आयस

Sanskrit

Alternative scripts

Etymology

Vṛddhi derivative of अयस् (áyas).

Pronunciation

Adjective

आ॒य॒स • (āyasá) stem

  1. metallic
  2. (made of) iron
    • c. 500 BCE – 100 BCE, Rāmāyaṇa 1.67.5:
      तामादाय सुपञ्जूषाम्आयसीं यत्र तद्धनुः।
      सुरोपमं ते जनकमूचुर्नृपतिमन्त्रिणः॥
      tāmādāya supañjūṣāmāyasīṃ yatra taddhanuḥ.
      suropamaṃ te janakamūcurnṛpatimantriṇaḥ.
      Taking with them that iron chest of good design, in which the said bow had been placed, those counsellors of the king said to Janaka, who resembled a god in lustre

Declension

Masculine a-stem declension of आ॒य॒स
singular dual plural
nominative आ॒य॒सः (āyasáḥ) आ॒य॒सौ (āyasáu)
आ॒य॒सा¹ (āyasā́¹)
आ॒य॒साः (āyasā́ḥ)
आ॒य॒सासः॑¹ (āyasā́saḥ¹)
accusative आ॒य॒सम् (āyasám) आ॒य॒सौ (āyasáu)
आ॒य॒सा¹ (āyasā́¹)
आ॒य॒सान् (āyasā́n)
instrumental आ॒य॒सेन॑ (āyaséna) आ॒य॒साभ्या॑म् (āyasā́bhyām) आ॒य॒सैः (āyasáiḥ)
आ॒य॒सेभिः॑¹ (āyasébhiḥ¹)
dative आ॒य॒साय॑ (āyasā́ya) आ॒य॒साभ्या॑म् (āyasā́bhyām) आ॒य॒सेभ्यः॑ (āyasébhyaḥ)
ablative आ॒य॒सात् (āyasā́t) आ॒य॒साभ्या॑म् (āyasā́bhyām) आ॒य॒सेभ्यः॑ (āyasébhyaḥ)
genitive आ॒य॒सस्य॑ (āyasásya) आ॒य॒सयोः॑ (āyasáyoḥ) आ॒य॒साना॑म् (āyasā́nām)
locative आ॒य॒से (āyasé) आ॒य॒सयोः॑ (āyasáyoḥ) आ॒य॒सेषु॑ (āyaséṣu)
vocative आय॑स (ā́yasa) आय॑सौ (ā́yasau)
आय॑सा¹ (ā́yasā¹)
आय॑साः (ā́yasāḥ)
आय॑सासः¹ (ā́yasāsaḥ¹)
  • ¹Vedic
Feminine ī-stem declension of आ॒य॒सी
singular dual plural
nominative आ॒य॒सी (āyasī́) आ॒य॒स्यौ॑ (āyasyàu)
आ॒य॒सी¹ (āyasī́¹)
आ॒य॒स्यः॑ (āyasyàḥ)
आ॒य॒सीः¹ (āyasī́ḥ¹)
accusative आ॒य॒सीम् (āyasī́m) आ॒य॒स्यौ॑ (āyasyàu)
आ॒य॒सी¹ (āyasī́¹)
आ॒य॒सीः (āyasī́ḥ)
instrumental आ॒य॒स्या (āyasyā́) आ॒य॒सीभ्या॑म् (āyasī́bhyām) आ॒य॒सीभिः॑ (āyasī́bhiḥ)
dative आ॒य॒स्यै (āyasyái) आ॒य॒सीभ्या॑म् (āyasī́bhyām) आ॒य॒सीभ्यः॑ (āyasī́bhyaḥ)
ablative आ॒य॒स्याः (āyasyā́ḥ)
आ॒य॒स्यै² (āyasyái²)
आ॒य॒सीभ्या॑म् (āyasī́bhyām) आ॒य॒सीभ्यः॑ (āyasī́bhyaḥ)
genitive आ॒य॒स्याः (āyasyā́ḥ)
आ॒य॒स्यै² (āyasyái²)
आ॒य॒स्योः (āyasyóḥ) आ॒य॒सीना॑म् (āyasī́nām)
locative आ॒य॒स्याम् (āyasyā́m) आ॒य॒स्योः (āyasyóḥ) आ॒य॒सीषु॑ (āyasī́ṣu)
vocative आय॑सि (ā́yasi) आय॑स्यौ (ā́yasyau)
आय॑सी¹ (ā́yasī¹)
आय॑स्यः (ā́yasyaḥ)
आय॑सीः¹ (ā́yasīḥ¹)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
Neuter a-stem declension of आ॒य॒स
singular dual plural
nominative आ॒य॒सम् (āyasám) आ॒य॒से (āyasé) आ॒य॒सानि॑ (āyasā́ni)
आ॒य॒सा¹ (āyasā́¹)
accusative आ॒य॒सम् (āyasám) आ॒य॒से (āyasé) आ॒य॒सानि॑ (āyasā́ni)
आ॒य॒सा¹ (āyasā́¹)
instrumental आ॒य॒सेन॑ (āyaséna) आ॒य॒साभ्या॑म् (āyasā́bhyām) आ॒य॒सैः (āyasáiḥ)
आ॒य॒सेभिः॑¹ (āyasébhiḥ¹)
dative आ॒य॒साय॑ (āyasā́ya) आ॒य॒साभ्या॑म् (āyasā́bhyām) आ॒य॒सेभ्यः॑ (āyasébhyaḥ)
ablative आ॒य॒सात् (āyasā́t) आ॒य॒साभ्या॑म् (āyasā́bhyām) आ॒य॒सेभ्यः॑ (āyasébhyaḥ)
genitive आ॒य॒सस्य॑ (āyasásya) आ॒य॒सयोः॑ (āyasáyoḥ) आ॒य॒साना॑म् (āyasā́nām)
locative आ॒य॒से (āyasé) आ॒य॒सयोः॑ (āyasáyoḥ) आ॒य॒सेषु॑ (āyaséṣu)
vocative आय॑स (ā́yasa) आय॑से (ā́yase) आय॑सानि (ā́yasāni)
आय॑सा¹ (ā́yasā¹)
  • ¹Vedic

References