कार्य
Hindi
Etymology
Borrowed from Sanskrit कार्य (kārya). Doublet of काज (kāj).
Pronunciation
- (Standard Hindi) IPA(key): /kɑːɾ.jᵊ/, [käːɾ.jᵊ]
Noun
कार्य • (kārya) m (Urdu spelling کاریہ)
- work, task
- Synonym: काम (kām)
- हमारा कार्य आज से शुरू होगा।
- hamārā kārya āj se śurū hogā.
- Our work will start from today.
- action, operation
- business
- profession, job
- Synonym: नौकरी (naukrī)
- labor
- (physics) work
Declension
| singular | plural | |
|---|---|---|
| direct | कार्य kārya |
कार्य kārya |
| oblique | कार्य kārya |
कार्यों kāryõ |
| vocative | कार्य kārya |
कार्यो kāryo |
References
- Platts, John T. (1884), “कार्य”, in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English, London: W. H. Allen & Co.
Marathi
Etymology
Borrowed from Sanskrit कार्य (kārya).
Pronunciation
- IPA(key): /kaɾ.jə/
Noun
कार्य • (kārya) m
- work, task (usually of greater significance than काम (kām))
- rite of passage, festal occasion
- (grammar) inflection
References
- Berntsen, Maxine (1982–1983), “कार्य”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
- Molesworth, James Thomas (1857), “कार्य”, in A dictionary, Marathi and English, Bombay: Printed for government at the Bombay Education Society's Press
Sanskrit
Alternative scripts
Khmr2=ការ្យPlease see Module:checkparams for help with this warning.
Alternative scripts
- কাৰ্য (Assamese script)
- ᬓᬵᬃᬬ (Balinese script)
- কার্য (Bengali script)
- 𑰎𑰯𑰨𑰿𑰧 (Bhaiksuki script)
- 𑀓𑀸𑀭𑁆𑀬 (Brahmi script)
- ကာရျ (Burmese script)
- કાર્ય (Gujarati script)
- ਕਾਰ੍ਯ (Gurmukhi script)
- 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯 (Grantha script)
- ꦏꦴꦫꦾ (Javanese script)
- 𑂍𑂰𑂩𑂹𑂨 (Kaithi script)
- ಕಾರ್ಯ (Kannada script)
- កាយ៌ (Khmer script)
- ກາຣ຺ຍ (Lao script)
- കാര്യ (Malayalam script)
- ᡬᠠ᠊ᠠᡵᠶᠠ (Manchu script)
- 𑘎𑘰𑘨𑘿𑘧 (Modi script)
- ᢉᠠᢗᠷᠶᠠ (Mongolian script)
- 𑦮𑧑𑧈𑧠𑧇 (Nandinagari script)
- 𑐎𑐵𑐬𑑂𑐫 (Newa script)
- କାର୍ଯ (Odia script)
- ꢒꢵꢬ꣄ꢫ (Saurashtra script)
- 𑆑𑆳𑆫𑇀𑆪 (Sharada script)
- 𑖎𑖯𑖨𑖿𑖧 (Siddham script)
- කාර්ය (Sinhalese script)
- 𑩜𑩛𑩼 𑪙𑩻 (Soyombo script)
- 𑚊𑚭𑚤𑚶𑚣 (Takri script)
- கார்ய (Tamil script)
- కార్య (Telugu script)
- การฺย (Thai script)
- ཀཱ་རྱ (Tibetan script)
- 𑒏𑒰𑒩𑓂𑒨 (Tirhuta script)
- 𑨋𑨊𑨫𑩇𑨪 (Zanabazar Square script)
Etymology
Etymology tree
From Proto-Indo-Iranian *kā́ryas (“to be done”), from Proto-Indo-European *kʷór-yo-s, from the root *kʷer- (“to do, make”). Cognate with Avestan 𐬐𐬀𐬌𐬭𐬌𐬌𐬀 (kairiia, “(that which is) to be done”).
Pronunciation
- (Vedic) IPA(key): /kɑː.ɾí.jɐ/
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /kɑːɾ.jɐ/
Participle
का॒र्य॑ • (kāryà) (metrical Vedic kāríya)
- future passive participle of कृ (kṛ); to be made or done, to be prepared
- c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda 3.24.5:
- शतहस्त समाहर सहस्रहस्त सं किर ।
कृतस्य कार्यस्य चेह स्फातिं समावह ॥- śatahasta samāhara sahasrahasta saṃ kira.
kṛtasya kāryasya ceha sphātiṃ samāvaha. - O Hundred-handed, gather up. O Thousand-handed, pour thou forth.
Bring hither the growth of the corn prepared and yet to be prepared.
- śatahasta samāhara sahasrahasta saṃ kira.
- शतहस्त समाहर सहस्रहस्त सं किर ।
Adjective
का॒र्य॑ • (kāryà) stem (metrical Vedic kāríya)
- fit to be done, proper, right
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | का॒र्यः॑ (kāryàḥ) | का॒र्यौ॑ (kāryàu) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹) |
का॒र्याः॑ (kāryā̀ḥ) का॒र्या॑सः¹ (kāryā̀saḥ¹) |
| accusative | का॒र्य॑म् (kāryàm) | का॒र्यौ॑ (kāryàu) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹) |
का॒र्या॑न् (kāryā̀n) |
| instrumental | का॒र्ये॑ण (kāryèṇa) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्यैः॑ (kāryàiḥ) का॒र्ये॑भिः¹ (kāryèbhiḥ¹) |
| dative | का॒र्या॑य (kāryā̀ya) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ) |
| ablative | का॒र्या॑त् (kāryā̀t) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ) |
| genitive | का॒र्य॑स्य (kāryàsya) | का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) | का॒र्या॑णाम् (kāryā̀ṇām) |
| locative | का॒र्ये॑ (kāryè) | का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) | का॒र्ये॑षु (kāryèṣu) |
| vocative | कार्य॑ (kā́rya) | कार्यौ॑ (kā́ryau) कार्या॑¹ (kā́ryā¹) |
कार्याः॑ (kā́ryāḥ) कार्या॑सः¹ (kā́ryāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | का॒र्या॑ (kāryā̀) | का॒र्ये॑ (kāryè) | का॒र्याः॑ (kāryā̀ḥ) |
| accusative | का॒र्या॑म् (kāryā̀m) | का॒र्ये॑ (kāryè) | का॒र्याः॑ (kāryā̀ḥ) |
| instrumental | का॒र्य॑या (kāryàyā) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹) |
का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्या॑भिः (kāryā̀bhiḥ) |
| dative | का॒र्या॑यै (kāryā̀yai) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्या॑भ्यः (kāryā̀bhyaḥ) |
| ablative | का॒र्या॑याः (kāryā̀yāḥ) का॒र्या॑यै² (kāryā̀yai²) |
का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्या॑भ्यः (kāryā̀bhyaḥ) |
| genitive | का॒र्या॑याः (kāryā̀yāḥ) का॒र्या॑यै² (kāryā̀yai²) |
का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) | का॒र्या॑णाम् (kāryā̀ṇām) |
| locative | का॒र्या॑याम् (kāryā̀yām) | का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) | का॒र्या॑सु (kāryā̀su) |
| vocative | कार्ये॑ (kā́rye) | कार्ये॑ (kā́rye) | कार्याः॑ (kā́ryāḥ) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | का॒र्य॑म् (kāryàm) | का॒र्ये॑ (kāryè) | का॒र्या॑णि (kāryā̀ṇi) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹) |
| accusative | का॒र्य॑म् (kāryàm) | का॒र्ये॑ (kāryè) | का॒र्या॑णि (kāryā̀ṇi) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹) |
| instrumental | का॒र्ये॑ण (kāryèṇa) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्यैः॑ (kāryàiḥ) का॒र्ये॑भिः¹ (kāryèbhiḥ¹) |
| dative | का॒र्या॑य (kāryā̀ya) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ) |
| ablative | का॒र्या॑त् (kāryā̀t) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ) |
| genitive | का॒र्य॑स्य (kāryàsya) | का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) | का॒र्या॑णाम् (kāryā̀ṇām) |
| locative | का॒र्ये॑ (kāryè) | का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) | का॒र्ये॑षु (kāryèṣu) |
| vocative | कार्य॑ (kā́rya) | कार्ये॑ (kā́rye) | कार्या॑णि (kā́ryāṇi) कार्या॑¹ (kā́ryā¹) |
- ¹Vedic
Noun
का॒र्य॑ • (kāryà) stem, n
- function, act, deed
- work, business, enterprise
- end, aim, result, effect
- any work or business to be done
Declension
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | का॒र्य॑म् (kāryàm) | का॒र्ये॑ (kāryè) | का॒र्या॑णि (kāryā̀ṇi) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹) |
| accusative | का॒र्य॑म् (kāryàm) | का॒र्ये॑ (kāryè) | का॒र्या॑णि (kāryā̀ṇi) का॒र्या॑¹ (kāryā̀¹) |
| instrumental | का॒र्ये॑ण (kāryèṇa) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्यैः॑ (kāryàiḥ) का॒र्ये॑भिः¹ (kāryèbhiḥ¹) |
| dative | का॒र्या॑य (kāryā̀ya) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ) |
| ablative | का॒र्या॑त् (kāryā̀t) | का॒र्या॑भ्याम् (kāryā̀bhyām) | का॒र्ये॑भ्यः (kāryèbhyaḥ) |
| genitive | का॒र्य॑स्य (kāryàsya) | का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) | का॒र्या॑णाम् (kāryā̀ṇām) |
| locative | का॒र्ये॑ (kāryè) | का॒र्य॑योः (kāryàyoḥ) | का॒र्ये॑षु (kāryèṣu) |
| vocative | कार्य॑ (kā́rya) | कार्ये॑ (kā́rye) | कार्या॑णि (kā́ryāṇi) कार्या॑¹ (kā́ryā¹) |
- ¹Vedic
Descendants
Inherited
- Gandhari: 𐨐𐨪𐨁𐨩 (kariya)
- Pali: kāriya
- Prakrit: (early grammaticalized possessive marker) 𑀓𑁂𑀭 (kera), -𑀓𑁂𑀭 (-kera) — as a suffix, 𑀓𑁂𑀭𑀬 (keraya) — with -𑀬- (-ya-), 𑀓𑀸𑀭𑀺𑀬 (kāriya) — whence descendants with -ā̆-
- Eastern Indo-Aryan:
- Central Indo-Aryan:
- Northern Indo-Aryan:
- Nepali: को (ko)
- Western Indo-Aryan:
- Prakrit: 𑀓𑀚𑁆𑀚 (kajja)
Borrowed
Further reading
- Monier Williams (1899), “कार्य”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 276, column 1.