जागर्ति

Sanskrit

Alternative scripts

Etymology

The present verb developed from the perfect जागार (jāgā́ra), from Proto-Indo-European *h₁ge-h₁gór-e, from *h₁ger- (to be awake, to awaken). Cognate with Avestan 𐬟𐬭𐬀-𐬖𐬭𐬁𐬭𐬀𐬫𐬈𐬌𐬙𐬌 (fra-γrārayeiti), Ancient Greek ἐγείρω (egeírō, to awaken), Middle Persian wygrʼd (wiγrād) (whence Modern Persian بیدار (bidâr, awake)).

Pronunciation

Verb

जा॒गर्ति॑ • (jāgárti) third-singular indicative (class 2, type P, present, root जागृ)

  1. present of जागृ (jāgṛ)
    Synonym: बोधति (bodhati)

Conjugation

Present: जा॒गर्ति॑ (jāgárti)
Active Mediopassive
Singular Dual Plural Singular Dual Plural
Indicative
Third जा॒गर्ति॑
jāgárti
जा॒गृ॒तः
jāgṛtáḥ
जाग्र॑ति
jā́grati
-
-
-
-
-
-
Second जा॒गर्षि॑
jāgárṣi
जा॒गृ॒थः
jāgṛtháḥ
जा॒गृ॒थ
jāgṛthá
-
-
-
-
-
-
First जा॒गर्मि॑ / जागृमि²
jāgármi / jāgṛmi²
जा॒गृ॒वः
jāgṛváḥ
जा॒गृ॒मः / जा॒गृ॒मसि॑¹
jāgṛmáḥ / jāgṛmási¹
-
-
-
-
-
-
Imperative
Third जा॒गर्तु॑
jāgártu
जा॒गृ॒ताम्
jāgṛtā́m
जाग्र॑तु
jā́gratu
-
-
-
-
-
-
Second जा॒गृ॒हि
jāgṛhí
जा॒गृ॒तम्
jāgṛtám
जा॒गृ॒त
jāgṛtá
-
-
-
-
-
-
First जा॒गरा॑णि
jāgárāṇi
जा॒गरा॑व
jāgárāva
जा॒गरा॑म
jāgárāma
-
-
-
-
-
-
Optative/Potential
Third जा॒गृ॒यात्
jāgṛyā́t
जा॒गृ॒याता॑म्
jāgṛyā́tām
जा॒गृ॒युः
jāgṛyúḥ
-
-
-
-
-
-
Second जा॒गृ॒याः
jāgṛyā́ḥ
जा॒गृ॒यात॑म्
jāgṛyā́tam
जा॒गृ॒यात॑
jāgṛyā́ta
-
-
-
-
-
-
First जा॒गृ॒याम्
jāgṛyā́m
जा॒गृ॒याव॑
jāgṛyā́va
जा॒गृ॒याम॑
jāgṛyā́ma
-
-
-
-
-
-
Subjunctive
Third जा॒गर॑त् / जा॒गर॑ति
jāgárat / jāgárati
जा॒गर॑तः
jāgárataḥ
जा॒गर॑न्
jāgáran
-
-
-
-
-
-
Second जा॒गरः॑ / जा॒गर॑सि
jāgáraḥ / jāgárasi
जा॒गर॑थः
jāgárathaḥ
जा॒गर॑थ
jāgáratha
-
-
-
-
-
-
First जा॒गरा॑णि / जा॒गरा॑
jāgárāṇi / jāgárā
जा॒गरा॑व
jāgárāva
जा॒गरा॑म
jāgárāma
-
-
-
-
-
-
Participles
जाग्र॑त्
jā́grat
-
-
Notes
  • The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit.
  • ¹Vedic
  • ²Epic Sanskrit
Imperfect: अजा॑गः (ájāgaḥ)
Active Mediopassive
Singular Dual Plural Singular Dual Plural
Indicative
Third अजा॑गः
ájāgaḥ
अजा॑गृताम्
ájāgṛtām
अजा॑ग्रुः
ájāgruḥ
-
-
-
-
-
-
Second अजा॑गः
ájāgaḥ
अजा॑गृतम्
ájāgṛtam
अजा॑गृत
ájāgṛta
-
-
-
-
-
-
First अजा॑गरम्
ájāgaram
अजा॑गृव
ájāgṛva
अजा॑गृम
ájāgṛma
-
-
-
-
-
-
  • जाग्रति (jāgrati)
  • जागरति (jāgarati)
  • जागरण (jāgaraṇa)
  • जागृति (jāgṛti)

Descendants

In descendants, the stem was thematicized based on forms in jāgr- (e.g. third-person plural jāgrati), whence Pali/Prakrit jagga-.

  • Pali: jaggati
    • Javanese: ꦗꦒ (jaga)
    • Malay: jaga
      • Baba Malay: jaga
      • Indonesian: jaga
      • Tagalog: alaga (to take care)
      • Malagasy: zaha (to investigate)
      • Min Nan: 若呀 (jia̍k-gâ)
      • Pattani Malay: جاݢاوْ / ยฺากฺอ (jagɔ)
      • Tausug: jaga
      • Ternate: jaga
      • English: jaga
  • Prakrit: 𑀚𑀕𑁆𑀕𑀇 (jaggaï) (see there for further descendants)

References