कर्षति

Sanskrit

Alternative forms

Alternative scripts

কৰ্ষতি (Assamese script)
ᬓᬃᬱᬢᬶ (Balinese script)
কর্ষতি (Bengali script)
𑰎𑰨𑰿𑰬𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀓𑀭𑁆𑀱𑀢𑀺 (Brahmi script)
ကရ္ၑတိ (Burmese script)
કર્ષતિ (Gujarati script)
ਕਰ੍ਸ਼ਤਿ (Gurmukhi script)
𑌕𑌰𑍍𑌷𑌤𑌿 (Grantha script)
ꦏꦂꦰꦠꦶ (Javanese script)
𑂍𑂩𑂹𑂭𑂞𑂱 (Kaithi script)
ಕರ್ಷತಿ (Kannada script)
កឞ៌តិ (Khmer script)
ກຣ຺ຩຕິ (Lao script)
കര്ഷതി (Malayalam script)
ᡬᠠᡵᢢᠠᢠᡳ (Manchu script)
𑘎𑘨𑘿𑘬𑘝𑘱 (Modi script)
ᢉᠠᠷᢔᠠᢐᠢ (Mongolian script)
𑦮𑧈𑧠𑧌𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐎𑐬𑑂𑐲𑐟𑐶 (Newa script)
କର୍ଷତି (Odia script)
ꢒꢬ꣄ꢰꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆑𑆫𑇀𑆰𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖎𑖨𑖿𑖬𑖝𑖰 (Siddham script)
කර්‍ෂති (Sinhalese script)
𑩜𑩼 𑪙𑪀𑩫𑩑 (Soyombo script)
𑚊𑚤𑚶𑚙𑚮 (Takri script)
கர்ஷதி (Tamil script)
కర్షతి (Telugu script)
กรฺษติ (Thai script)
ཀ་རྵ་ཏི (Tibetan script)
𑒏𑒩𑓂𑒭𑒞𑒱 (Tirhuta script)
𑨋𑨫𑩇𑨯𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *kʷels-

Proto-Indo-European *kʷélseti

Proto-Indo-Iranian *káršati

Proto-Indo-Aryan *kárṣati

Sanskrit कर्ष॑ति

Inherited from Proto-Indo-Aryan *kárṣati, from Proto-Indo-Iranian *káršati, from Proto-Indo-European *kʷélseti, from *kʷels- (“to pull, drag”). Cognate with Avestan 𐬐𐬀𐬭𐬱𐬀𐬌𐬙𐬌 (karšaⁱti), Persian (kešidan). Compare also Old Armenian քարշ (kʻarš), an Iranian borrowing.

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /kɐ́ɾ.ʂɐ.ti/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /kɐɾ.ʂɐ.t̪i/

Verb

कर्ष॑ति • (kárṣati) third-singular indicative (class 1, type P, present, root कृष्)^[1]^[2]

to draw, drag, pull, tear (RV., AV., ŚBr., etc.)
to lead, conduct (MBh.)
to bend a bow
to master, overpower (Mn., MBh.), R., Pañcat.)
to obtain (Mn.)
to take something from another (Vop.)
to plough (RV., AV., TS., ŚBr., etc.)
to tear out (MBh.)
to pull around, cause pain, torture, torment (Mn., MBh., etc.)

Conjugation

Present: कर्ष॑ति (kárṣati), कर्ष॑ते (kárṣate)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	कर्ष॑ति kárṣati	कर्ष॑तः kárṣataḥ	कर्ष॑न्ति kárṣanti	कर्ष॑ते kárṣate	कर्षे॑ते kárṣete	कर्ष॑न्ते kárṣante
Second	कर्ष॑सि kárṣasi	कर्ष॑थः kárṣathaḥ	कर्ष॑थ kárṣatha	कर्ष॑से kárṣase	कर्षे॑थे kárṣethe	कर्ष॑ध्वे kárṣadhve
First	कर्षा॑मि kárṣāmi	कर्षा॑वः kárṣāvaḥ	कर्षा॑मः / कर्षा॑मसि¹ kárṣāmaḥ / kárṣāmasi¹	कर्षे॑ kárṣe	कर्षा॑वहे kárṣāvahe	कर्षा॑महे kárṣāmahe
Imperative
Third	कर्ष॑तु kárṣatu	कर्ष॑ताम् kárṣatām	कर्ष॑न्तु kárṣantu	कर्ष॑ताम् kárṣatām	कर्षे॑ताम् kárṣetām	कर्ष॑न्ताम् kárṣantām
Second	कर्ष॑ kárṣa	कर्ष॑तम् kárṣatam	कर्ष॑त kárṣata	कर्ष॑स्व kárṣasva	कर्षे॑थाम् kárṣethām	कर्ष॑ध्वम् kárṣadhvam
First	कर्षा॑णि kárṣāṇi	कर्षा॑व kárṣāva	कर्षा॑म kárṣāma	कर्षै॑ kárṣai	कर्षा॑वहै kárṣāvahai	कर्षा॑महै kárṣāmahai
Optative/Potential
Third	कर्षे॑त् kárṣet	कर्षे॑ताम् kárṣetām	कर्षे॑युः kárṣeyuḥ	कर्षे॑त kárṣeta	कर्षे॑याताम् kárṣeyātām	कर्षे॑रन् kárṣeran
Second	कर्षेः॑ kárṣeḥ	कर्षे॑तम् kárṣetam	कर्षे॑त kárṣeta	कर्षे॑थाः kárṣethāḥ	कर्षे॑याथाम् kárṣeyāthām	कर्षे॑ध्वम् kárṣedhvam
First	कर्षे॑यम् kárṣeyam	कर्षे॑व kárṣeva	कर्षे॑म kárṣema	कर्षे॑य kárṣeya	कर्षे॑वहि kárṣevahi	कर्षे॑महि kárṣemahi
Subjunctive
Third	कर्षा॑त् / कर्षा॑ति kárṣāt / kárṣāti	कर्षा॑तः kárṣātaḥ	कर्षा॑न् kárṣān	कर्षा॑ते / कर्षा॑तै kárṣāte / kárṣātai	कर्षै॑ते kárṣaite	कर्ष॑न्त / कर्षा॑न्तै kárṣanta / kárṣāntai
Second	कर्षाः॑ / कर्षा॑सि kárṣāḥ / kárṣāsi	कर्षा॑थः kárṣāthaḥ	कर्षा॑थ kárṣātha	कर्षा॑से / कर्षा॑सै kárṣāse / kárṣāsai	कर्षै॑थे kárṣaithe	कर्षा॑ध्वै kárṣādhvai
First	कर्षा॑णि kárṣāṇi	कर्षा॑व kárṣāva	कर्षा॑म kárṣāma	कर्षै॑ kárṣai	कर्षा॑वहै kárṣāvahai	कर्षा॑महै kárṣāmahai
Participles
	कर्ष॑त् kárṣat			कर्ष॑माण kárṣamāṇa
Notes	The subjunctive is only used in Vedic Sanskrit. ¹Vedic

Imperfect: अक॑र्षत् (ákarṣat), अक॑र्षत (ákarṣata)
	Active			Mediopassive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अक॑र्षत् ákarṣat	अक॑र्षताम् ákarṣatām	अक॑र्षन् ákarṣan	अक॑र्षत ákarṣata	अक॑र्षेताम् ákarṣetām	अक॑र्षन्त ákarṣanta
Second	अक॑र्षः ákarṣaḥ	अक॑र्षतम् ákarṣatam	अक॑र्षत ákarṣata	अक॑र्षथाः ákarṣathāḥ	अक॑र्षेथाम् ákarṣethām	अक॑र्षध्वम् ákarṣadhvam
First	अक॑र्षम् ákarṣam	अक॑र्षाव ákarṣāva	अक॑र्षाम ákarṣāma	अक॑र्षे ákarṣe	अक॑र्षावहि ákarṣāvahi	अक॑र्षामहि ákarṣāmahi

Descendants

Dardic:
- Chitrali:
  - Kalasha: [script needed] (kaṣalém)
- Shinaic:
  - Palula: khaṣaalíi
Pali: kassate
Prakrit: 𑀓𑀸𑀲𑀇 (kāsaï), 𑀓𑀭𑀺𑀲𑀇 (karisaï) (see there for further descendants)

References

^ Monier Williams (1899), “कर्षति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 306.
^ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “kárṣati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 148

[1] Monier Williams (1899), “कर्षति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 306.

[2] Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “kárṣati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 148

[1]

[2]