छात्त्र

Sanskrit

Alternative forms

छात्र (chātra)

Etymology

Vṛddhi derivative of छत्त्र (cháttra, “umbrella; shelter”),^[1] probably referring to a student as "the one who carries the parasol to shade the teacher".^[2]

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /t͡ɕʰɑːt.tɾɐ/, [t͡ɕʰɑːt̚.tɾɐ]
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /t͡ɕʰɑːt̪.t̪ɾɐ/, [t͡ɕʰɑːt̪̚.t̪ɾɐ]

Noun

छात्त्र • (chāttra) stem, m (feminine छात्त्रा)

pupil, student
schoolboy
Synonyms: विद्यार्थिन् (vidyārthin), शिष्य (śiṣya)

Declension

Masculine a-stem declension of छात्त्र
	singular	dual	plural
nominative	छात्त्रः (chāttraḥ)	छात्त्रौ (chāttrau) छात्त्रा¹ (chāttrā¹)	छात्त्राः (chāttrāḥ) छात्त्रासः¹ (chāttrāsaḥ¹)
accusative	छात्त्रम् (chāttram)	छात्त्रौ (chāttrau) छात्त्रा¹ (chāttrā¹)	छात्त्रान् (chāttrān)
instrumental	छात्त्रेण (chāttreṇa)	छात्त्राभ्याम् (chāttrābhyām)	छात्त्रैः (chāttraiḥ) छात्त्रेभिः¹ (chāttrebhiḥ¹)
dative	छात्त्राय (chāttrāya)	छात्त्राभ्याम् (chāttrābhyām)	छात्त्रेभ्यः (chāttrebhyaḥ)
ablative	छात्त्रात् (chāttrāt)	छात्त्राभ्याम् (chāttrābhyām)	छात्त्रेभ्यः (chāttrebhyaḥ)
genitive	छात्त्रस्य (chāttrasya)	छात्त्रयोः (chāttrayoḥ)	छात्त्राणाम् (chāttrāṇām)
locative	छात्त्रे (chāttre)	छात्त्रयोः (chāttrayoḥ)	छात्त्रेषु (chāttreṣu)
vocative	छात्त्र (chāttra)	छात्त्रौ (chāttrau) छात्त्रा¹ (chāttrā¹)	छात्त्राः (chāttrāḥ) छात्त्रासः¹ (chāttrāsaḥ¹)

¹Vedic

Descendants

Bengali: ছাত্র (chatro)
→ Hindi: छात्र (chātra)
Pali: chatta

References

^ Mayrhofer, Manfred (2001), “chāttra-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎^[1] (in German), volume 3, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 201
^ Mayrhofer, Manfred (1956), “chāttráḥ”, in Kurzgefasstes Etymologisches Wörterbuch des Altindischen [A Concise Etymological Sanskrit Dictionary]‎^[2] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 406