तुष्यति

Sanskrit

Alternative forms

तुष्यते (túṣyate) — metrical variant

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *túṣyati, from Proto-Indo-Iranian *tušyáti, from Proto-Indo-European *tus-yé-ti, from *tews- (“to be happy”). Cognate with Hittite [script needed] (tu-uš-ki-ez-zi /⁠tuškezzi⁠/, “to be happy”).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /túʂ.jɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /t̪uʂ.jɐ.t̪i/

Verb

तुष्य॑ति • (túṣyati) third-singular indicative (class 4, type P, root तुष्)

to be satisfied, pleased
to become calm
- c. 80 CE – 150 CE, Aśvaghoṣa, Saundarananda 2.55:
  तुतुषुस् तुषिताश् चैव शुद्धावासाश् च देवताः ।
  सद्धर्मबहुमाणेण सत्त्वानां चानुकम्पया ॥
  tutuṣus tuṣitāś caiva śuddhāvāsāś ca devatāḥ.
  saddharmabahumāṇeṇa sattvānāṃ cānukampayā.
  The deities of Tuṣita and Śuddhāvāsa became calm
  Through the great esteem toward the dharma and the compassion toward sentient beings.

Conjugation

Present: तुष्य॑ति (túṣyati), तुष्य॑ते (túṣyate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	तुष्य॑ति túṣyati	तुष्य॑तः túṣyataḥ	तुष्य॑न्ति túṣyanti	तुष्य॑ते túṣyate	तुष्ये॑ते túṣyete	तुष्य॑न्ते túṣyante
Second	तुष्य॑सि túṣyasi	तुष्य॑थः túṣyathaḥ	तुष्य॑थ túṣyatha	तुष्य॑से túṣyase	तुष्ये॑थे túṣyethe	तुष्य॑ध्वे túṣyadhve
First	तुष्या॑मि túṣyāmi	तुष्या॑वः túṣyāvaḥ	तुष्या॑मः / तुष्या॑मसि¹ túṣyāmaḥ / túṣyāmasi¹	तुष्ये॑ túṣye	तुष्या॑वहे túṣyāvahe	तुष्या॑महे túṣyāmahe
Imperative
Third	तुष्य॑तु túṣyatu	तुष्य॑ताम् túṣyatām	तुष्य॑न्तु túṣyantu	तुष्य॑ताम् túṣyatām	तुष्ये॑ताम् túṣyetām	तुष्य॑न्ताम् túṣyantām
Second	तुष्य॑ túṣya	तुष्य॑तम् túṣyatam	तुष्य॑त túṣyata	तुष्य॑स्व túṣyasva	तुष्ये॑थाम् túṣyethām	तुष्य॑ध्वम् túṣyadhvam
First	तुष्या॑णि túṣyāṇi	तुष्या॑व túṣyāva	तुष्या॑म túṣyāma	तुष्यै॑ túṣyai	तुष्या॑वहै túṣyāvahai	तुष्या॑महै túṣyāmahai
Optative/Potential
Third	तुष्ये॑त् túṣyet	तुष्ये॑ताम् túṣyetām	तुष्ये॑युः túṣyeyuḥ	तुष्ये॑त túṣyeta	तुष्ये॑याताम् túṣyeyātām	तुष्ये॑रन् túṣyeran
Second	तुष्येः॑ túṣyeḥ	तुष्ये॑तम् túṣyetam	तुष्ये॑त túṣyeta	तुष्ये॑थाः túṣyethāḥ	तुष्ये॑याथाम् túṣyeyāthām	तुष्ये॑ध्वम् túṣyedhvam
First	तुष्ये॑यम् túṣyeyam	तुष्ये॑व túṣyeva	तुष्ये॑म túṣyema	तुष्ये॑य túṣyeya	तुष्ये॑वहि túṣyevahi	तुष्ये॑महि túṣyemahi
Subjunctive
Third	तुष्या॑त् / तुष्या॑ति túṣyāt / túṣyāti	तुष्या॑तः túṣyātaḥ	तुष्या॑न् túṣyān	तुष्या॑ते / तुष्या॑तै túṣyāte / túṣyātai	तुष्यै॑ते túṣyaite	तुष्य॑न्त / तुष्या॑न्तै túṣyanta / túṣyāntai
Second	तुष्याः॑ / तुष्या॑सि túṣyāḥ / túṣyāsi	तुष्या॑थः túṣyāthaḥ	तुष्या॑थ túṣyātha	तुष्या॑से / तुष्या॑सै túṣyāse / túṣyāsai	तुष्यै॑थे túṣyaithe	तुष्या॑ध्वै túṣyādhvai
First	तुष्या॑णि túṣyāṇi	तुष्या॑व túṣyāva	तुष्या॑म túṣyāma	तुष्यै॑ túṣyai	तुष्या॑वहै túṣyāvahai	तुष्या॑महै túṣyāmahai
Participles
	तुष्य॑त् túṣyat			तुष्य॑माण túṣyamāṇa
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अतु॑ष्यत् (átuṣyat), अतु॑ष्यत (átuṣyata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अतु॑ष्यत् átuṣyat	अतु॑ष्यताम् átuṣyatām	अतु॑ष्यन् átuṣyan	अतु॑ष्यत átuṣyata	अतु॑ष्येताम् átuṣyetām	अतु॑ष्यन्त átuṣyanta
Second	अतु॑ष्यः átuṣyaḥ	अतु॑ष्यतम् átuṣyatam	अतु॑ष्यत átuṣyata	अतु॑ष्यथाः átuṣyathāḥ	अतु॑ष्येथाम् átuṣyethām	अतु॑ष्यध्वम् átuṣyadhvam
First	अतु॑ष्यम् átuṣyam	अतु॑ष्याव átuṣyāva	अतु॑ष्याम átuṣyāma	अतु॑ष्ये átuṣye	अतु॑ष्यावहि átuṣyāvahi	अतु॑ष्यामहि átuṣyāmahi

Descendants

Pali: tussati