयासै
    dārayāse / dārayāsai
    दारयैथे
    dārayaithe
    दारयाध्वै
    dārayādhvai
    First दारयाणि
    dārayāṇi
    दारयाव
    dārayāva
    दारयाम
    dārayāma
    दारयै
    dārayai
    दारयावहै
    dārayāvahai
    दारयामहै
    dārayāmahai
    Participles
    दारयत्
    dārayat
    दारयमाण / दारयाण²
    dārayamāṇa / dārayāṇa²
    Notes
    • The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit.
    • ¹Vedic
    • ²Later Sanskrit

    Descendants

    • Prakrit: 𑀤𑀸𑀭𑀁𑀢 (dāraṃta), 𑀤𑀸𑀭𑀺𑀅 (dāria)
      • Central Indo-Aryan:
        • Hindi: दारना (dārnā)
      • Eastern Indo-Aryan:
        • Assamese: দাৰা (dara)
      • Northwestern Indo-Aryan:
        • Sindhi:
          Sindhi: 𑋉𑋠𑋙𑋌𑋣 (ḍ̠āraṇu)
          Sindhi: ॾारणु (ḍ̠āraṇu)
          Sindhi: ڏارَڻُ (ḍ̠āraṇu)
      • Western Indo-Aryan:
        • Gujarati: દારવું (dārvũ)

    References

    1. ^ Monier Williams (1899), “दारयति”, in A Sanskrit–English Dictionary, [], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 492.
    2. ^ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “dārayati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 360