छिद्र
Sanskrit
Alternative scripts
Alternative scripts
- ছিদ্ৰ (Assamese script)
- ᬙᬶᬤ᭄ᬭ (Balinese script)
- ছিদ্র (Bengali script)
- 𑰔𑰰𑰟𑰿𑰨 (Bhaiksuki script)
- 𑀙𑀺𑀤𑁆𑀭 (Brahmi script)
- ဆိဒြ (Burmese script)
- છિદ્ર (Gujarati script)
- ਛਿਦ੍ਰ (Gurmukhi script)
- 𑌛𑌿𑌦𑍍𑌰 (Grantha script)
- ꦖꦶꦢꦿ (Javanese script)
- 𑂓𑂱𑂠𑂹𑂩 (Kaithi script)
- ಛಿದ್ರ (Kannada script)
- ឆិទ្រ (Khmer script)
- ຉິທ຺ຣ (Lao script)
- ഛിദ്ര (Malayalam script)
- ᡮᡳᡩᡵᠠ (Manchu script)
- 𑘔𑘱𑘟𑘿𑘨 (Modi script)
- ᠼᠢᢑᠷᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑦴𑧒𑦿𑧠𑧈 (Nandinagari script)
- 𑐕𑐶𑐡𑑂𑐬 (Newa script)
- ଛିଦ୍ର (Odia script)
- ꢘꢶꢣ꣄ꢬ (Saurashtra script)
- 𑆗𑆴𑆢𑇀𑆫 (Sharada script)
- 𑖔𑖰𑖟𑖿𑖨 (Siddham script)
- ඡිද්ර (Sinhalese script)
- 𑩢𑩑𑩭 𑪙𑩼 (Soyombo script)
- 𑚐𑚮𑚛𑚶𑚤 (Takri script)
- சி²த்³ர (Tamil script)
- ఛిద్ర (Telugu script)
- ฉิทฺร (Thai script)
- ཚི་དྲ (Tibetan script)
- 𑒕𑒱𑒠𑓂𑒩 (Tirhuta script)
- 𑨤𑨁𑨛𑩇𑨫 (Zanabazar Square script)
Etymology
Inherited from Proto-Indo-Iranian *sčidrás, from Proto-Indo-European *skid-ró-s.
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /t͡ɕʰid.ɾɐ́/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /t͡ɕʰid̪.ɾɐ/
Adjective
छि॒द्र • (chidrá) stem
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | छि॒द्रः (chidráḥ) | छि॒द्रौ (chidráu) छि॒द्रा¹ (chidrā́¹) |
छि॒द्राः (chidrā́ḥ) छि॒द्रासः॑¹ (chidrā́saḥ¹) |
| accusative | छि॒द्रम् (chidrám) | छि॒द्रौ (chidráu) छि॒द्रा¹ (chidrā́¹) |
छि॒द्रान् (chidrā́n) |
| instrumental | छि॒द्रेण॑ (chidréṇa) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्रैः (chidráiḥ) छि॒द्रेभिः॑¹ (chidrébhiḥ¹) |
| dative | छि॒द्राय॑ (chidrā́ya) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्रेभ्यः॑ (chidrébhyaḥ) |
| ablative | छि॒द्रात् (chidrā́t) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्रेभ्यः॑ (chidrébhyaḥ) |
| genitive | छि॒द्रस्य॑ (chidrásya) | छि॒द्रयोः॑ (chidráyoḥ) | छि॒द्राणा॑म् (chidrā́ṇām) |
| locative | छि॒द्रे (chidré) | छि॒द्रयोः॑ (chidráyoḥ) | छि॒द्रेषु॑ (chidréṣu) |
| vocative | छिद्र॑ (chídra) | छिद्रौ॑ (chídrau) छिद्रा॑¹ (chídrā¹) |
छिद्राः॑ (chídrāḥ) छिद्रा॑सः¹ (chídrāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | छि॒द्रा (chidrā́) | छि॒द्रे (chidré) | छि॒द्राः (chidrā́ḥ) |
| accusative | छि॒द्राम् (chidrā́m) | छि॒द्रे (chidré) | छि॒द्राः (chidrā́ḥ) |
| instrumental | छि॒द्रया॑ (chidráyā) छि॒द्रा¹ (chidrā́¹) |
छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्राभिः॑ (chidrā́bhiḥ) |
| dative | छि॒द्रायै॑ (chidrā́yai) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्राभ्यः॑ (chidrā́bhyaḥ) |
| ablative | छि॒द्रायाः॑ (chidrā́yāḥ) छि॒द्रायै॑² (chidrā́yai²) |
छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्राभ्यः॑ (chidrā́bhyaḥ) |
| genitive | छि॒द्रायाः॑ (chidrā́yāḥ) छि॒द्रायै॑² (chidrā́yai²) |
छि॒द्रयोः॑ (chidráyoḥ) | छि॒द्राणा॑म् (chidrā́ṇām) |
| locative | छि॒द्राया॑म् (chidrā́yām) | छि॒द्रयोः॑ (chidráyoḥ) | छि॒द्रासु॑ (chidrā́su) |
| vocative | छिद्रे॑ (chídre) | छिद्रे॑ (chídre) | छिद्राः॑ (chídrāḥ) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | छि॒द्रम् (chidrám) | छि॒द्रे (chidré) | छि॒द्राणि॑ (chidrā́ṇi) छि॒द्रा¹ (chidrā́¹) |
| accusative | छि॒द्रम् (chidrám) | छि॒द्रे (chidré) | छि॒द्राणि॑ (chidrā́ṇi) छि॒द्रा¹ (chidrā́¹) |
| instrumental | छि॒द्रेण॑ (chidréṇa) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्रैः (chidráiḥ) छि॒द्रेभिः॑¹ (chidrébhiḥ¹) |
| dative | छि॒द्राय॑ (chidrā́ya) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्रेभ्यः॑ (chidrébhyaḥ) |
| ablative | छि॒द्रात् (chidrā́t) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्रेभ्यः॑ (chidrébhyaḥ) |
| genitive | छि॒द्रस्य॑ (chidrásya) | छि॒द्रयोः॑ (chidráyoḥ) | छि॒द्राणा॑म् (chidrā́ṇām) |
| locative | छि॒द्रे (chidré) | छि॒द्रयोः॑ (chidráyoḥ) | छि॒द्रेषु॑ (chidréṣu) |
| vocative | छिद्र॑ (chídra) | छिद्रे॑ (chídre) | छिद्रा॑णि (chídrāṇi) छिद्रा॑¹ (chídrā¹) |
- ¹Vedic
Descendants
- Prakrit: 𑀙𑀺𑀤𑁆𑀤 (chidda), 𑀙𑀺𑀟𑁆𑀟 (chiḍḍa, “hole”) (see there for further descendants)
- ⇒ Prakrit: 𑀙𑀺𑀁𑀟𑀻 (chiṃḍī), 𑀙𑀺𑀁𑀟𑀺𑀆 (chiṃḍiā), 𑀙𑁂𑀁𑀟𑀻 (cheṃḍī)
- Prakrit: 𑀙𑀺𑀮𑁆𑀮 (chilla, “hole, *peel”)
- ⇒ Sanskrit: *छिद्रित (*chidrita)
- Pali: chiddita
- Prakrit: 𑀙𑀺𑀤𑁆𑀤𑀺𑀬 (chiddiya) (see there for further descendants)
- Prakrit: 𑀙𑀺𑀮𑁆𑀮𑀺𑀅 (chillia) (see there for further descendants)
Noun
छि॒द्र • (chidrá) stem, n
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | छि॒द्रम् (chidrám) | छि॒द्रे (chidré) | छि॒द्राणि॑ (chidrā́ṇi) छि॒द्रा¹ (chidrā́¹) |
| accusative | छि॒द्रम् (chidrám) | छि॒द्रे (chidré) | छि॒द्राणि॑ (chidrā́ṇi) छि॒द्रा¹ (chidrā́¹) |
| instrumental | छि॒द्रेण॑ (chidréṇa) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्रैः (chidráiḥ) छि॒द्रेभिः॑¹ (chidrébhiḥ¹) |
| dative | छि॒द्राय॑ (chidrā́ya) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्रेभ्यः॑ (chidrébhyaḥ) |
| ablative | छि॒द्रात् (chidrā́t) | छि॒द्राभ्या॑म् (chidrā́bhyām) | छि॒द्रेभ्यः॑ (chidrébhyaḥ) |
| genitive | छि॒द्रस्य॑ (chidrásya) | छि॒द्रयोः॑ (chidráyoḥ) | छि॒द्राणा॑म् (chidrā́ṇām) |
| locative | छि॒द्रे (chidré) | छि॒द्रयोः॑ (chidráyoḥ) | छि॒द्रेषु॑ (chidréṣu) |
| vocative | छिद्र॑ (chídra) | छिद्रे॑ (chídre) | छिद्रा॑णि (chídrāṇi) छिद्रा॑¹ (chídrā¹) |
- ¹Vedic
References
- Monier Williams (1899), “छिद्र”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 406.