दक्षते
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- দক্ষতে (Assamese script)
- ᬤᬓ᭄ᬱᬢᬾ (Balinese script)
- দক্ষতে (Bengali script)
- 𑰟𑰎𑰿𑰬𑰝𑰸 (Bhaiksuki script)
- 𑀤𑀓𑁆𑀱𑀢𑁂 (Brahmi script)
- ဒက္ၑတေ (Burmese script)
- દક્ષતે (Gujarati script)
- ਦਕ੍ਸ਼ਤੇ (Gurmukhi script)
- 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌤𑍇 (Grantha script)
- ꦢꦏ꧀ꦰꦠꦺ (Javanese script)
- 𑂠𑂍𑂹𑂭𑂞𑂵 (Kaithi script)
- ದಕ್ಷತೇ (Kannada script)
- ទក្ឞតេ (Khmer script)
- ທກ຺ຩເຕ (Lao script)
- ദക്ഷതേ (Malayalam script)
- ᡩᠠᡬᢢᠠᢠᡝ (Manchu script)
- 𑘟𑘎𑘿𑘬𑘝𑘹 (Modi script)
- ᢑᠠᢉᢔᠠᢐᠧ (Mongolian script)
- 𑦿𑦮𑧠𑧌𑦽𑧚 (Nandinagari script)
- 𑐡𑐎𑑂𑐲𑐟𑐾 (Newa script)
- ଦକ୍ଷତେ (Odia script)
- ꢣꢒ꣄ꢰꢡꢾ (Saurashtra script)
- 𑆢𑆑𑇀𑆰𑆠𑆼 (Sharada script)
- 𑖟𑖎𑖿𑖬𑖝𑖸 (Siddham script)
- දක්ෂතෙ (Sinhalese script)
- 𑩭𑩜 𑪙𑪀𑩫𑩔 (Soyombo script)
- 𑚛𑚊𑚶𑚙𑚲 (Takri script)
- த³க்ஷதே (Tamil script)
- దక్షతే (Telugu script)
- ทกฺษเต (Thai script)
- ད་ཀྵ་ཏེ (Tibetan script)
- 𑒠𑒏𑓂𑒭𑒞𑒹 (Tirhuta script)
- 𑨛𑨋𑩇𑨯𑨙𑨄 (Zanabazar Square script)
Etymology
From Proto-Indo-European *deḱs- (“right side, dexter”).
Cognates include Ancient Greek δεξῐός (dexĭós, “right(hand), fortunate, able”), Old Church Slavonic деснъ (desnŭ, “right(side)”).
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /dɐ́k.ʂɐ.tɐj/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /d̪ɐk.ʂɐ.t̪eː/
Verb
दक्ष॑ते • (dákṣate) third-singular indicative (root दक्ष्)
Conjugation
| Present: दक्ष॑ते (dákṣate) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | - - |
- - |
- - |
दक्ष॑ते dákṣate |
दक्षे॑ते dákṣete |
दक्ष॑न्ते dákṣante | |
| Second | - - |
- - |
- - |
दक्ष॑से dákṣase |
दक्षे॑थे dákṣethe |
दक्ष॑ध्वे dákṣadhve | |
| First | - - |
- - |
- - |
दक्षे॑ dákṣe |
दक्षा॑वहे dákṣāvahe |
दक्षा॑महे dákṣāmahe | |
| Imperative | |||||||
| Third | - - |
- - |
- - |
दक्ष॑ताम् dákṣatām |
दक्षे॑ताम् dákṣetām |
दक्ष॑न्ताम् dákṣantām | |
| Second | - - |
- - |
- - |
दक्ष॑स्व dákṣasva |
दक्षे॑थाम् dákṣethām |
दक्ष॑ध्वम् dákṣadhvam | |
| First | - - |
- - |
- - |
दक्षै॑ dákṣai |
दक्षा॑वहै dákṣāvahai |
दक्षा॑महै dákṣāmahai | |
| Optative/Potential | |||||||
| Third | - - |
- - |
- - |
दक्षे॑त dákṣeta |
दक्षे॑याताम् dákṣeyātām |
दक्षे॑रन् dákṣeran | |
| Second | - - |
- - |
- - |
दक्षे॑थाः dákṣethāḥ |
दक्षे॑याथाम् dákṣeyāthām |
दक्षे॑ध्वम् dákṣedhvam | |
| First | - - |
- - |
- - |
दक्षे॑य dákṣeya |
दक्षे॑वहि dákṣevahi |
दक्षे॑महि dákṣemahi | |
| Subjunctive | |||||||
| Third | - - |
- - |
- - |
दक्षा॑ते / दक्षा॑तै dákṣāte / dákṣātai |
दक्षै॑ते dákṣaite |
दक्ष॑न्त / दक्षा॑न्तै dákṣanta / dákṣāntai | |
| Second | - - |
- - |
- - |
दक्षा॑से / दक्षा॑सै dákṣāse / dákṣāsai |
दक्षै॑थे dákṣaithe |
दक्षा॑ध्वै dákṣādhvai | |
| First | - - |
- - |
- - |
दक्षै॑ dákṣai |
दक्षा॑वहै dákṣāvahai |
दक्षा॑महै dákṣāmahai | |
| Participles | |||||||
| - - |
दक्ष॑माण dákṣamāṇa | ||||||
| Notes |
| ||||||
| Imperfect: अदक्षत् (adakṣat), अदक्षत (adakṣata) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Mediopassive | |||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
| Indicative | ||||||
| Third | अदक्षत् adakṣat |
अदक्षताम् adakṣatām |
अदक्षन् adakṣan |
अदक्षत adakṣata |
अदक्षेताम् adakṣetām |
अदक्षन्त adakṣanta |
| Second | अदक्षः adakṣaḥ |
अदक्षतम् adakṣatam |
अदक्षत adakṣata |
अदक्षथाः adakṣathāḥ |
अदक्षेथाम् adakṣethām |
अदक्षध्वम् adakṣadhvam |
| First | अदक्षम् adakṣam |
अदक्षाव adakṣāva |
अदक्षाम adakṣāma |
अदक्षे adakṣe |
अदक्षावहि adakṣāvahi |
अदक्षामहि adakṣāmahi |
References
- Monier Williams (1899), “दक्षते”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 465.
- Arthur Anthony Macdonell (1893), “दक्षते”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press
- William Dwight Whitney (1885), The Roots, Verb-forms, and Primary Derivatives of the Sanskrit Language, Leipzig: Breitkopf and Härtel, page 69
- Otto Böhtlingk; Richard Schmidt (1879-1928), “दक्षते”, in Walter Slaje, Jürgen Hanneder, Paul Molitor, Jörg Ritter, editors, Nachtragswörterbuch des Sanskrit [Dictionary of Sanskrit with supplements] (in German), Halle-Wittenberg: Martin-Luther-Universität, published 2016
- Mallory, J. P. with Adams, D. Q. (2006), The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World (Oxford Linguistics), New York: Oxford University Press, →ISBN, pages 294, 305
- Rix, Helmut, editor (2001), Lexikon der indogermanischen Verben [Lexicon of Indo-European Verbs] (in German), 2nd edition, Wiesbaden: Dr. Ludwig Reichert Verlag, →ISBN, page 112
- Pokorny, Julius (1959), Indogermanisches etymologisches Wörterbuch [Indo-European Etymological Dictionary] (in German), volume I, Bern, München: Francke Verlag, page 190